Τρελοί και ανόητοι… Δον Κιχώτες

Κάποια φώτα σου φωτίζουν το δρόμο και κάποια άλλα σε «τυφλώνουν»… για να μη δεις καν την ύπαρξή του. Και κάπως έτσι το φως μετατρέπεται σε σκοτεινιά για τον άνθρωπο. Η ύπαρξη της αυτή τον ακινητοποιεί, τον γονατίζει και του εκμηδενίζει σταδιακά την αυτόνομη και δημιουργική του ύπαρξη, στερώντας του έτσι τον πλήρη έλεγχο της ζωής του. Αυτού του είδους η σκοτεινιά δεν ταιριάζει βέβαια σε όλους τους ανθρώπους. Υπάρχουν δηλαδή και εκείνοι, που αντιστέκονται και που αρνούνται να ζήσουν με συνοδοιπόρο τους το αίσθημα αυτό της αδικίας. Αρνούνται να δεχτούν, πως η ψυχή τους θα «εκραγεί» ανά πάσα στιγμή. Στην εποχή μας εξακολουθούν να υπάρχουν τα πρόσωπα αυτά, που θα αγωνιστούν και θα θυσιαστούν, αν χρειαστεί, για τα ιδανικά τους. Δικαιώνεται όμως ή εκτιμάται ποτέ πραγματικά αυτή τους η θυσία; Ένα ερώτημα που εύλογα γεννιέται μιας και πολλοί θα είναι εκείνοι, που θα σπεύσουν να τους αποκαλέσουν τρελούς και ανόητους… Δον Κιχώτες. Δυστυχώς, πρόκειται για εκείνους που ενδεχομένως δεν θα κοιτάξουν την ουσία της πράξης ή και να την κοιτάξουν, δεν θα μπορέσουν να την διακρίνουν και να την ερμηνεύσουν, όπως της αρμόζει. Ίσως τα συμπεράσματά τους να έχουν την λάμψη και την προβολή, που έχουν πάντα και τα πυροτεχνήματα στις διάφορες εκδηλώσεις… τόσο σύντομα όλα τους.

Η προάσπιση των ιδανικών και η ανάδειξη της αδικίας από άνθρωπο σε άνθρωπο οδηγούν κάποιες φορές σε οριακού τύπου ενέργειες το μυαλό και το σώμα μας. Οι νοητές διαχωριστικές γραμμές των πραγμάτων χάνουν το σκούρο μαύρο χρώμα τους και δίνουν τη θέση τους στο κόκκινο. Χρώμα που συμβολίζει τη φωτιά και το αίμα και που έχει άμεση σύνδεση με την ενέργεια. Η απροσδιόριστη αυτή έννοια της ενέργειας θα μπορούσε ίσως να «μεταφρασθεί» ως η σωματική και η ψυχική δύναμη του ατόμου και ως η αποφασιστικότητά του. Ενώ θα μπορούσαμε επίσης, να το «συσχετίσουμε» και με το πάθος και με την επιθυμία του καθένός από εμάς ξεχωριστά… αλλά και ως σύνολο.

Πραγματικά, δε γνωρίζουμε, αν πρέπει, να αναλύονται κάθε φορά μονάχα τα γεγονότα και οι πρακτικές ή αν θα πρέπει, να αναλύεται και η εργαλειοποίησή τους, από εκείνους που εμπλέκονται διαχρονικά μαζί τους. Ποια μέθοδο δηλαδή οφείλουμε να χρησιμοποιήσουμε, ώστε να δοθούν για την ανθρωπότητα απαντήσεις σε καταστάσεις, που την αφορούν και που την επηρεάζουν ποικιλοτρόπως; Αυτού του είδους τα οριακά, θεμελιώδη ή έσχατα ερωτήματα που γεννιούνται, ξεπερνούν τις γνωστικές μας δυνατότητες υπερβαίνοντας τελικά τα όρια του ορθολογισμού αλλά και τα όρια κάθε εννοιολογικού πλαισίου. Ενδεχομένως, κάποια γεγονότα και κάποιες εμπειρίες να προκαλούν σε κάποιους μια ιδιόμορφη αμηχανία ή ακόμη και δυσφορία. Εξακολουθούν ωστόσο ο αντίκτυπος και οι συνέπειές τους να υπάρχουν σχεδόν παντού μέσα στην κοινωνία. Η κοινωνική οκνηρία, η εσκεμμένη σιωπή και η πολιτική αδράνεια δεκαετιών αναδεικνύει όλες εκείνες τις δυσκολίες, που σχετίζονται με κοινωνικά ζητήματα. Η απομόνωση του ξεκάθαρου λόγου και η έλλειψη ρεαλιστικής οπτικής των δεδομένων εμποδίζει κάθε πολιτική προσωπικότητα, που κουβαλά αξιόλογα και ηθικά στοιχεία, να παρέμβει ουσιωδώς και αποτελεσματικά στην επίλυση των προβλημάτων της κοινωνίας. Ωστόσο, μέχρι και σήμερα η πρακτική αυτή συνεχίζει να ακολουθεί τον κύκλο της ζωής και του θανάτου με τρόπο πρόωρο, τραγικό και δίχως τέλος.

Σε γενικές γραμμές η πολιτική οκνηρία προσελκύεται από τα απόνερα της πολιτικής υποκουλτούρας και του περιορισμένου πολιτικού πλαισίου, που αναπτύσσει η ίδια κατά καιρούς. Η μελέτη των πολιτικών διαδικασιών επιτάσσει να ληφθούν υπόψη τα πολιτισμικά στοιχεία της εκάστοτε κοινωνίας, ώστε να διαμορφωθούν νοήματα και συμπεράσματα ομοειδή ως προς τις εξουσιαστικές σχέσεις, που θα αναπτυχθούν ή έχουν ήδη αναπτυχθεί με στόχο το δημόσιο συμφέρον. Βέβαια, βασική προϋπόθεση αυτής της διαδικασίας είναι ο δημοκρατικός τρόπος διακυβέρνησης, που θα συμβάλει σε δημοκρατικού τύπου εξέλιξη της κοινωνίας γενικότερα. Η αναφορά αυτή στο πολιτικό σύστημα, με την ευρεία έννοια του όρου, μπορεί να συνδέσει την έννοια της πολιτικής κουλτούρας με την έννοια της πολιτικής ανάπτυξης. Σε κάθε χώρα όμως του «πολιτισμένου» κόσμου διακρίνουμε τη συναισθηματική ανωριμότητα, την έλλειψη γνωστικών και αξιολογικών στοιχείων, που μαρτυρά την καταδίκη του πολιτικού πολιτισμού.

Το πολιτικό σύστημα πλέον δεν παραμένει ανεπηρέαστο, μιας και η πολιτική πραγματικότητα των πολιτών έχει αποκτήσει τη δυναμική να το επηρεάζει αρκετά. Γι’ αυτό και στη σύγχρονη πολιτική το σύστημα επιδιώκει την μετεξέλιξή του, ώστε να διατηρήσει την παρουσία του παγκοσμίως χωρίς σημαντικές απώλειες. Ωστόσο, οι ιδιαιτερότητες των πολιτικών προσώπων δρούσαν, δρουν και θα συνεχίσουν να δρουν βοηθητικά ως προς αυτή την κατεύθυνση. Πρόκειται για παγιωμένες πρακτικές και τακτικές πολλών δεκαετιών, που δύσκολα αλλάζουν, αφού έχουν μετουσιωθεί σε μεγάλο βαθμό στην πολιτική και μέσα στην κοινωνία. Αυτές κινούν και ενίοτε μετακινούν τα γρανάζια του συστήματος αδιάκοπα και με συγχρονισμό, δημιουργώντας μια αλήθεια και μια πραγματικότητα θολή, εξαντλητική, παρωχημένη, που κατά καιρούς αποθεώνει το χάος και την «μυωπικού» τύπου συμπεριφορά τους.

Η ρητορική των σύγχρονων «δημαγωγών» και «σοφιστών» οδηγεί ξεκάθαρα σε πλάνη τους πολίτες, οι οποίοι διαχρονικά εναποθέτουν την ελπίδα τους σε αυτούς. Η συγκεκριμένη μέθοδος, που στηρίζεται στις προσωπικές και νόθες ερμηνείες σε ό,τι αφορά την εκάστοτε υπάρχουσα κατάσταση, ακολουθεί την πορεία ενός διαχρονικού φαύλου κύκλου. Πρόκειται για τις «αλήθειες» του πολιτικού ψεύδους, τις οποίες σχεδόν κανείς δεν καταδικάζει ουσιαστικά. Αντίθετα, ως μέθοδος, τείνει να καθιερωθεί και να θεωρηθεί ως «χρησμός» των πολιτικών αξιωματούχων της εποχής μας, καταλήγοντας σε ἥξεις ἀφήξεις και πολιτικά λάθη επί λαθών. Στο σημείο ακριβώς αυτό, σχεδόν όλοι οι λειτουργοί της πολιτικής ελίτ, καμουφλάρουν μέσω των πολιτικών «προεκτάσεων» τις εκάστοτε κομματικές τους σκοπιμότητες. Ίσως πρόκειται και για εκ φύσεως αδυναμία της ελίτ, να επαναδρομολογήσει τις ξεκάθαρες κουβέντες και τις στοχευμένες πολιτικές, οι οποίες θα όφειλαν, να διακρίνονται από κοινωνικές και συλλογικές αφετηρίες. Αντίθετα, η τακτική που ακολουθείται, ταυτίζεται από λαϊκισμό με χαρακτηριστικά αυταρχισμού και σπασμωδικότητας. Στόχος τους μονάχα το κέρδος, η εξουσία και κάθε μη ορθολογική μορφή πολιτική, που θα οδηγήσει και θα συντηρήσει την πολιτική αλλοτρίωση του ατόμου και γενικότερα ολόκληρης της κοινωνίας.

Η αέναη προσπάθεια επίτευξης και υλοποίησης στόχων και προοπτικών από και πρός τον άνθρωπο και ο μηδενισμός κάθε πολιτικού επιτεύγματος προς όφελος της κοινωνίας διαιωνίζει και τραγικοποιεί καταστάσεις και τομείς καίριους οπισθοδρομώντας ολόκληρες κοινωνικές τάξεις. Ο κρατικός μηχανισμός δομείται και αποδομείται ανάλογα με τη σύνθεση του κόσμου και ανάλογα με τα χαρακτηριστικά, που έχει αναπτύξει κατά καιρούς. Ο κόσμος μας κινείται, ανασχηματίζεται, ενώ αφήνει καινούρια ίχνη, που είτε αλλοιώνουν είτε ανατροφοδοτούν ένα τέτοιο περιβάλλον. Ο χώρος αυτός, αν θεωρηθεί και εξετασθεί ως η αρχή, ως η αφετηρία αυτού του πολιτικού «οικοδομήματος», που τείνει τις τελευταίες δεκαετίες να αναζητά το ξαναμοίρασμα και την πληρότητα, διακρίνεται πλέον μονάχα για κενά σημεία, που σταδιακά θα το αδρανοποιήσουν θα το αχρηστεύσουν. Και ας είσαι άνθρωπος, που ζεις, για να ταξιδεύεις πάνω σε έναν πολιτικό «Ροσινάντε», πρωταγωνιστής στο βασίλειο με τους ανεμόμυλους, προσπαθώντας να σώσεις τον εαυτό σου και την κοινωνική «Δουλτσινέα»…

* Η κα Μαρία Κωνσταντέλου είναι πολιτικός επιστήμων – διεθνολόγος

Κανένα σχόλιο

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ

Login

Welcome! Login in to your account

Remember me Lost your password?

Don't have account. Register

Lost Password

Register

Επιστροφή στην κορυφή

Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο