Η σχεδόν μιας ώρας συνάντηση και συνομιλία με τον Πάπα Φραγκίσκο μέσα στο Βατικανό, πάνω ακριβώς από τον Άγιο Πέτρο, σ’ ένα από τα δωμάτια με τα παράθυρα που βλέπουν στην πλατεία, απ’ όπου ο εκάστοτε Πάπας της Ρώμης απευθύνει στους συγκεντρωμένους πιστούς τον γνωστό χαιρετισμό του, ομολογώ ότι ήταν για μένα μια μοναδική εμπειρία ζωής και αισθάνομαι τυχερός που την έζησα.
Ήταν πριν από 20 μήνες, τον Αύγουστο του 2023. Συνάντηση με θέμα το κράτος δικαίου, την οποία κατάφερε να εξασφαλίσει και να επιμεληθεί σε όλες της τις λεπτομέρειες ο Γάλλος Πρέσβης στη Ρώμη για λογαριασμό μιας ολιγομελούς δικηγορικής ευρωπαϊκής αντιπροσωπείας, στην οποία εγώ συμμετείχα ως πρόεδρος τότε του CCBE, δηλαδή της ευρωπαικής οργάνωσης των δικηγόρων, μαζί με τον τότε πρόεδρο του εθνικού Γαλλικού Δικηγορικού Συλλόγου Jerome Gavaudan και δέκα περίπου ακόμη δικηγόρους από διάφορες χώρες, μεταξύ των οποίων οι φίλοι Bertrand Debosque, Bartosz Grohman, Peter Szabo κ.λπ.
Αμέσως με την είσοδο στο κτίριο, που φυλάσσεται μέσα κι έξω από τους άντρες της Ελβετικής Φρουράς με τις μεσαιωνικές στολές (που δεν αποτελούν διακοσμητική ατραξιόν αλλά μια αληθινή φρουρά, άριστα εκπαιδευμένη, αφοσιωμένη να προστατεύει τον Πάπα εδώ και 500 περίπου χρόνια) και μετά με τα διάφορα αυστηρά πρωτόκολλα και το πέρασμα από τους διαδρόμους και τις αίθουσες με τις τοιχογραφίες και τα αμύθητης αξίας έργα τέχνης, αισθάνεται κανείς παρούσα τη βαριά ιστορία του χώρου και την εξουσία που αποπνέει (δείτε τις φωτογραφίες από εκεί).
Και, σε αντίθεση θέλεγε κανείς με όλα τα προαναφερόμενα, ο Πάπας Φραγκίσκος, ο οποίος, παρόλη την φανερά εξασθενημένη υγεία του, αυτό που εξέπεμπε ήταν καλή διάθεση και, κυρίως, μια απρόσμενη αίσθηση απλότητας και οικειότητας. Ένας προσιτός, ευγενικός, χαμογελαστός άνθρωπος, που ακτινοβολούσε θετική ενέργεια, αυτή την αίσθηση σου έδινε από την πρώτη στιγμή. Κι αυτό επιβεβαιώθηκε μέχρι το τέλος της συνάντησης (που διήρκεσε κάτι περισσότερο από σαράντα πέντε λεπτά), απ’ όλη τη συμπεριφορά του και τη στάση του απέναντί μας, αλλά και από την αίσθηση χιούμορ που τον χαρακτήριζε (είπε κι ένα ανέκδοτο μ’ έναν δικηγόρο κι έναν διάβολο).
Κατά τη συζήτηση, τόσο απ΄αυτά που διάβασε από την περίπου δεκαπεντάλεπτη ομιλία που είχε ετοιμάσει όσο και απ’ αυτά που είπε εκτός χειρογράφου, μου έκαναν εντύπωση οι καίριες αναφορές του σε ειδικότερα, «τεχνικά», ζητήματα, σίγουρα όχι συνήθη για ιερωμένους, όπως λ.χ. η σημασία του δικηγορικού απορρήτου ή η ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης. Τα περισσότερα όμως απ’ όσα είπε αφορούσαν κυρίως τους ανθρώπους που έχουν ανάγκη, τους αδύναμους, τους μετανάστες. Μίλησε και για την αξία της επιείκειας και έθεσε ως κορυφαία αρετή και υποχρέωση την ανθρωπιά. Αναφέρθηκε επίσης ιδιαίτερα στο ζήτημα της προστασίας του περιβάλλοντος, με το οποίο είχε ασχοληθεί εις βάθος τα τελευταία χρόνια, ετοίμαζε μάλιστα κι ένα βιβλίο το οποίο δεν ξέρω αν πρόλαβε να το εκδώσει.
Σε μια προσωπική ιδιαίτερη συνομιλία που είχα για λίγο μαζί του, του είπα πόσο πολύ μου είχε κάνει εντύπωση μια όμορφη φράση που είχε πει πρόσφατα σε μια δημόσια ομιλία του: «Ας αντικαταστήσουμε τους φόβους με όνειρα. Και αντί για διαχειριστές φόβων να γίνουμε ανάδοχοι ονείρων». Τότε με κοίταξε βαθιά στα μάτια και μου είπε, σ’ έναν άλλο τόνο, διαφορετικό από τον δικό μου αλλά κι από την προαναφερόμενη φράση που εκείνος είχε πει: «Δεν πρέπει ποτέ να σταματάμε να ονειρευόμαστε». Δεν είμαι σίγουρος αν με αυτό ήθελε να τονίσει τη σημασία του να μπορούμε να ενσωματώνουμε ακόμη και τις υψηλότερες έννοιες στην καθημερινότητα της ζωής μας αντί να τις αφήνουμε να ίπτανται όμορφες και υψιπετείς αλλά μακριά μας. Ή αν ήθελε να μου πει με τον έμμεσο αυτό τρόπο κάτι για τον εαυτό του, γι αυτό που έκανε ο ίδιος ή για το πώς εκλάμβανε τον ρόλο του. Το σίγουρο πάντως είναι ότι η αίσθηση οικειότητας που ανέφερα πριν, η συζήτηση μαζί του την επιβεβαίωσε σε απίστευτο βαθμό.
Ο Πάπας Φραγκίσκος ήταν αναμφισβήτητα ξεχωριστός. Ένας ιεράρχης που στ’ αλήθεια νοιαζόταν για τους απλούς ανθρώπους, ένας ιεράρχης που ήταν όσο κοντά γίνεται σ’ αυτό που θα θέλαμε να είναι οι ιεράρχες. Να νοιάζεται και να ενώνει, καταργώντας διακρίσεις και συρματοπλέγματα – λέω συρματοπλέγματα γιατί είχε αναφερθεί (αρνητικά) σε αυτά τη δεύτερη φορά που ήρθε στη χώρα μας, υπογραμμίζοντας αντίθετα τη σημασία της ένταξης. Θυμίζω ότι η πρώτη φορά ήταν το 2016, στη Μόρια στη χειρότερη φάση της, ενώ και τη δεύτερη που ήρθε, το 2021, επισκέφθηκε ξανά τη Μυτιλήνη για να δει αν είχαν αλλάξει προς το καλύτερο τα πράγματα από τότε.
Πιστεύω ότι ο Πάπας Φραγκίσκος κέρδισε δίκαια αυτό που μάλλον ήθελε περισσότερο απ’ όλα: Να τιμούν σήμερα τη μνήμη του δισεκατομμύρια άνθρωποι σ’ ολόκληρο τον κόσμο, πέρα από δόγματα, έθνη και σύνορα, σαν να έχασαν έναν δικό τους άνθρωπο, που αληθινά νοιαζόταν γι’ αυτούς.
Και, ολοκληρώνοντας, νομίζω ότι αυτό που αρμόζει καλύτερα για το τέλος είναι να παραθέσω κάποια λόγια του που είχε πει στη δεύτερη επίσκεψή του στη χώρα μας, τα οποία μπορούν κάλλιστα ν’ αποτελέσουν Ευαγγέλιο για κάθε άνθρωπο, πολύ ή καθόλου θρησκευόμενο όπως εγώ: «Ο σεβασμός προς τον άνθρωπο και τα δικαιώματά του πρέπει να είναι αδιαπραγμάτευτος. Η αξιοπρέπεια κάθε ψυχής να τίθεται πάνω απ΄όλα».
Και μόνο για τα λόγια αυτά αξίζει να τον θυμόμαστε πάντα, ως έναν σπουδαίο και ξεχωριστό Άνθρωπο.
* Ο κ. Παναγιώτης Περάκης είναι δικηγόρος, πρώην πρόεδρος του πανευρωπαϊκού φορέα των δικηγόρων CCBE, στον οποίο συμμετέχουν οι εθνικοί δικηγορικοί σύλλογοι από 46 χώρες, μεταξύ των οποίων όλες οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Ακολουθήστε το HANIA.news στο Facebook και στο Twitter