Μπορούν τα Χανιά να αποτελέσουν χειμερινό τουριστικό προορισμό; (Διευκρινίζω: εννοώ να έχουν έναν αξιοσημείωτο αριθμό επισκεπτών εξωτερικού -προφανώς όχι ανάλογο της καλοκαιρινής περιόδου- το χρονικό διάστημα από Νοέμβριο έως και Μάρτιο). Οι απόψεις διίστανται. Η (μεγάλη) πλειοψηφία -μάλλον- δεν το πιστεύει. Δεν το πιστεύουν, πρωτίστως, όσοι μπορούν, άμεσα ή έμμεσα, να αναλάβουν πρωτοβουλίες προς αυτή την κατεύθυνση, τόσο σε κεντρικό, όσο και σε τοπικό επίπεδο – με ελάχιστες εξαιρέσεις. Και αυτό είναι διαχρονικά ενοχλητικό, τουλάχιστον κατά την προσωπική μου άποψη.
Η μόνιμη «επωδός» είναι ότι τα Χανιά αποτελούν έναν δημοφιλή καλοκαιρινό προορισμό -χάρη στο μοντέλο «ήλιος και θάλασσα»- και αυτό δεν μπορεί να αλλάξει. Τονίζουν, δε, για να ενισχύσουν την επιχειρηματολογία τους, ότι αν κάποιος έρθει από το εξωτερικό στα Χανιά (προφανώς για λίγες ημέρες) δεν… έχει τι να κάνει!
Η άποψη αυτή έχει μία βάση. Προφανώς τα Χανιά (όπως και άλλες πόλεις – περιοχές με παρόμοια χαρακτηριστικά) έχουν καταστεί στη συνείδηση των περισσοτέρων ανθρώπων που αγαπούν τα ταξίδια ως ένας αγαπημένος προορισμός για χαλάρωση, μπάνιο, ηλιοθεραπεία και νυχτερινή διασκέδαση, για ένα χρονικό διάστημα έξι περίπου μηνών τον χρόνο (Μάιος έως και Οκτώβριος). Προφανώς, επίσης, όσοι ταξιδιώτες από χώρες της Κεντρικής και Βόρειας Ευρώπης αναζητούν… καλοκαιρινές αποδράσεις εν μέσω χειμώνα δεν θα επιλέξουν τα Χανιά, π.χ. τον Δεκέμβριο. Πιθανότατα θα αλλάξουν… ήπειρο για να βρουν αυτό που ζητάνε.
Δεν ταξιδεύουν, ωστόσο, μόνο αυτοί τους χειμερινούς μήνες. Τους θέλουμε αυτούς; Προφανώς. Δεν θέλουμε όμως ή δεν θα έπρεπε να θέλουμε μόνο αυτούς. Θα έπρεπε να θέλουμε και να επιδιώκουμε να λάβουμε ένα μικρό κομμάτι από μια άλλη μεγάλη τουριστική «πίτα», που αφορά όσους ταξιδεύουν και το χρονικό διάστημα από το Νοέμβριο έως και τον Μάρτιο γιατί αγαπούν ασχολίες, πράγματα και καταστάσεις, τα οποία ως προορισμός μπορούμε να τους προσφέρουμε – και μάλιστα σε χρονικές περιόδους που δεν επιβαρύνεται η λειτουργικότητα της πόλης εξαιτίας του πολύ μεγάλου αριθμού επισκεπτών.
Πριν αναφερθώ, πολύ περιληπτικά, στις ασχολίες, στα πράγματα και στις καταστάσεις που μπορούμε να προσφέρουμε το επίμαχο χρονικό διάστημα ως προορισμός, θεωρώ απολύτως αναγκαίο να επισημάνω -για πολλοστή φορά εδώ και πολλά χρόνια- ότι ο κρισιμότερος παράγοντας για τη σταδιακή υλοποίηση ενός τέτοιου σχεδίου είναι η ύπαρξη απευθείας διεθνών αεροπορικών συνδέσεων από και προς τα Χανιά σε ελκυστικές -ή, τέλος πάντων, όχι σε απαγορευτικές- τιμές.
Ειδικά αν αναλογιστεί κανείς ότι ένα από τα σημαντικότερα κριτήρια επιλογής προορισμού για ταξίδι λίγων ημερών (αυτά που αποκαλούμε μικρές «αποδράσεις» καθόλη τη διάρκεια τού χρόνου) είναι, για πάρα πολλούς πολίτες διεθνώς, η τιμή του εισιτηρίου, σε συνδυασμό με την απευθείας αεροπορική σύνδεση (συνδεσιμότητα) και ο συνολικός χρόνος ταξιδιού. Χωρίς απευθείας αεροπορικές πτήσεις από και προς πόλεις τού εξωτερικού καμία περαιτέρω συζήτηση δεν μπορεί να γίνει. Καμία.
Δύο χαρακτηριστικά παραδείγματα, που δεν είναι τα μόνα:
1. Πόσες Χανιώτισσες και πόσοι Χανιώτες θα επέλεγαν ως προορισμό ταξιδιού την… Κρακοβία της Πολωνίας αν δεν έβρισκαν, συχνά – πυκνά, φθηνά εισιτήρια και απευθείας αεροπορικές συνδέσεις;
2. Τον φετινό Νοέμβριο η «εικόνα» όσον αφορά στις αφίξεις εξωτερικού στο αεροδρόμιο «Δασκαλογιάννης» των Χανίων ήταν απολύτως απογοητευτική. Μόλις 1.913 άτομα ήρθαν στα Χανιά όλο τον μήνα Νοέμβριο: 1.390 από την Κύπρο, 375 από το Ηνωμένο Βασίλειο και 148 από διάφορες άλλες χώρες.
Γιατί ήρθαν για ολιγοήμερες διακοπές και ψώνια στα Χανιά 1.390 Κύπριοι; Μα, γιατί υπήρχε -και εξακολουθεί να υπάρχει- απευθείας αεροπορική σύνδεση με την Πάφο από συγκεκριμένη αεροπορική εταιρεία, με εισιτήρια σε εξαιρετικά καλές τιμές: 17,99 ευρώ από Χανιά προς Πάφο στις 16 Ιανουαρίου, 19,55 ευρώ η επιστροφή στις 20 του ίδιου μήνα. 20,99 ευρώ από Χανιά προς Πάφο στις 13 Φεβρουαρίου, 20,55 ευρώ η επιστροφή τέσσερις ημέρες αργότερα (17/2), όπως εύκολα μπορεί να διαπιστώσει κανείς σήμερα, 3 Ιανουαρίου 2023, επισκεπτόμενος την επίσημη ιστοσελίδα της αεροπορικής εταιρείας.
Είναι, επίσης, προφανές πως όταν μιλάμε για οργανωμένη προσπάθεια με στόχο να καταστούν τα Χανιά χειμερινός προορισμός, δεν αναφερόμαστε σε μαζικές αφίξεις χιλιάδων επισκεπτών. Αυτό, άλλωστε, δεν μπορεί να γίνει για μια σειρά από αντικειμενικούς λόγους. Θα μπορούσαν, ωστόσο, να υπάρχουν, π.χ., δέκα πτήσεις την εβδομάδα, δηλαδή περί τους 1.500 επισκέπτες κάθε εβδομάδα, οι οποίοι θα φιλοξενούνται στα ξενοδοχεία πόλης, εντός των Χανίων δηλαδή, σε καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης (Airbnb) στην πόλη κυρίως και, ίσως, σε κάποιες βίλες που ενδεχομένως θα μπορούσαν να είναι διαθέσιμες αν οι υποδομές τους το επιτρέπουν – και φυσικά αν το επιθυμούν οι ιδιοκτήτες τους. Στην πόλη των Χανίων, βασικά. Στον αστικό ιστό η διαμονή. Εκεί που υπάρχει ζωή και τον χειμώνα, σε αντίθεση με τις άλλες τουριστικές περιοχές, οι οποίες ερημώνουν από τα τέλη Οκτωβρίου. Με τους ξενοδόχους της πόλης να «βάζουν πλάτη», τουλάχιστον στο ξεκίνημα, με καλύτερες – χαμηλότερες τιμές και προσφορές.
Αλήθεια τώρα, αν έρθει κάποιος με απευθείας αεροπορική σύνδεση από την Πάφο της Κύπρου ή από κάποια άλλη ευρωπαϊκή χώρα, της Κεντρικής και Βόρειας Ευρώπης, γιατί βρήκε απευθείας πτήση και φτηνά εισιτήρια, δεν μπορεί να περάσει ένα όμορφο και ενδιαφέρον τριήμερο ή τετραήμερο στα Χανιά; Σοβαρολογούν όσοι ισχυρίζονται κάτι τέτοιο;
Η παλιά πόλη, με τα σοκάκια της και τις ομορφιές της, παραμένει ένας ελκυστικός προορισμός ακόμη και για εμάς, που την έχουμε περπατήσει πολλάκις. Αλλά και τα «φτερά» της. Τα Ταμπακαριά με τη Χαλέπα και η Νέα Χώρα, με την παραλιακή διαδρομή που φτάνει έως και τους Αγίους Αποστόλους. Το νέο Αρχαιολογικό Μουσείο Χανίων αποτελεί ήδη ένα τοπόσημο στην ιστορικότερη συνοικία της πόλης. Οι έρημες παραλίες, για τους χειμερινούς κολυμβητές -αλλά όχι μόνο-, είναι μια μοναδική εμπειρία. Φανταστείτε μια επίσκεψη στο Λαφονήσι, στον Μπάλο και αλλού, με τις καιρικές συνθήκες που συνήθως επικρατούν στην περιοχή μας, χωρίς το «πλήθος» του καλοκαιρού. Ο ορεινός όγκος των Λευκών Ορέων, το οροπέδιο του Ομαλού, οι λίμνες του Κουρνά και της Αγιάς, τα φιλόξενα οινοποιεία, τα εκκλησιαστικά μνημεία και τα μοναστήρια, οι υπάρχουσες περιπατητικές διαδρομές πέριξ των Χανίων και στον Αποκόρωνα – ακολουθούν και στους άλλους Δήμους. Τα ταβερνάκια, αρκετά από τα οποία είναι εξαιρετικά, σε χωριά της ενδοχώρας. Τα ρακοκάζανα – ακόμα και η ελαιοσυλλογή και η έκθλιψη τού ελαιολάδου σε άλλες περιοχές αποτελούν ένα βιωματικό τουριστικό «προϊόν». Και, φυσικά, «δίπλα» είναι το Ρέθυμνο, για μια ημερήσια «απόδραση» και «παραδίπλα» το Ηράκλειο – εντάξει, ο ΒΟΑΚ είναι ένα «θέμα», αλλά δεν είναι πολύ μεγαλύτερο «θέμα» το καλοκαίρι; Όλα αυτά και άλλα που πιθανότατα ξεχνώ ή που θα προκύψουν στην πορεία εξαιτίας μιας τέτοιας θετικής εξέλιξης («το αγώι ξυπνάει τον αγωγιάτη») δεν αρκούν για 3-4 ημέρες – ανάλογα και με τις επικρατούσες καιρικές συνθήκες;
Και, παράλληλα, δεν αρκούν για την προσέλκυση συγκεκριμένων ομάδων πολιτών που αγαπούν και ασχολούνται συστηματικά με άλλες μορφές τουρισμού, αυτές που αποκαλούμε εναλλακτικές, και η ανάπτυξή τους προσφέρεται σε τοπικό επίπεδο; Ποδηλατικός, περιπατητικός, ορειβατικός, φυσιολατρικός, αθλητικός, θρησκευτικός, προφανώς και με τη βελτίωση συγκεκριμένων υποδομών, που είτε εκτελούνται, είτε έχουν δρομολογηθεί, είτε πρέπει να τεθούν άμεσα στο επίκεντρο.
Για να μην αναφερθώ στα οφέλη της συνδεσιμότητας για εκείνους τους αλλοδαπούς, που είτε έχουν αποκτήσει σπίτι σε διάφορες περιοχές της Περιφερειακής Ενότητας Χανίων, είτε ενδιαφέρονται να το πράξουν, αλλά τους προβληματίζει, σε κάθε περίπτωση, η απουσία απευθείας διεθνών αεροπορικών συνδέσεων όλο τον χρόνο.
Εν κατακλείδι: Αν βάλουμε το θέμα στην πραγματική του διάσταση, χωρίς μαξιμαλιστικές προσεγγίσεις, αλλά και χωρίς αφορισμούς και μη πειστικές δικαιολογίες, υπάρχει η δυνατότητα να γίνουν πράγματα, που θα δώσουν μια μικρή, συγκριτικά με την καλοκαιρινή περίοδο, αλλά σημαντική οικονομική – αναπτυξιακή «πνοή» στην περιοχή. Υπό μία βασική προϋπόθεση: να υπάρξουν απευθείας διεθνείς αεροπορικές συνδέσεις και ελκυστικές τιμές στα αεροπορικά εισιτήρια.
Όσοι εξακολουθούν -και είναι αρκετοί- να υποστηρίζουν ότι τα Χανιά δεν έχουν κάτι να προσφέρουν σε επισκέπτες τη χρονική περίοδο από Νοέμβριο έως και Μάρτιο, υποβαθμίζοντας, εσκεμμένα ή μη, το ζήτημα των απευθείας διεθνών αεροπορικών πτήσεων, τότε, λυπάμαι, αλλά είτε δεν είναι ειλικρινείς, είτε δεν ξέρουν για τι ακριβώς μιλούν. Σε κάθε περίπτωση, με βάση όλα τα παραπάνω, βάζουν το κάρο μπροστά από το άλογο. Συνεπώς, εκτίθενται, από τη μια. Και από την άλλη, με την (εσκεμμένη ή μη) απραξία τους ή και την αδιαφορία τους, στερούν από τα Χανιά τη δυνατότητα να επιχειρήσουν με αξιώσεις ένα σημαντικό αναπτυξιακό βήμα, από το οποίο θα έχει όφελος, άμεσα ή έμμεσα, όλη η τοπική κοινωνία.
Διαβάστε ακόμη: Χανιά | Ερευνα για τον τουρισμό: 1 στους 2 θα ερχόταν και τον χειμώνα αν υπήρχαν απευθείας πτήσεις!
Φωτογραφία κορυφή: Παύλος Μπουζάκης
1 Σχόλιο
Σωστή κατά τη γνώμη μου η τοποθέτηση οτι «…βασική προϋπόθεση: να υπάρξουν απευθείας διεθνείς αεροπορικές συνδέσεις και ελκυστικές τιμές στα αεροπορικά εισιτήρια».
Προφανώς και σήμερα ισχύει το «…τα Χανιά δεν έχουν κάτι να προσφέρουν σε επισκέπτες τη χρονική περίοδο από Νοέμβριο έως και Μάρτιο»… (κάτι μη περιοριστικό θα συμπλήρωνα). Οι περιορισμοί σε κάθε τομέα, από τον αριθμό των εστιατορίων που είναι ανοιχτά, τα ενοικιαζόμενα αυτοκίνητα που είναι σε ακινησία, τα ξενοδοχεία που είναι κλειστά, το κτέλ που έχει το 1/6 των δρομολογίων προς αεροδρόμιο κλπ κλπ
Ο κύριος λόγος ‘ολων των περιορισμών είναι οτι απλά…δεν υπάρχουν τουρίστες!
Και το πρόβλημα ανάγεται σε πρόβλημα αυγού-κότας. Τί θα γίνει πρώτο; Πρώτα αεροπορικά δρομολόγια χωρίς ζήτηση; πρώτα ανοιχτά τα πάντα με τα έξοδα να τρέχουν;
Τελικά το σίγουρο είναι οτι δε φτανουν οι ανακοινώσεις «επεκτάθηκε» και νωρίτερα από κάθε άλλη φορά» κλπ αισιόδοξες «αυταπάτες»
Υπάρχει βέβαια και η πραγματικότητα, χωρίς τον σίγουρο καλό καιρό του καλοκαιριού μπορεί λόγω καιρού π.χ. το «city break» του χειμώνα να καταλήξει φιάσκο η αν είσαι αρκετά άτυχος επικίνδυνο για τη ζωή σου γιατί οι υποδομές στα Χανιά βασίζονται στην «καλή την ώρα». Όταν έρθει η «κακιά η ώρα», που έρχεται κάποια στιγμή δρόμοι πλημμυρίζουν, βουνά και βράχοι πέφτουν στους δρόμους, δέντρα σκοτώνουν ανθρώπους… πλείστα γεγονότα «κακιάς ώρας» έχουν καταγραφεί.
Μπάλος;;; Απο Νοέμβρη εχει νεροφαγώματα στο δρόμο που δεν μπορεί να περάσει τανκ, άσχημη μυρωδιά από τα σάπια φύκια και αν σε πιάσει κακοκαιρία θα αφήσεις εκεί τα κόκκαλά σου.
Τα «city breaks» έχουν νόημα σε μητροπόλεις οπου υπάρχει ζωη ανεξαρτήτως, στο μικρό χωρίς υποδομές χωριό των Χανίων το Sea and Sun και πολύ μας.