Οι αρχές της Ισπανίας δεν διαθέτουν προς το παρόν πληροφορίες που να εξηγούν μετά βεβαιότητας την αιτία του γενικευμένου μπλακάουτ στην ιβηρική χερσόνησο, ανακοίνωσε ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ, σημειώνοντας ότι σε αυτό το στάδιο δεν έχει αποκλειστεί «καμία θεωρία».
«Δεν έχουμε ακόμη συμπερασματικές πληροφορίες για τα αίτια» της διακοπής, είπε ο Σάντσεθ στο σύντομο μήνυμά του προς τον ισπανικό λαό. «Για αυτό ζητώ από τους πολίτες, όπως το κάναμε και σε παλαιότερες κρίσεις, να ενημερώνονται από επίσημες πηγές» και να μην ακούν «εικασίες», πρόσθεσε.
Ο πρωθυπουργός είπε ότι ελπίζει να αποκατασταθεί γρήγορα η βλάβη και διαβεβαίωσε ότι το κράτος είναι «επί ποδός». Υπενθύμισε ότι έχει ήδη επανέλθει το ηλεκτρικό σε ορισμένες περιοχές στα βόρεια και στα νότια, χάρη στις διασυνδέσεις του δικτύου με τη Γαλλία και το Μαρόκο. Οι υδροηλεκτρικοί σταθμοί και οι σταθμοί παραγωγής ενέργειας με φυσικό αέριο επαναλειτουργούν σε όλη τη χώρα.
Ο Σάντσεθ σημείωσε επίσης ότι τα συστήματα πληρωμών και ψηφιακών συναλλαγών λειτουργούν κανονικά και δεν έχουν παρατηρηθεί προβλήματα δημόσιας ασφάλειας. Οι τηλεπικοινωνίες όμως είναι «σε κρίσιμο σημείο» και για αυτό οι πολίτες θα πρέπει «να χρησιμοποιούν τα τηλέφωνά τους με υπευθυνότητα και μόνο για σύντομες κλήσεις».
Σπάνιο ατμοσφαιρικό φαινόμενο
Η πορτογαλική διαχειρίστρια εταιρεία του ηλεκτρικού δικτύου REN ανακοίνωσε ότι το μπλακ άουτ που επηρέασε την Πορτογαλία οφείλεται σε βλάβη στο ισπανικό ηλεκτρικό δίκτυο, η οποία σχετίζεται με ένα «σπάνιο ατμοσφαιρικό φαινόμενο».
Σύμφωνα με τη REN, λόγω ακραίων θερμοκρασιακών μεταβολών στην Ισπανία σημειώθηκαν «ανώμαλες ταλαντώσεις» σε γραμμές πολύ υψηλής τάσης. Το φαινόμενο αυτό, γνωστό ως «επαγόμενη ατμοσφαιρική διαταραχή», προκάλεσε ταλαντώσεις που με τη σειρά τους οδήγησαν σε αποτυχίες συγχρονισμού μεταξύ των συστημάτων.
Η REN ανέφερε ότι οι αποτυχίες αυτές προκάλεσαν διαδοχικές διαταραχές στο διασυνδεδεμένο ευρωπαϊκό δίκτυο. Λόγω της πολυπλοκότητας του προβλήματος, η πλήρης αποκατάσταση του δικτύου ενδέχεται να χρειαστεί έως και μία εβδομάδα.
Από την πλευρά τους, οι ισπανικές αρχές ανακοίνωσαν ότι το εκτεταμένο μπλακ άουτ που έπληξε τη χώρα οφείλεται σε ένα φαινόμενο που ονομάζεται «ταλάντωση». Πρόκειται για μια απότομη και ταχεία μεταβολή της συχνότητας του ηλεκτρικού δικτύου, η οποία κανονικά πρέπει να παραμένει σταθερή γύρω στα 50 Hz για να διασφαλίζει τη σταθερότητα του συστήματος.
Σύμφωνα με δεδομένα του ειδικού παρακολούθησης συχνοτήτων Gridradar, το φαινόμενο εκδηλώθηκε στην Ισπανία λίγο μετά το μεσημέρι.
«Η ταλάντωση συμβαίνει, στη συνέχεια μία γραμμή μεταφοράς τίθεται εκτός λειτουργίας, και αυτό μπορεί να οδηγήσει σε υπερφόρτωση άλλων γραμμών μεταφοράς, προκαλώντας ένα φαινόμενο κατάρρευσης αλυσιδωτής μορφής», εξηγεί ο Αρτιομς Ομπούσεβς, ανώτερος ερευνητής στη Σχολή Μηχανικής του Πανεπιστημίου Εφαρμοσμένων Επιστημών ZHAW της Ελβετίας.
Παρότι οι αρχές επιβεβαιώνουν ότι η άμεση αιτία ήταν η ταλάντωση, παραμένει ακόμη άγνωστο τι την προκάλεσε αρχικά.
Πώς εξηγεί την «επαγόμενη ατμοσφαιρική δόνηση» ο Κολυδάς
Εξηγώντας το φαινόμενο, ο πρώην διευθυντής στην ΕΜΥ, Θοδωρής Κολυδάς, σημειώνει: Η «επαγόμενη ατμοσφαιρική δόνηση» που δημιουργείται στις γραμμές μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας (όπως αυτές των 400 kV) είναι ένα φαινόμενο που δημιουργείται πάνω σε αυτά τα πολύ μακριά καλώδια, τα οποία είναι εκτεθειμένα στον αέρα και στις ατμοσφαιρικές συνθήκες.
Όταν υπάρχει απότομη και ακραία αλλαγή της θερμοκρασίας — για παράδειγμα, απότομα κύματα ψύχους ή καύσωνα — τότε δημιουργούνται ισχυρά ανοδικά ή καθοδικά ρεύματα αέρα (θερμικές ανωμαλίες). Αυτές οι θερμικές μεταβολές προκαλούν ταλαντώσεις στα καλώδια μέσω δύο κυρίως μηχανισμών. Αρχικά θερμική διαστολή και συστολή όπου το μέταλλο των καλωδίων διαστέλλεται ή συστέλλεται απότομα. Ακολουθούν και οι ατμοσφαιρικές ταλαντώσεις όπου οι διαφορές στην πυκνότητα του αέρα δημιουργούν τοπικούς ανέμους ή ρεύματα που επηρεάζουν τις γραμμές, προκαλώντας τις να πάλλονται. Αυτό το φαινόμενο λέγεται επαγόμενη ατμοσφαιρική δόνηση (induced atmospheric vibration) και μπορεί να οδηγήσει σε: Κραδασμούς, Ταλαντώσεις σε μεγάλη κλίμακα ακόμη και μηχανικές καταπονήσεις που απειλούν τη δομική ακεραιότητα των γραμμών. Είναι διαφορετικό από το συνηθισμένο “galloping” που προκαλείται από πάγο και άνεμο».
⚠️ ΥΠΑΡΧΕΙ ΣΑΦΗΣ ΕΞΗΓΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΗΜΕΡΙΝΟ ΜΠΛΑΚ ΑΟΥΤ ΣΤΗΝ ΙΒΗΡΙΚΗ ΧΕΡΣ0ΝΗΣΟ ;
🎯Δεν έχουμε βρεί ακόμη κάποια επαρκή Μετεωρολογική εξήγηση ή σχετική με τον Διαστημικό Καιρό για το σημερινό μπλακ αουτ στην Ιβηρική Χερσόνησο. Περιμένουμε feedback από τις επίσημες πηγές, μήπως… pic.twitter.com/ysD1C7ggPY— Theodoros Kolydas (@KolydasT) April 28, 2025
Αποκαθίσταται η ηλεκτροδότηση
Σύμφωνα με την ισπανική διαχειρίστρια Red Eléctrica, η επαναφορά της ηλεκτροδότησης βρισκόταν σε πλήρη εξέλιξη σε περιοχές όπως η Βαρκελώνη και η χώρα των Βάσκων.
Γύρω από την πλατεία Καταλονίας, οι πρώτοι σηματοδότες άρχισαν ξανά να λειτουργούν νωρίς το απόγευμα, ενώ στο κέντρο της Μαδρίτης επικρατούσε χάος, με έντονες κυκλοφοριακές δυσκολίες και ουρές πεζών σε στάσεις λεωφορείων.
Ο Σάντσεθ ανακοίνωσε επίσης ότι το κράτος αναλαμβάνει τη διαχείριση της κατάστασης έκτακτης ανάγκης σε τρεις κοινότητες –Ανδαλουσία, Εξτρεμαδούρα και Μαδρίτη– έπειτα από σχετικό αίτημα για ενεργοποίηση του επιπέδου 3 πολιτικής προστασίας.
Παράλληλα, το Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας συνεδρίασε και θα επανεκτιμήσει την κατάσταση το βράδυ.
Σε πολλά νοσοκομεία της Μαδρίτης και της Καταλονίας, οι τακτικές ιατρικές πράξεις ανεστάλησαν, με τη φροντίδα των ασθενών να συνεχίζεται μέσω γεννητριών ανάγκης.
Οι υπηρεσίες ηλεκτρονικής τραπεζικής λειτουργούσαν περιορισμένα με εφεδρικά συστήματα, αν και οι πολίτες ανέφεραν μπλοκαρισμένα ΑΤΜ.
Πολλά σούπερ μάρκετ στη Μαδρίτη, αλλά και στη Λισαβόνα και το Βιλαμούρα της Πορτογαλίας, έκλεισαν προσωρινά, ενώ σε άλλα σημειώθηκαν μαζικές αγορές βασικών ειδών.
Στην Πορτογαλία, η εταιρεία REN ανακοίνωσε ότι έχει αποκατασταθεί η παραγωγή ρεύματος σε δύο βασικές μονάδες (το υδροηλεκτρικό φράγμα Castelo de Bode και το θερμοηλεκτρικό εργοστάσιο Tapada do Outeiro) και βρίσκονται σε εξέλιξη εργασίες για την επανηλεκτροδότηση κρίσιμων σημείων όπως νοσοκομεία, αεροδρόμια και σιδηρόδρομοι.
Ακολουθήστε το HANIA.news στο Facebook και στο Twitter