Την ανησυχία του για την πορεία της ελληνικής οικονομίας και τη λειτουργία του πολιτικού συστήματος εξέφρασε ο Ευάγγελος Βενιζέλος, μιλώντας στη Θεσσαλονίκη, στην παρουσίαση του βιβλίου του Τάσου Γιαννίτση «Ελλάδα 1953-2024. Χρόνος και πολιτική οικονομία» (Εκδ. Πατάκη).
Ο πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και πρώην υπουργός Οικονομικών χαρακτήρισε τη χώρα «μη διακυβερνήσιμη», τονίζοντας ότι «η Ελλάδα υπνοβατεί», καθώς «ο ίδιος ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός προγραμματισμός που ενέκρινε το Υπουργικό Συμβούλιο πιστοποιεί τη στασιμότητα».
«Το εγκεκριμένο πλαίσιο προβλέπει κάθε χρόνο μικρότερο ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ — 2,4% το 2026, 1,7% το 2027, 1,6% το 2028 και 1,3% το 2029», υπογράμμισε, προσθέτοντας ότι «η ιδιωτική κατανάλωση βαίνει μειούμενη και οι επενδύσεις μετά το 2026 καταρρέουν».
«Η χώρα υπνοβατεί. Δεν έχουμε καμία αίσθηση του τι έχουμε περάσει και του πώς εισερχόμαστε στον παγκόσμιο ανταγωνισμό, με πρόβλημα ανταγωνιστικότητας, παραγωγικότητας και δημογραφικό», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η κριτική στην αναπτυξιακή προοπτική
Αναφερόμενος αναλυτικά στα επίσημα στοιχεία, ο κ. Βενιζέλος είπε: «Η ιδιωτική κατανάλωση θα βαίνει ελαφρώς μειούμενη — 1,7% το 2026, 1,6% το 2027, 1,4% το 2028, 1,2% το 2029. Ο ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου, δηλαδή οι επενδύσεις, προβλέπεται να πέσει από 10,2% το 2026 (έτος ολοκλήρωσης του Ταμείου Ανάκαμψης), σε 4,1% το 2027, 0,9% το 2028 και 0,8% το 2029».
«Αυτή είναι η επίσημη και εγκεκριμένη πρόγνωση για το μέλλον της χώρας. Και αναρωτιέμαι: Θα το αντιμετωπίσουμε έτσι, παθητικά; Θα το περιγράφουμε;», σημείωσε.
Ο κ. Βενιζέλος πρόσθεσε ότι η Ελλάδα παραμένει εγκλωβισμένη σε ένα «παλαιό μοντέλο», με «την περιουσία των Ελλήνων επενδεδυμένη σε ακίνητα» και «χωρίς στρατηγική για μεταποίηση, τεχνολογία και συμμετοχή στον παγκόσμιο ανταγωνισμό».
«Το μοντέλο ανάπτυξης δεν έχει αλλάξει, παρότι είχαμε μοναδική ευκαιρία με τα τεράστια κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης, της ΚΑΠ και του ΕΣΠΑ. Αυτά τα χρήματα δεν θα τα ξαναδούμε ποτέ συγκεντρωμένα», τόνισε.
«Η χώρα είναι μη διακυβερνήσιμη – όχι γιατί δεν έχει κυβέρνηση»
Ο Ευάγγελος Βενιζέλος επανέλαβε τη φράση που είχε χρησιμοποιήσει πρόσφατα, ότι η Ελλάδα «είναι μη διακυβερνήσιμη», εξηγώντας: «Όχι γιατί δεν έχει κυβέρνηση. Κυβέρνηση έχει — νόμιμη, συνταγματική, με επαρκή κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Το θέμα είναι αν η κοινωνία έχει διάθεση να καταστεί διακυβερνήσιμη. Αν μπορεί να διασφαλίσει την εσωτερική της συναίνεση, τους όρους συμπεριληπτικότητας και συνύπαρξης».
«Το πολιτικό σύστημα πρέπει να αναρωτηθεί αν μπορεί να αναδείξει κυβερνήσεις συνεργασίας, αλλά πέραν αυτού το ζήτημα είναι βαθύτερο: αν η κοινωνία, η αγορά και οι κοινωνικοί εταίροι μπορούν να συναινέσουν σε μια κοινή πορεία», πρόσθεσε.
Η δημοκρατία, ο χρόνος και η πολιτική οικονομία
Αναφερόμενος στη φιλοσοφική διάσταση του τίτλου του βιβλίου, «Χρόνος και πολιτική οικονομία», ο κ. Βενιζέλος επεσήμανε ότι «η δημοκρατία έχει μια επικίνδυνη σχέση με τον χρόνο».
«Η δημοκρατία είναι περιοδική, βασίζεται στις εκλογές. Αν δεν έχεις εκλογές, δεν έχεις δημοκρατία. Αλλά όταν έχεις συνεχείς εκλογές, τα πάντα κρίνονται στον εκλογικό κύκλο. Δεν ενδιαφέρεσαι για τις επόμενες γενιές, αλλά για τις επόμενες εκλογές. Αυτό επιβάλλει η ίδια η δημοκρατία», σημείωσε.
«Αυτό το παιχνίδι της συγκυρίας και της Ιστορίας επηρεάζει όλες τις αποφάσεις — και τις οικονομικές», πρόσθεσε, τονίζοντας ότι «στην Ευρώπη είμαστε διαρκώς σε προεκλογική περίοδο, πάντα υπάρχει κάτι εκκρεμές που μπορεί να επηρεάσει το σύνολο».
«Από το 1953 έως σήμερα: 62 χρόνια προόδου, 10 χρόνια υποχώρησης»
Σχολιάζοντας τη δομή του βιβλίου του Τάσου Γιαννίτση, ο κ. Βενιζέλος σημείωσε: «Ο συγγραφέας μάς μιλά για μια περίοδο εβδομήντα δύο ετών — από το 1953 έως το 2024. Μπορεί κανείς να τη δει ως 62 χρόνια γραμμικής προόδου και 10 χρόνια δραστικής υποχώρησης. Μια δεκαετία άμυνας, όπου θυσιάσαμε το 25% του ΑΕΠ για να διασώσουμε το 75%».
«Αυτή η δεκαετία της κρίσης δεν συγκρίνεται με καμία άλλη, ούτε με τη δικτατορία, ούτε με καμία υπό-περίοδο της Μεταπολίτευσης», πρόσθεσε.
Ο Τάσος Γιαννίτσης και η πολιτική του πορεία
Στο μεγαλύτερο μέρος της ομιλίας του, ο Ευάγγελος Βενιζέλος απέτισε φόρο τιμής στον Τάσο Γιαννίτση, περιγράφοντάς τον ως «λόγιο, διανοούμενο, αυστηρό και τεχνοκράτη υψηλού επιπέδου».
«Ο Τάσος είναι ένας δημόσιος λειτουργός σπάνιου είδους, που σε άλλες χώρες —όπως το Ηνωμένο Βασίλειο— ευδοκιμεί, αλλά στην Ελλάδα σπανίζει», είπε.
Ανατρέχοντας στη συνεργασία τους, τόνισε: «Βρεθήκαμε μαζί στην ύστερη κυβέρνηση Ανδρέα Παπανδρέου, 1993-1995, όταν τέθηκαν οι βάσεις της πολιτικής του εκσυγχρονισμού. Τότε έγιναν οι επιλογές που οδήγησαν στην ΟΝΕ, στην ένταξη της Κύπρου στην Ε.Ε., στους Ολυμπιακούς Αγώνες. Ο Τάσος έπαιξε κρίσιμο ρόλο στην εξειδίκευση αυτών των πολιτικών».
«Η μεταρρύθμιση Γιαννίτση στο ασφαλιστικό δεν προωθήθηκε, αλλά ανέδειξε το μεγάλο πρόβλημα της χώρας. Το συνειδητοποιήσαμε πλήρως στην κρίση, καθώς η δυναμική του δημοσίου χρέους οφείλεται κατά τα δύο τρίτα στο κοινωνικοασφαλιστικό σύστημα», υπογράμμισε.
«Αναζητούμε νέο κοινωνικό συμβόλαιο»
Ο κ. Βενιζέλος έκανε λόγο για ανάγκη «νέου κοινωνικού συμβολαίου», σημειώνοντας ότι αυτό «δεν ταυτίζεται με την επαναφορά των συλλογικών συμβάσεων».
«Η κοινωνία πρέπει να ξαναβρεί τους όρους συνύπαρξης, γιατί δεν αρκούν οι θεσμοί. Χρειάζεται διάθεση συνεννόησης και αίσθηση ευθύνης απέναντι στο κοινό μέλλον», είπε, επισημαίνοντας πως «η δημογραφική πολιτική δεν είναι μόνο οικογενειακή, αλλά και μεταναστευτική — και αυτή η συζήτηση δεν διεξάγεται καν».
«Το βιβλίο του Γιαννίτση μάς βοηθά να δούμε βαθύτερα»
Κλείνοντας την ομιλία του, ο Ευάγγελος Βενιζέλος υπογράμμισε τη σημασία της μελέτης του Τάσου Γιαννίτση:
«Το βιβλίο του Τάσου μάς βοηθά να δούμε όλα αυτά με τεκμηριωμένο και βαθύ τρόπο. Η συμβολή του είναι πραγματικά σπουδαία», κατέληξε, καταχειροκροτούμενος από το ακροατήριο στη γεμάτη αίθουσα του Δημοτικού Συμβουλίου Θεσσαλονίκης.
Ακολουθήστε το HANIA.news στο Facebook και στο Twitter