Όλα άρχισαν με ένα εκπαιδευτικό βίντεο. Μεγαλώνοντας, ο Benjamin Grant, όπως πολλά παιδιά άλλωστε, γοητεύτηκε από το διάστημα και τη θέση μας στο σύμπαν. Κατέληξε να ξεκινήσει τη δική του «διαστημική λέσχη» στην πρώτη δουλειά που έπιασε μετά το πανεπιστήμιο στη Νέα Υόρκη, όπου οι πάντες «έτρωγαν το μεσημεριανό τους μόνοι τους, στο γραφείο τους, κάθε μέρα». Η λέσχη ήταν μια προσπάθειά του να τους κάνει να μιλήσουν. Αλλά προτού μετατρέψει αυτό το πάθος του σε ένα πραγματικά απίθανο φωτογραφικό βιβλίο που περιέχει μια σειρά δορυφορικές φωτογραφίες της Γης, τα πάντα ξεκίνησαν με ένα μικρό φιλμάκι στο σχολείο.
«Στις Ηνωμένες Πολιτείες, υπάρχει ένα βίντεο που λέγεται Powers of Ten», εξηγεί, «όπου ξεκινούν με έναν τύπο στο πάρκο και αρχίζουν να κάνουν zoomout όλο και περισσότερο, μέχρι που είσαι στο διάστημα. Μετά ζουμάρουν ξανά, μέχρι που φτάνουν σε επίπεδο μικροβιολογίας. Νομίζω, όμως, πως στην κουλτούρα μας η ιδέα του διαστήματος δεν γίνεται απαραίτητα αποδεκτή – θεωρείται κάπως για σπασίκλες ή πολύ μακριά από την καθημερινότητά μας».
Αποφάσισε λοιπόν να κάνει ό, τι μπορεί για να βάλει ξανά αυτή την ιδέα στα μυαλά του κόσμου, με το νέο του βιβλίο Overview: A New Perspective. Το όνομα προέρχεται από το «overview effect», έναν όρο που γεννήθηκε τη δεκαετία του ’80 από το μυαλό του ακαδημαϊκού Frank White, που θέλησε να περιγράψει πώς η κατανόησή σου σχετικά με τον κόσμο αλλάζει όταν εκτοξευτείς στο διάστημα και βλέπεις τον πλανήτη σαν μια μικρή μπλε κουκίδα. Αυτός είναι άλλωστε και ο βασικός λόγος που ο κόσμος νιώθει την ανάσα του να κόβεται όταν αντικρίζει το Earth rise, τη φωτογραφία της Γης που τράβηξε ο αστροναύτης William Anders το 1968. Βασικά είναι αυτό το «αμάν, είμαστε πραγματικά ασήμαντοι και μικροσκοπικοί».
«Νομίζω πως τα επίσημα στοιχεία λένε πως μόλις 552 άτομα έχουν πάει στο διάστημα, οπότε το να μπορείς να προσφέρεις αυτή την οπτική σε περισσότερο κόσμο είναι κάτι πολύ δυνατό», λέει ο Grant. Σε ό, τι έχει να κάνει με το βιβλίο, εμείς οι άνθρωποι δεν παίζουμε κάποιον ιδιαίτερο ρόλο. Οι φωτογραφίες πάρθηκαν από τέσσερις δορυφόρους που ανήκουν στην εταιρεία Digital Globe και είναι ούτως ή άλλως από τόσο ψηλά που θα ήταν αδύνατον να διακρίνεις κάποιον άνθρωπο. «Δεν υπάρχουν άνθρωποι που μπορείς να διακρίνεις στις φωτογραφίες», εξηγεί, «αλλά ο τρόπος με τον οποίο είναι δομημένα τα κεφάλαια του βιβλίου προσπαθεί να φτιάξει ένα πλαίσιο για την ανθρώπινη παρουσία. Προσπαθεί να κατανοήσει τον κόσμο που έχουμε φτιάξει, χωρίς αναγκαστικά να τον κρίνει».
Η μεγαλύτερη εγκατάσταση αποθήκευσης και συντήρησης αεροσκαφών στον κόσμο βρίσκεται στην αεροπορική βάση Davis–Monthan στο Tucson της Arizona των ΗΠΑ. Το εν λόγω νεκροταφείο αεροσκαφών –υπό τη διαχείριση της 309ης Ομάδας Αεροδιαστημικής Συντήρησης και Αναδημιουργίας– περιέχει περισσότερα από 4.400 κυβερνητικά και στρατιωτικά αεροπλάνα σε απόσυρσ.
Αυτό που φτάνει στα χέρια του κόσμου είναι ένα μεγάλο βιβλίο για το τραπέζι του καφέ που ίσως σας βάλει σε διαδικασία υπαρξιακής αναζήτησης. Πανέμορφες εικόνες που απεικονίζουν μια σειρά από τοπία γεμίζουν τις σελίδες του. Πολλές φορές είναι δύσκολο να καταλάβεις τι ακριβώς βλέπεις, κάτι το οποίο αναγνωρίζει ο Grant. «H κλίμακα των φωτογραφιών είναι καμιά φορά δύσκολο να γίνει αντιληπτή και ακόμα και αν αρχίζεις να υπολογίζεις τα νούμερα –λέγοντας πως η περιοχή που εμφανίζεται είναι περίπου 320 τετραγωνικά χιλιόμετρα–, αυτό δεν θα πει απαραίτητα κάτι σε κάποιον. Έτσι λοιπόν, πολλές φωτογραφίες είναι έτσι στημένες ώστε να περιέχουν κάτι που μπορεί να αναγνωριστεί εύκολα, ένα αυτοκίνητο για παράδειγμα ή μια πίστα. Μπορείς βλέποντας αυτά να πεις πως “ναι, τώρα κατάλαβα το μέγεθος” και κοιτώντας ξανά τη μεγάλη εικόνα να κατανοήσεις τι ακριβώς βλέπεις».
Το να αλλάξει νοητικά ο αναγνώστης τη δική του αντίληψη για τη Γη και να υιοθετήσει αυτήν του δορυφόρου γίνεται βασικό κομμάτι του ξεφυλλίσματος του βιβλίου – αυτό που ο Grant αποκαλεί «δυαδικότητα της παρουσίας». Συνεχίζει λέγοντας πως «εάν καταφέρω να συνθέσω μια εικόνα, τότε για μια στιγμή ανεβαίνεις στον δορυφόρο και είναι λες και κοιτάς κάτω και βλέπεις μια τεράστια έκταση. Μετά επιστρέφεις στη Γη και λες “μια στιγμή, δεν το πιάνω” και επιστρέφεις ψηλά για να καταλάβεις τι γίνεται. Θεωρώ πως αυτή είναι μια υγιής άσκηση, να νιώθεις αυτήν τη σύγχυση, επειδή πολλές φορές δεν σκεφτόμαστε την ευρύτερη εικόνα».
Το SunLakes στην Arizona των ΗΠΑ είναι μια κοινότητα περίπου 14.000 κατοίκων, εκ των οποίων οι περισσότεροι είναι ηλικιωμένοι. Σύμφωνα με τα δημογραφικά στοιχεία των ΗΠΑ, μόλις στο 0, 1% των 6.683 σπιτιών της εν λόγω κοινότητας ζουν παιδιά κάτω 18 χρόνων.
Για να το ξεκαθαρίσουμε, οι φωτογραφίες δεν πάρθηκαν από τον Grant, αλλά του έχει επιτραπεί να τις ποστάρει καθημερινά στον λογαριασμό Instagram του Daily Overview, αφού ήρθε σε συμφωνία με την Digital Globe, την εταιρεία δορυφορικών λήψεων.
Ο Grant συνειδητοποίησε πως αυτοί είναι οι άνθρωποι που βρίσκονται πίσω από τις περισσότερες εικόνες που βλέπετε στο Apple Maps και στο Google Earth όταν αρχικά δακτυλογράφησε τη λέξη earth στο search bar καθώς προετοίμαζε μια συζήτηση για τη διαστημική του λέσχη. Κατέληξε να ζουμάρει σε μια φωτογραφία που ανήκε στην Digital Globe, η οποία έδειχνε την πόλη Earth στο Texas. H εταιρεία ασχολείται με αυτό τον χώρο εδώ και 15 χρόνια, εξηγεί ο Grant, και αφού έπεισε τους ανθρώπους της πως δεν ετοιμάζει κάποιο περίεργο τρομοκρατικό σχέδιο, εκείνοι δέχτηκαν να συμμετάσχουν στο project.
«Περιέργως, δεν είχαν σκεφτεί ποτέ να κάνουν κάτι τέτοιο. Έχουν ουσιαστικά μια λογική που λέει πως “εμείς δημιουργούμε αυτές τις εικόνες και όποιος θέλει τις αγοράζει”. Είμαι σίγουρος ότι ο πιο σταθερός πελάτης τους είναι το κράτος των Ηνωμένων Πολιτειών, οπότε όταν τους πλησίασα ήταν λίγο διστακτικοί και ήθελαν να με ελέγξουν», λέει γελώντας.
Ο Grant μιλάει για το Overview με αφοπλιστική ειλικρίνεια και σοβαρότητα. Αν και δεν προσπαθεί να αλλάξει τον κόσμο, μου εξηγεί πως έχει έρθει σε επαφή με δύο δασκάλους στις Ηνωμένες Πολιτείες που χρησιμοποιούν φωτογραφίες του Overview για να διδάξουν στους μαθητές τους διάφορες μαθηματικές αρχές. Με τον τρόπο του, έχει ολοκληρώσει τον κύκλο του ταξιδιού του στο διάστημα και τώρα επέστρεψε στην τάξη.
Κάθε χρόνο, οι εκτάσεις με τις τουλίπες στο Lisse της Ολλανδίας αρχίζουν να ανθίζουν τον Μάρτιο και φτάνουν στην πλήρη άνθησή τους στα τέλη του Απριλίου. Οι Ολλανδοί παράγουν 4, 3 δισεκατομμύρια βολβούς τουλίπας ετησίως, εκ των οποίων τα 2, 3 καλλιεργούνται για να δώσουν λουλούδια τα οποία κόβονται. Εξ αυτών, το 1, 3 δισ. πωλείται εντός της χώρας, ενώ τα υπόλοιπα εξάγονται: 630 εκατ. βολβοί στην Ευρώπη και 370 εκατ. σε άλλα μέρη.
Αυτή η φωτογραφία απεικονίζει το θερμοηλιακό εργοστάσιο Gemasolar στη Σεβίλλη της Ισπανίας. Ο ηλιακός συλλέκτης περιέχει 2.650 κάτοπτρα που συγκεντρώνουν την ηλιακή ενέργεια με την οποία θερμαίνεται το λιωμένο αλάτι το οποίο περνάει μέσα από τον κεντρικό πύργο, ύψους 140 μέτρων. Το λιωμένο αλάτι εν συνεχεία πηγαίνει από τον κεντρικό πύργο προς μια αποθηκευτική δεξαμενή, όπου χρησιμοποιείται για την παραγωγή ατμού και ηλεκτρικού ρεύματος. Συνολικά, η εγκατάσταση αυτή παράγει 30.000 τόνους διοξειδίου του άνθρακα ετησίως.
Το ορυχείο ουρανίου του Arlit βρίσκεται στην ομώνυμη περιοχή του Νίγηρα. Η παραγωγή πυρηνικής ενέργειας της Γαλλίας καθώς και το πρόγραμμα πυρηνικού εξοπλισμού της χώρας στηρίζονται στο ουράνιο που αντλείται από το εν λόγω ορυχείο στην πρώην γαλλική αποικία. Το ορυχείο παράγει σχεδόν 3.400 τόνους ετησίως.
To σύμπλεγμα ναών Angkor Wat στην Καμπότζη είναι το μεγαλύτερο θρησκευτικό μνημείο στον κόσμο. Χτισμένο τον 12ο αιώνα, στα 820.000 τ.μ. του περιλαμβάνονται μια τάφρος και ένα δάσος που περικυκλώνουν τον τεράστιο ναό στο κέντρο της έκτασης.
Οι βίλες του Marabe Al Dhafra στο Abu Dhabi, στις οποίες μένουν περίπου 2.000 άτομα. Βρίσκονται σε μια από τις ζεστές περιοχές του πλανήτη, με τις θερμοκρασίες να φτάνουν τους 49, 2 Κελσίου.
H Hagadera, που διακρίνεται στα δεξιά, είναι το μεγαλύτερο τμήμα του στρατοπέδου προσφύγων της Dadaab στη βόρεια Κένυα και φιλοξενεί 100.000 ανθρώπους. Σε μια προσπάθεια να διαχειριστούν καλύτερα τον αυξανόμενο αριθμό εκτοπισμένων Σομαλών που καταφτάνουν, τα Ηνωμένα Έθνη έχουν ξεκινήσει να μετακινούν άτομα σε μια νέα περιοχή, την επέκταση LFO όπως λέγεται, η οποία διακρίνεται στα αριστερά. Η Dadaab φιλοξενεί συνολικά 400.000 άτομα και είναι το μεγαλύτερο στρατόπεδο προσφύγων του κόσμου.
Πηγή: vice.com
Φωτογραφίες: Benjamin Grant, Kείμενο: Tshepo Mokoena
Το άρθρο εμφανίστηκε αρχικά στο VICE UK.