Δημιουργείται ο ασπόνδυλος κοινοβουλευτισμός, ο κοινοβουλευτισμός των ελαστικών συνειδήσεων

Tο κοινοβουλευτικό σύστημα διακυβέρνησης βασίζεται σε μία μακρά ιστορική παράδοση που έχει διαπλάσει θεσμούς, αρχές και κανόνες. Το άρθρο 65 του Συντάγματος αναθέτει στην ίδια τη Βουλή, με τον κανονισμό που ψηφίζει, να ρυθμίζει τα σχετικά με την ελεύθερη και δημοκρατική λειτουργία της στο πλαίσιο της θεσμικής συγκρότησης και των παραδόσεων του κοινοβουλευτικού συστήματος διακυβέρνησης.

Η Βουλή ιστορικά ξεκίνησε ως «Βουλή των Βουλευτών» και σταδιακά εξελίχθηκε σε όλα τα δυτικά πολιτικά συστήματα, τα αντιπροσωπευτικά και κοινοβουλευτικά, σε «Βουλή των κομμάτων». Για να επιτευχθεί αυτό εισήχθησαν στα Συντάγματα θεμελιώδεις αρχές όπως η κοινοβουλευτική αρχή, η εξάρτηση της κυβέρνησης από την εμπιστοσύνη της Βουλής και η αρχή της δεδηλωμένης που δεσμεύει τον Αρχηγό του κράτους στην επιλογή του Πρωθυπουργού που διορίζει και συνιστά προβολή της κοινοβουλευτικής αρχής στη φάση του διορισμού. Αλλά για να λειτουργεί η αρχή της δεδηλωμένης και το τεκμήριο πλειοψηφίας της κυβέρνησης πρέπει να υπάρχουν συγκροτημένα πολιτικά κόμματα. Γι’ αυτό προβλέπει ο κανονισμός, εφαρμόζοντας το Σύνταγμα, ότι και όλες οι επιτροπές της Βουλής συγκροτούνται κατά την αναλογία των πολιτικών κομμάτων.

Ο Βουλευτής, ως αντιπρόσωπος του λαού και του έθνους, έχει βεβαίως ελεύθερη εντολή, το δικαίωμα της κατά συνείδηση γνώμης και ψήφου, αλλά αυτό το ασκεί ως μέλος μίας κοινοβουλευτικής ομάδας, δεν μπορεί να είναι διχασμένη προσωπικότητα, δεν μπορεί να είναι μία περίπτωση μαγικής εικόνας που αλλάζει ρόλο και θεσμική λειτουργία μέσα στη Βουλή ή μπορεί να ασκεί τον ρόλο του αυτόν ως ανεξάρτητος, υπολογιζόμενος επίσης ως τέτοιος, ως ανεξάρτητος στη συγκρότηση και της Ολομέλειας και των κοινοβουλευτικών επιτροπών

Αυτά τα απλά κατοχυρωμένα σχήματα, που προστατεύουν το κύρος του κοινοβουλευτικού συστήματος διακυβέρνησης, δεν είχε σκεφτεί και τολμήσει κανείς να τα θίξει στον πυρήνα τους τα τελευταία πολλά χρόνια, τη μακρά περίοδο της μεταπολίτευσης, από το 1974 και μετά. Άλλωστε το Σύνταγμα του 1975 ενσωματώνει πολύ ισχυρές ιστορικές μνήμες και από την εμπειρία του 1965, αλλά και από την εμπειρία παλαιότερων περιόδων, όπως είναι η δεκαετία του ‘50, για να μην πάω πιο παλιά. Η ιστορικότητα των θεσμών και των ρυθμίσεων είναι πάρα πολύ βαθιά.

Δυστυχώς τις τελευταίες ημέρες, υπό το πρόσχημα ότι πρέπει να διατηρηθεί η κυβέρνηση στην εξουσία, ως κάτι παραπάνω από κυβέρνηση μειοψηφίας, ως κυβέρνηση πλειοψηφίας που έχει λάβει την εμπιστοσύνη της Βουλής, αλλά και πρέπει να έχει και κοινοβουλευτική ομάδα της απόλυτης πλειοψηφίας –ενώ δεν έχει– παρατηρούμε μία συστηματική και θρασεία, θεσμικά και ιστορικά, προσπάθεια αλλοίωσης όλων των θεμελιωδών θεσμών και αρχών του κοινοβουλευτικού συστήματος διακυβέρνησης, δηλαδή της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας, της δημοκρατίας. Γιατί, βεβαίως, η κυβέρνηση έλαβε ψήφο εμπιστοσύνης από Βουλευτές που ανήκουν σε άλλα κόμματα ή είναι ανεξάρτητοι, αλλά η κοινοβουλευτική ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ δεν έχει την απόλυτη πλειοψηφία, δεν διαθέτει τεκμήριο δεδηλωμένης, δεν συγκροτεί την πλειοψηφία των επιτροπών της Βουλής.

Προκειμένου αυτό τώρα να καλυφθεί, εμφανίζεται μία σειρά από βαριές προσβολές του πολιτεύματος. Πρώτον, παρεμβαίνει ο Πρωθυπουργός με την περιβόητη επιστολή του και ομολογεί πανηγυρικά ότι αυτός καθοδηγεί πολιτικά την αναθεώρηση του Κανονισμού, που είναι αποκλειστική αρμοδιότητα του Προέδρου της Βουλής και της Βουλής, χωρίς συμμετοχή της Κυβέρνησης, δεν εκπροσωπείται η Κυβέρνηση στη διαδικασία αυτή. Προσβάλει τον Πρόεδρο της Βουλής, για να διακηρύξει ο κ. Τσίπρας ότι δεν εκβιάζεται από το συνεταίρο του, τον κ. Καμμένο, ενώ είναι προφανείς οι αλληλοεκβιασμοί και οι εκπομπές μηνυμάτων περί των στοιχείων που διαθέτει ο ένας και ο άλλος. Και αυτό είναι το λιγότερο. Με τις επιστολές των έξι Βουλευτών, που εστάλησαν χθες, έχουμε πια έναν τραγέλαφο κοινοβουλευτικό. Έχουμε Βουλευτές που ανήκουν τυπικά στην κοινοβουλευτική ομάδα των ΑΝΕΛ, για να υπάρχει ως κοινοβουλευτική ομάδα, αλλά προσμετρούνται στη ψηφοφορία ως Βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ, για να ισχύει η αρχή της δεδηλωμένης και το τεκμήριο πλειοψηφίας.

Έχουμε τρεις υπουργούς που εμφανίζονται ως ανεξάρτητοι, ως μη μέλη της κοινοβουλευτικής ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ, στον προθάλαμο, για να μπουν στα εσώτερα του παραπετάσματος του ΣΥΡΙΖΑ, οι οποίοι λένε «τώρα είμαστε κοινοβουλευτικά ανεξάρτητοι, εν αναμονή αλλά βεβαίως θα μας υπολογίζετε ως ΣΥΡΙΖΑ». Είναι ΣΥΡΙΖΑ τώρα η κα Παπακώστα και ο κ. Κόκκαλης και η κα Κουντουρά κι έχουμε και τον κ. Δανέλλη βεβαίως, ο οποίος έχει αυτό το ιδιόρρυθμο υβριδιακό καθεστώς από το οποίο φαντάζομαι να τον λυτρώσετε γρήγορα κάνοντάς τον μέλος του ΣΥΡΙΖΑ, θα είναι, νομίζω, πολύ ικανοποιημένος από αυτό.

Αυτό, ξέρετε, το επιβεβαιώνετε εμμέσως με το σημερινό άρθρο 21 της πρότασης του Προέδρου της Βουλής, χωρίς όμως να έχετε συνείδηση της μεγάλης αντίφασης που δημιουργείται ανάμεσα στη διάταξη αυτή και στα όσα γίνονται ταυτόχρονα.

Ποιος είναι αυτός ο κοινοβουλευτισμός που δημιουργείται; Ένας νέος τύπος κοινοβουλευτισμού, ο ασπόνδυλος κοινοβουλευτισμός, ο κοινοβουλευτισμός των ελαστικών συνειδήσεων που πάνε να γίνουν το αίτιο της ελαστικότητας των θεσμών, δηλαδή της καταστρατήγησης του Συντάγματος και βεβαίως της αλλοίωσης των θεμελιωδών στοιχείων του πολιτεύματος που προστατεύονται από την έννομη τάξη, ισχυρά.

Οι ΑΝΕΛ έχουν περιπέσει στην κατάσταση του πτυσσόμενου κόμματος, άλλοτε έχουν τέσσερις Βουλευτές, άλλοτε έχουν έξι, άλλοτε έχουν τρεις που υπολογίζονται κατά το άρθρο 15 του Κανονισμού, άρα δεν ξέρουν πόσοι είναι και ποιοι είναι και τι είναι. Είναι οι επιπτώσεις αυτών των αλληλοεκβιασμών, αλλά αυτό δεν μας αφορά. Μας αφορά η καθαρότητα της λειτουργίας του πολιτικού συστήματος. Πάρτε τους Βουλευτές αυτούς και κάντε τους μέλη του ΣΥΡΙΖΑ, να έχετε μία καθαρή λύση, αλλά μην ευτελίζετε τον Κανονισμό και το Σύνταγμα, γιατί αυτό που κάνετε μπορεί να δίνει μία παράταση εβδομάδων ή μηνών στην κυβέρνηση να νέμεται την εξουσία, αλλά τραυματίζει βαθιά το πολιτικό σύστημα, τον πολιτικό πολιτισμό και την ίδια τη δημοκρατία.

Έχω πει αρκετές φορές ότι το τελευταίο εξάμηνο της θητείας αυτής της κυβέρνησης θα είναι πιο ζημιογόνο και βλαπτικό για τη χώρα από ό,τι το πρώτο εξάμηνο του 2015, και στην οικονομία θα το δούμε αυτό σταδιακά, παρά τις εντυπώσεις που κάποιοι προσπαθούν να δημιουργήσουν, αλλά βεβαίως και στους θεσμούς και στη δημοκρατία. Υπάρχει η υποχρέωση κάθε δημοκράτη πολίτη να σας προειδοποιήσει και να αντιταχθεί σε αυτό που κάνετε. Μπορεί να χαίρεστε ότι είστε ευρηματικοί, ότι έχετε έναν Πρωθυπουργό που επιδίδεται στην κοινοβουλευτική ταχυδακτυλουργία, αλλά αυτό που κάνετε δεν είναι κόλπο, είναι προσβολή της δημοκρατίας και του κοινοβουλευτισμού.

* Ο κ. Ευάγγελος Βενιζέλος είναι πρώην υπουργός, βουλευτής του Κινήματος Αλλαγής
** Το παραπάνω κείμενο είναι η χθεσινή (5.2.2019) ομιλία του κ. Βενιζέλου στη Βουλή των Ελλήνων

1 σχόλιο

  • Μιχάλης Reply

    9 Φεβρουαρίου 2019 at 00:40

    Ο «κοινοβουλευτισμός των ελαστικών συνειδήσεων» τι σημαίνει;
    Ότι οι βουλευτές αυτοί,τους οποίους έχετε και φωτογραφία,χρηματίζονται;
    Σεβαστός ο κύριος Βενιζέλος αλλά;;;;

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ

Login

Welcome! Login in to your account

Remember me Lost your password?

Don't have account. Register

Lost Password

Register

Επιστροφή στην κορυφή

Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο