Η βρετανική μετάλλαξη του νέου κορωνοϊού (covid-19) φαίνεται ότι έχει ήδη επικρατήσει στην Κρήτη, καθώς καταγράφονται -«ύποπτα»- κρούσματα και στις τέσσερις Περιφερειακές Ενότητες του νησιού, με το ποσοστό να είναι υψηλότερο σε Λασίθι (περίπου 90%) και Ηράκλειο (70-80%) και χαμηλότερο σε Χανιά και Ρέθυμνο (40-60%), όπως επισήμανε ο επίκουρος καθηγητής Κλινικής Ιολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης, Αλέξανδρος Ζαφειρόπουλος, μιλώντας σήμερα το πρωί στον Αντέννα Δυτικής Κρήτης 97,1 και τους δημοσιογράφους Μανώλη Κονσολάκη και Γιώργο Γεωργακάκη (εκπομπή «Μικρόφωνο για 2»).
«Το Εργαστήριό μας είχε συγκεντρώσει αποτελέσματα τα οποία δεν τα είχε η υπόλοιπη Ελλάδα και έχουν βγει κάποια πολύ ανησυχητικά συμπεράσματα όσον αφορά τις μεταλλάξεις», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Ζαφειρόπουλος και πρόσθεσε: «Το Εργαστήριό μας είχε την ικανότητα να ανιχνεύει τη μετάλλαξη της Βρετανίας από πολύ νωρίς και αυτό μας έδειξε ότι πλέον το βρετανικό στέλεχος όχι απλώς έχει έρθει στην Ελλάδα, αλλά έχει εγκατασταθεί σε πολύ μεγάλο βαθμό. Και τουλάχιστον από την Κρήτη, που έχουμε πιο λεπτομερή στοιχεία, φαίνεται ότι τείνει να επικρατήσει 100% μέσα στις επόμενες εβδομάδες».
«Τις μέρες αυτές που συζητάμε είμαστε κατά μέσο όρο στο 70-80% ήδη», εξήγησε ο κ. Ζαφειρόπουλος και συμπλήρωσε πως αυτό «σημαίνει ότι έχει ήδη εγκατασταθεί και έχει προχωρήσει. Η εκθετική τάση αύξησης δείχνει ότι τείνει να επικρατήσει. Τα στοιχεία που δημοσιεύονται για την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη δείχνουν ότι και εκεί το ποσοστό κυμαίνεται στο 40%. Είναι μια κατάσταση που είχαμε αναφέρει στον ΕΟΔΥ αναλυτικά τις προηγούμενες ημέρες».
Ο κ. Ζαφειρόπουλος υπογράμμισε ότι απαιτείται ψυχραιμία και όχι πανικός, τόνισε ότι από τα μέχρι στιγμής στοιχεία αυτό που προκύπτει είναι πως τα υφιστάμενα μέτρα δεν αρκούν για την αντιμετώπιση των νέων δεδομένων, τάχθηκε υπέρ ενός αυστηρότατου σύντομου lockdown και συγκεκριμένων μέτρων επιδημιολογικής επιτήρησης αμέσως μετά από αυτό και εξέφρασε την άποψη ότι ο εμβολιασμός θα έπρεπε να είναι υποχρεωτικός για όλους τους υγειονομικούς.
Σημειώνεται ότι το Εργαστήριο Κλινικής Ιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης είναι ένα εθνικό εργαστήριο αναφοράς για τον νέο κορωνοϊό (covid-19). Ήταν από τα πρώτα που μπορούσε να ανιχνεύσει τον κορωνοϊό στις αρχές της πανδημίας, τον Φεβρουάριο του 2020, και το πρώτο που από τον Ιανουάριο φέτος, εντόπισε στην Ελλάδα και συγκεκριμένα στην Κρήτη, τη βρετανική μετάλλαξη του ιού. Το εργαστήριο ηγείται ενός δικτύου αξιόλογων συνεργατών σε όλα τα νοσηλευτικά ιδρύματα της Κρήτης που εγγυώνται την αποτελεσματική επιδημιολογική επιτήρηση του νησιού.
Αναλυτικότερα:
ΠΟΤΕ ΕΙΣΗΛΘΕ Η ΒΡΕΤΑΝΙΚΗ ΜΕΤΑΛΛΑΞΗ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ
Ο κ. Ζαφειρόπουλος υπογράμμισε ότι αναλύοντας παλιότερα δείγματα από το αρχείο μπορούμε να δούμε «πότε εισήλθε το αγγλικό στέλεχος στην Ελλάδα. Φαίνεται, λοιπόν, ότι στην Κρήτη ήρθε γύρω στα αρχές ή μέσα Ιανουαρίου. Και ξέροντας την ημερομηνία, μπορούμε να δούμε τι ακριβώς απέτυχε στον μηχανισμό που είχαμε στήσει στα σύνορά μας, ώστε να επιτηρούμε την είσοδο των νέων στελεχών, ο οποίος βέβαια, είχε μόλις ξεκινήσει. Στόχος μας θα πρέπει να είναι τι μπορούμε να κάνουμε ώστε να τον βελτιώσουμε γιατί έρχονται και άλλα μεταλλαγμένα στελέχη, τα οποία καλό θα ήταν να τα σταματήσουμε στα σύνορα. Κι εκεί μπαίνει ο εξαιρετικά σημαντικό μηχανισμός επιτήρησης που οργάνωσε ο ΕΟΔΥ, που κάνει λεπτομερή ανάλυση ιικών γονιδιωμάτων. Αυτή τη στιγμή ο μηχανισμός έχει στηθεί με κέντρο την Αθήνα. Το Ίδρυμα Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών (ΙΙΒΕΑΑ) έχει φοβερή τεχνογνωσία, έχει μηχανήματα, αλλά έχει δεχτεί τεράστια πίεση από τους μεγάλους αριθμούς δειγμάτων που εισρέουν από όλη την Ελλάδα. Επειδή ακριβως δέχεται αυτή την πίεση τα αποτελέσματα δεν βγαίνουν όσο γρηγορα θα τα θέλαμε για να μπορέσουμε να τα χρησιμοποιήσουμε στην αντιμετώπιση των τοπικών εξάρσεων και την διαμόρφωσης της εθνικής στρατηγικής. Δίνει αποτελέσματα μέσα σε 5 με 7 ημέρες, ενώ το ζητούμενο θα ήταν να πάρεις το αποτέλεσμα το αργότερο σε 24 ώρες, π.χ. όταν έχεις έναν άνθρωπο κλειδωμένο στα σύνορα».
Η λύση σε αυτό το πρόβλημα, σύμφωνα με τον κ. Ζαφειρόπουλο, «είναι η ανάλυση γονιδιωμάτων να περάσει και σε κάποια κέντρα της περιφέρειας, στη Θεσσαλονίκη, στην Αλεξανδρούπολη, στην Κρήτη, όπου έχουμε και την τεχνογνωσία και το προσωπικό και θα μπορούσε να γίνεται αξιόπιστα. Αυτή είναι η λύση για να μπορούμε ελέγχουμε για την ύπαρξη μεταλλαγμένου στελέχους ταχύτατα», σημείωσε.
ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΒΡΕΤΑΝΙΚΗΣ ΜΕΤΑΛΛΑΞΗΣ
«Αυτό που είναι καλύτερα τεκμηριωμένο διεθνώς είναι ότι έχει αυξημένη μεταδοτικότητα και μάλιστα το έχουν ποσοτικοποιήσει από 50-73%. Όσον αφορά την επικινδυνότητα, αυτό δεν έχει ακόμα παρουσιαστεί πειστικά. Υπάρχουν ενδείξεις που το στηρίζουν αλλά δεν νομίζω ότι μπορούμε ακόμα να το πάρουμε σαν δεδομένο. Είναι ακόμα υπό μελέτη», σημείωσε ο κ. Ζαφειρόπουλος, αναφερόμενος στα χαρακτηριστικά της βρετανικής μετάλλαξης.
«Όσον αφορά τη αυξημενη μεταδοτικότητα, είναι κάτι που το έχουμε επιβεβαιώσει και με τα δικά μας στοιχεία από το δίκτυο της κρητης.», προσθέτει και επισημαίνει πως με βάση τα στοιχεία του Εργαστηρίου Κλινικής Ιολογίας δεν μπορούμε να μιλήσουμε για διαφοροποιημένη μεταδοτικότητα σε ότι αφορά τα παιδιά. «Είναι και αυτό ακόμα υπο διερευνηση», διευκρίνισε.
«ΤΑ ΜΕΤΡΑ ΠΟΥ ΕΧΟΥΜΕ ΛΑΒΕΙ ΔΕΝ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΕΛΕΓΞΟΥΝ ΤΟ ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΟ ΣΤΕΛΕΧΟΣ»
«Από τα στοιχεία που έχουμε μέχρι αυτή τη στιγμή για την πορεία (της μετάλλαξης) τουλάχιστον στην Κρήτη, μπορούμε να αντλήσουμε δύο είδη συμπερασμάτων. Το πρώτο αφορά την τρέχουσα κατάσταση. Οι πληροφορίες για την τρέχουσα κατάσταση αφορούν τα δείγματα που εμείς έχουμε εντοπίσει και χαρακτηρίσει ως ύποπτα για τη μετάλλαξη και τα οποία τα έχουμε στείλει για επιβεβαίωση στην Αθήνα. Έχουν επιβεβαιωθεί 13 και περιμένουμε αποτελέσματα για άλλα 60. Μέχρι τότε τα δείγματα αυτά τα χαρακτηρίζομε ως “ύποπτα”, παρόλο που είναι κατά 99% σίγουρο ότι πρόκειται για αυτή τη μεταλλαγή. Με βάση αυτά τα δεδομένα, έχουμε φτιάξει δύο καμπύλες παρακολούθησης των δειγμάτων. Εσείς και όλος ο κόσμος καθημερνά βλέπετε μία καμπύλη αύξησης κρουσμάτων. Εγώ μπροστά μου έχω δύο καμπύλες που αφορούν την Κρήτη. Η μία αποτυπώνει πως κινείται το κλασικό στέλεχος και η άλλη πώς κινείται το μεταλλαγμένο. Πρέπει να σας αναφέρω για το κλασικό στέλεχος ότι τα μέτρα που πήραμε, αν και αργοπορημένα, αποσπασματικά, τους προηγούμενους δύο μήνες- φαίνεται ότι είχαν πετύχει έναν ικανοποιητικό ρυθμό μείωσης των κρουσμάτων μέχρι τα μέσα του Δεκέμβρη, οπότε και αρχίσαμε να παίρνουμε μέτρα χαλάρωσης. Τότε ο ρυθμός ανακόπηκε και φτάσαμε σε ένα σημείο να επιπεδωθεί η καμπύλη χωρίς όμως να μηδενιστούν τα κρούσματα. Τις τελευταίες μέρες, που συνεχίζουμε τη χαλάρωση των μέτρων, το κλασικό στέλεχος έχει αρχίσει να ανεβαίνει πάλι λίγο, αλλά όχι ανησυχητικά. Αντίθετα η καμπύλη του καινούργιου στελέχους φαίνεται ότι από τα μέσα Ιανουαρίου και μετά που εισήλθε στη χώρα, έχει αρχίσει να ανεβαίνει και μάλιστα εκθετικά. Που σημαίνει ότι τα μέτρα που έχουμε λάβει αυτή τη στιγμή, ενώ κατάφεραν να ελέγξουν το κλασσικό στέλεχος, δεν μπορούν να ελέγξουν το καινούργιο στέλεχος. Αυτό συμβαίνει πιθανότατα γιατί είναι πολύ πιο μεταδοτικό. Και αυτά τα στοιχεία είναι που με κάνουν να ανησυχώ και να προτείνω ότι πρέπει να επανεξετάσουμε και τα τρέχοντα μέτρα που έχουν παρθεί στην κοινωνία και τα προσωπικά μέτρα προφύλαξης, τα οποία παίρνει ο καθένας μας», υπογράμμισε ο κ. Ζαφειρόπουλος.
«ΤΟ ΒΡΕΤΑΝΙΚΟ ΣΤΕΛΕΧΟΣ ΕΧΕΙ ΕΝΤΟΠΙΣΤΕΙ ΣΕ ΟΛΗ ΤΗΝ ΚΡΗΤΗ»
Ο κ. Ζαφειρόπουλος επιβεβαίωσε ότι δείγματα ύποπτα για το συγκεκριμένο στέλεχος έχουν εντοπιστεί και σε άλλες περιοχές της Κρήτης, εκτός από το Ηράκλειο. «Τα επιβεβαιωμένα από το ΙΙΒΕΑ δείγματα που έχουμε αφορούν μόνο το Ηράκλειο, όπου η κατάσταση είναι περίπου στο 70-80% μεταξύ των νέων θετικών. Τα δικά μας όμως δείγματα -χαρακτηρισμένα ως “ύποπτα”- δείχνουν ότι και στον Άγιο Νικόλαο η κατάσταση είναι πάνω από το 90% και Χανιά και Ρέθυμνο -περιοχές που βρίσκονται σε καλύτερη κατάσταση- βρίσκονται ανάμεσα στο 40 και στο 60% αυτή τη στιγμή», γεγονός που σημαίνει ότι περίπου το 40 έως 60% των νέων κρουσμάτων που εντοπίζονται σε Χανιά και Ρέθυμνο, είναι κρούσματα του βρετανικού στελέχους».
«ΔΕΝ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΑΠΟΚΛΕΙΣΩ ΟΤΙ ΥΠΑΡΧΕΙ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΚΑΙ Η ΝΟΤΙΟΑΦΡΙΚΑΝΙΚΗ ΜΕΤΑΛΛΑΞΗ»
«Δεν έχουμε κανένα καταγεγραμμένο κρούσμα της νοτιοαφρικανικής μετάλλαξης, αλλά πρέπει να αναφέρω ότι ο μηχανισμός επιτήρησης, ο οποίος έχει ξεκινήσει, είναι ακόμα στην αρχή του», σημείωσε ο κ. Ζαφειρόπουλος απαντώντας στο ερώτημα αν έχει εντοπιστεί το στέλεχος της νοτιοαφρικανικής μετάλλαξης στην Κρήτη.
«Δεν μπορώ να αποκλείσω ότι υπάρχει», συμπλήρωσε και αναφέρθηκε στο παράδειγμα της Θεσσαλονίκης. «Δεν το περιμέναμε. όταν ο μηχανισμός αυτός αρχίσει να “τρέχει” κανονικά, πιστεύω ότι θα είμαστε πιο σίγουροι».
ΥΠΕΡ ΕΝΟΣ ΑΥΣΤΗΡΟΤΑΤΟΥ LOCKDOWN – ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ ΚΑΡΑΝΤΙΝΑΣ ΓΙΑ ΟΛΑ ΤΑ ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ
Ερωτηθείς αναφορικά με το τι, κατά τη γνώμη του, θα πρέπει να γίνει για την αντιμετώπιση των νέων δεδομένων, ο κ. Ζαφειρόπουλος είπε: «Όσο και αν στενοχωρώ κάποιους ανθρώπους συμπολίτες μου, εκτιμώ ότι ο μόνος τρόπος να αντιπετωπίσουμε την νέα κατάσταση είναι να επαναξιολογηθούν τα τρέχοντα μέτρα και να αυστηροποιηθούν όπου κριθεί απαραίτητο, γιατί φαίνεται ότι τα τρέχοντα δεν μπορούν να περιορίσουν τη μετάδοση του νέου στελέχους». Πρόσθεσε, δε, ότι «η τελική λύση αναμένεται από τους εμβολιασμούς, τους οποίους θα αρχίσουμε να τους παίρνουμε υπόψη στους σχεδιασμούς μας από το Σεπτέμβρη και μετά που θα έχει επιτευχθεί το 70% του εμβολιασμού του πληθυσμού».
«Είμαι υπέρ ενός αυστηρότατου lockdown, όπως αυτό που είχαμε κάνει τον Μάρτιο, που θα επιτηρείται πολύ σκληρά αλλά θα είναι πολύ σύντομο, τριών – τεσσάρων εβδομάδων το πολύ», εξήγησε ο κ. Ζαφειρόπουλος και πρότεινε ότι «όταν εντοπίζουμε ένα κρούσμα, αντί να το στέλνουμε στο σπίτι του για καραντίνα, να στήσουμε ξενοδοχεία καραντίνας -όπως κάναμε για τους τουρίστες- και να τον βάζουμε εκεί ώστε να αποφεύγουμε την ενδοοικογενειακή μετάδοση. Αυτή έχει σημαντικότατη συμβολή στην παράταση της καραντίνας. Γιατί ένας άνθρωπος κάνει τον κύκλο του σε δύο εβδομάδες, φαντάζεστε ότι αν μολύνει τον αδελφό του, τον παππού του, θα κάνουμε άλλες δύο εβδομάδες μέσα στην ίδια οικογένεια και μετά άλλες δύο εβδομάδες και παρατείνεται η ψυχοφθόρα κατάσταση. Ενώ αν απομονωνόταν από την αρχή θα περιορίζαμε αυτό το διάστημα των πολύ αυστηρών μέτρων».
Ο κ. Ζαφειρόπουλος υπογράμμισε ότι «τον περασμένο Μάρτιο κάναμε ένα τέτοιο σκληρό lockdown και μηδενίσαμε τα κρούσματα αλλά δεν κάναμε το επόμενο βήμα, το οποίο ήταν απαραίτητο: η πολύ αυστηρή επιτήρηση από εκεί και μετά με χιλιάδες τεστ, υποχρεωτικά τεστ σε όλα τα κομμάτια του πληθυσμού ώστε να εντοπίζουμε έγκαιρα τις εξάρσεις για να μπορέσουμε να τις απομονώσουμε». Επίσης απαραίτητη είναι η πολύ αυστηρή επιτήρηση των συνόρων ώστε να μην εισέρχονται νέα κρούσματα στον πληθυσμό. Αυτά πρέπει να ακολουθήσουν οπωσδήποτε μετά από ένα αυστηρό lockdown. Είναι αυτό που δεν κάναμε ουσιαστικά το καλοκαίρι κι ενώ είχαμε ρίξει το επίπεδο εξαιρετικά αποτελεσματικά σχεδόν στο μηδέν και πετύχαμε τρεις μήνες σχετικής ηρεμίας, τελικά ο ιός ξαναφούντωσε. Είμαι υπέρ αυτής της άποψης. Πολύ σκληρά μέτρα, αλλά σύντομα. Δεν μπορεί να τραβιέται αυτό το πράγμα για μήνες ολόκληρους όπως το κάνουμε τώρα», επισήμανε ο κ. Ζαφειρόπουλος.
Και συνέχισε: «Εγώ, βέβαια, το βλέπω από υγειονομικής πλευράς. Καταλαβαίνω ότι το θέμα έχει οικονομικές επιπτώσεις, έχει κοινωνικές. Αυτά πρέπει να τα αναλύσουν οι αντίστοιχοι ειδικοί και στο τέλος η κυβέρνηση να τα ζυγίσει και πάρει τις αποφάσεις».
ΝΑ ΦΟΡΑΜΕ ΔΙΠΛΗ ΜΑΣΚΑ;
Ερωτηθείς αν θα πρέπει να φοράμε διπλή μάσκα για αποτελεσματικότερη προστασία από τις μεταλλάξεις του νέου κορωνοϊού, ο κ. Ζαφειρόπουλος είπε πως «είναι στο είδος των μέτρων που πρότεινα. Σας είπα να επαναξιολογήσουμε και τα προσωπικά μέτρα προφύλαξης. Ό,τι μπορούμε. Και τις αποστάσεις μας από τους άλλους και την αποφυγή συνωστισμών και σίγουρα τη μάσκα μας. Είτε αυτό είναι διπλή μάσκα είτε μια μάσκα καλύτερης ποιότητας, όπως είναι αυτές της κατηγορίας FFP2, που έχει μικρότερους πόρους και προστατεύει καλύτερα από την απλή χειρουργική μάσκα. Πλέον η τιμή τους έχει πέσει χαμηλά και νομίζω ότι μπορεί ο κόσμος να τις προμηθευτεί».
ΚΑΛΥΠΤΟΥΝ ΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ ΤΙΣ ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ;
«Αυτή τη στιγμή έχουμε εξαιρετικά εμβόλια. Η προσπάθεια πήγε πάρα πολύ καλά για τη δημιουργία εμβολίων. Υπάρχουν άλλες εταιρείες που ετοιμάζουν άλλα από πίσω. Της Pfizer είναι εξαιρετικό όπως δείχνουν οι κλινικές μελέτες και η χρήση του σε εκατομμύρια ανθρώπους μέχρι στιγμής. Έχει φανεί ιδιαίτερα αποτελεσματικό. Όσον αφορά τις μεταλλάξεις, φαίνεται ότι η αγγλική μετάλλαξη καλύπτεται άριστα από το εμβόλιο της Pfizer. Η νοτιοαφρικανική, η οποία μας απασχολεί πολύ, είναι μια επιπλέον μεταλλαγή, πολύ επικίνδυνη γιατί ρίχνει την αποτελεσματικότητα του εμβολίου, αλλά συνεχίζει πάλι είναι αποτελεσματικό. Δεν είναι κάτι απαγορευτικό. Αυτό βέβαια δεν μπορεί να αποκλείσει την περίπτωση στο μέλλον αυτά τα στελέχη ιων να συνεχίσουν να μεταλλάσσονται και να καταφέρουν τελικά να ξεπεράσουν το εμβόλιο, οπότε θα χρειαστεί να σχεδιάσουμε κάτι καινούργιο», τόνισε ο κ. Ζαφειρόπουλος.
«Ο ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΟΣ ΣΤΟΥΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΟΥΣ ΘΑ ΕΠΡΕΠΕ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟΣ»
Ερωτηθείς, τέλος, αν πιστεύει ότι ο εμβολιασμός για το νέο κορωνοϊό στους ανθρώπους που εργάζονται στο Εθνικό Σύστημα Υγείας θα έπρεπε να είναι υποχρεωτικός, ο κ. Ζαφειρόπουλος απάντησε: «Έπρεπε να είναι υποχρεωτικός. Οπως είναι υποχρεωτικός στις μικρές ηλικίες, όπως είναι υποχρεωτικός όταν πας να ταξιδέψεις σε τροπικές περιοχές. Δεν πιστεύω ότι προσβάλλει τα δικαιώματά μας, όπως αναφέρουν κάποιοι», κατέληξε ο κ. Ζαφειρόπουλος.
Ακολουθήστε το HANIA.news στο Facebook και στο Twitter