Τουρισμός | Ο χειμώνας αργεί στα Χανιά – και δεν φταίει ο καιρός

Η Κρήτη στο «μικροσκόπιο» μεγάλων παικτών του τουρισμού – Οι επενδύσεις, τα αεροδρόμια και το «στοίχημα» του χειμώνα

Τουρισμός δέκα μηνών στα Χανιά; Δεν είναι, πλέον, μία φιλοδοξία χωρίς υπόβαθρο, αλλά μια τάση που αποκτά συγκεκριμένα χαρακτηριστικά.

Ο επικεφαλής της TUI Group, Sebastian Ebel το είπε ξεκάθαρα κατά την επίσκεψή του, τον φετινό Οκτώβριο, στο Ρέθυμνο: «Η Κρήτη μπορεί να γίνει προορισμός δέκα μηνών… Όταν θέλεις να επεκτείνεις τη σεζόν, πρέπει να δώσεις λόγο στους πελάτες να έρθουν. Τον χειμώνα ο καιρός είναι λιγότερο σταθερός, οπότε χρειάζονται αφορμές: αθλητικά γεγονότα, όπως το Socca, ποδηλατικοί αγώνες, μαραθώνιοι, ή πολιτιστικά γεγονότα, όπως φεστιβάλ και καρναβάλια. Ελάτε να φτιάξουμε μαζί το ημερολόγιο εκδηλώσεων του χειμώνα», τόνισε χαρακτηριστικά ο κ. Ebel.

Δεν είναι ο μόνος. Ο Κινέζος πρέσβης στην Ελλάδα, Fang Qiu, από το Ηράκλειο όπου βρέθηκε προχθές, σημείωσε πως η Κρήτη μπορεί να λειτουργήσει ως «προορισμός για όλες τις εποχές» για την αναδυόμενη αγορά των Κινέζων ταξιδιωτών. Η ζήτηση υπάρχει. Το ερώτημα είναι: είναι έτοιμο το σύστημα να την υποδεχθεί;

Οι αριθμοί δεν βοηθούν (ακόμα)

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Fraport Greece, που διαχειρίζεται το αεροδρόμιο «Δασκαλογιάννης» των Χανίων, η ετήσια επιβατική κίνηση κινείται ανοδικά. Όμως, η χειμερινή περίοδος παραμένει ουσιαστικά υποτονική. Οι διεθνείς αφίξεις από Νοέμβριο έως Μάρτιο κινούνται σε ιδιαίτερα χαμηλά -σχεδόν μηδενικά επίπεδα κάποιους μήνες- και δεν δείχνουν (προς το παρόν) σοβαρή στροφή του μοντέλου.

Κι εδώ αναδεικνύεται ίσως το σημαντικότερο πρόβλημα: η Fraport Greece διατηρεί την ίδια τιμολογιακή πολιτική όλο τον χρόνο -και- στο αεροδρόμιο των Χανίων όσον αφορά ειδικά το τέλος ανά αναχωρούντα επιβάτη. Το συγκεκριμένο τέλος παραμένει, δηλαδή, ίδιο όπως το καλοκαίρι, όταν η πληρότητα είναι δεδομένη. Με απλά λόγια: δεν υπάρχει ουσιαστικό κίνητρο για τις αεροπορικές εταιρείες να φέρουν απευθείας πτήσεις εξωτερικού τον χειμώνα.

Κάτι που είχε επισημάνει ξεκάθαρα και η Ryanair, όταν πριν μερικά χρόνια είχε καταθέσει πρόταση για μηδενισμό των τελών στα ελληνικά αεροδρόμια κατά τη χαμηλή περίοδο για όλες τις αεροπορικές εταιρείες, ώστε να επενδύσει σε περισσότερα δρομολόγια. Η πρόταση έμεινε αναπάντητη από την ελληνική κυβέρνηση για ένα και πλέον χρόνο (!) και, τελικά, δεν έγινε δεκτή (δείτε ΕΔΩ, ΕΔΩ, ΕΔΩ, ΕΔΩ κι ΕΔΩ τα σχετικά ρεπορτάζ και άρθρα) – με τη μεγαλύτερη αεροπορική εταιρεία χαμηλού κόστους της Ευρώπης να περιορίζει σταδιακά τη δραστηριότητά της σε αρκετούς ελληνικούς προορισμούς τον χειμώνα, αλλά ακόμα και την τουριστική περίοδο, επενδύοντας, κυρίως, στους μήνες αιχμής (Ιούνιο έως και Σεπτέμβριο).

Διαβάστε ακόμη: Ryanair: Κόβει 1 εκατ. θέσεις από την Ισπανία λόγω αύξησης τελών στα αεροδρόμια

Ξενοδοχεία πόλης, επενδύσεις και νέα δεδομένα

Τα Χανιά όμως δεν είναι ίδια με πριν από δέκα χρόνια. Η εικόνα αλλάζει ραγδαία. Σημαντικές ξενοδοχειακές μονάδες είναι υπό κατασκευή εντός της πόλης, οι οποίες θα λειτουργούν όλο τον χρόνο, με στόχο την ενίσχυση του συνεδριακού και θεματικού τουρισμού.

Την ίδια ώρα, τα καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης, σε πόλη και ενδοχώρα, έχουν εκτιναχθεί – γεγονός που δημιουργεί ένα ευέλικτο απόθεμα φιλοξενίας για επισκέπτες κάθε εποχής. Οι υποδομές υπάρχουν, οι επενδύσεις προχωρούν και η πόλη δείχνει ότι μπορεί να αντέξει -και να υποστηρίξει- τουρισμό και τον χειμώνα.

Σε όλα αυτά θα πρέπει να προσμετρηθεί  κι ένας διαρκώς αυξανόμενος αριθμός αλλοδαπών που έχουν αγοράσει κατοικία σε περιοχές της Περιφερειακής Ενότητας Χανίων -ιδιαίτερα από ευρωπαϊκές χώρες- και θα μπορούσαν να επισκέπτονται συχνότερα την Κρήτη, αν υπήρχε απευθείας συνδεσιμότητα.

Στροφή στρατηγικής ή επικοινωνιακή «φούσκα»;

Η συζήτηση για τουρισμό δώδεκα μηνών δεν είναι καινούρια. Η διαφορά είναι πως, αυτή τη φορά, φαίνεται να υπάρχουν οι προϋποθέσεις για ένα πιο ουσιαστικό βήμα.

Η TUI, ο μεγαλύτερος tour operator στην Ευρώπη, δείχνει διάθεση να ποντάρει στο νησί και πέρα από τη θερινή περίοδο.

Η κινεζική αγορά, με αυξανόμενο ενδιαφέρον για πολιτιστικό και φυσιολατρικό τουρισμό, ανοίγει μια νέα προοπτική για όλη την Κρήτη, που αναμένεται να διευρυνθεί περαιτέρω μετά την ολοκλήρωση και λειτουργία του νέου αεροδρομίου Ηρακλείου και την «είσοδο» και της ινδικής αγοράς.

Οι επενδύσεις σε ξενοδοχεία πόλης και υποδομές αλλάζουν τη γεωγραφία της φιλοξενίας στα Χανιά.

Όμως όλα αυτά δεν αρκούν από μόνα τους. Χωρίς απευθείας χειμερινές πτήσεις από το εξωτερικό, χωρίς επανασχεδιασμό της πολιτικής τελών στα αεροδρόμια, και χωρίς στοχευμένο marketing για την προβολή των χειμερινών εμπειριών (φύση, γαστρονομία, πολιτισμός, ευεξία), η «δεκάμηνη σεζόν» θα μείνει στα λόγια.

Το «στοίχημα» των Χανίων

Τα Χανιά έχουν μπροστά τους μια αναπτυξιακή ευκαιρία. Να αποδείξουν ότι δεν είναι μόνο ένας καλοκαιρινός προορισμός καρτ ποστάλ, αλλά μια σύγχρονη πόλη με υποδομές, εμπειρίες και δυναμική για όλο τον χρόνο. Το ζητούμενο, πλέον, είναι οι στρατηγικές συμφωνίες, η πολιτική βούληση και το όραμα για έναν τουρισμό λιγότερο εξαρτημένο από τον ήλιο και τη θάλασσα – και περισσότερο στηριγμένο στον πολιτισμό, τη φύση και την αυθεντικότητα του τόπου.

Σε αυτή τη λογική, ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχαν και τα ευρήματα της μεγάλης έρευνας του Παρατηρητηρίου Τουρισμού Δυτικής Κρήτης, το 2023, η οποία σκιαγραφούσε σαφείς μεταβολές στο προφίλ των επισκεπτών. Η έρευνα κατέγραφε αισθητή μείωση της παρουσίας τουριστών από παραδοσιακές αγορές, όπως η Νορβηγία, η Σουηδία και η Φινλανδία, κάτι που ενδεχομένως αντανακλά τις μεταβολές στο κόστος μετακίνησης, στην αεροπορική συνδεσιμότητα, αλλά και στη γενικότερη ζήτηση για διαφορετικού τύπου ταξιδιωτικές εμπειρίες.

Το πιο ενδιαφέρον, ωστόσο, στοιχείο της συγκεκριμένης έρευνας ήταν πως σχεδόν οι μισοί αλλοδαποί επισκέπτες δήλωναν πως θα επέλεγαν να επισκεφτούν τη Δυτική Κρήτη και κατά τη διάρκεια του χειμώνα, εφόσον υπήρχε απευθείας αεροπορική σύνδεση με την πόλη τους. Το εύρημα αυτό έρχεται να ενισχύσει την επιχειρηματολογία για την αναγκαιότητα επανασχεδιασμού του πτητικού χάρτη των Χανίων τη χειμερινή περίοδο.

Επιπλέον, η έρευνα αναδείκνυε υψηλό ποσοστό ενδιαφέροντος για εναλλακτικές μορφές τουρισμού και εμπειρίες, πέρα από την κλασική παραμονή στην παραλία: τέσσερις στους δέκα θα επέλεγαν εκδρομές με σκάφος, καταδύσεις και πεζοπορία, ενώ ένας στους πέντε δήλωνε ανοιχτός σε επισκέψεις σε τοπικές αγροτουριστικές επιχειρήσεις. Αξιοσημείωτο ποσοστό ενδιαφέροντος συγκέντρωναν επίσης δραστηριότητες όπως σπηλαιοτουρισμός, ποδηλασία, συμμετοχή σε εργαστήρια (π.χ. κεραμικής ή μαγειρικής), αναρρίχηση και ιππασία. Όλα αυτά συγκροτούν ένα πολυμορφικό τουριστικό προϊόν, το οποίο υπάρχει – και περιμένει το κατάλληλο περιβάλλον για να αναπτυχθεί.

Σήμερα, πλέον, διαφαίνεται ότι η «στροφή» έχει ξεκινήσει, έστω και πολύ καθυστερημένα. Το αν θα ολοκληρωθεί, θα εξαρτηθεί από το αν το νησί θα μπορέσει να «ξεκλειδώσει» τον χειμώνα – με την ίδια επιτυχία που έχει «κατακτήσει» το καλοκαίρι.

Διαβάστε ακόμη:Τα Χανιά ως χειμερινός τουριστικός προορισμός – Ο αντίλογος

Φωτογραφία κορυφή: Παύλος Μπουζάκης