Κρήτη | Η αφρικανική σκόνη «έπνιξε» και τα Χανιά (εντυπωσιακές εικόνες)

Πολύ υψηλές συγκεντρώσεις σαχαριανής σκόνης καταγράφηκαν σήμερα, Κυριακή 15 Φεβρουαρίου, σε μεγάλο μέρος της χώρας, με την Κρήτη να «πρωταγωνιστεί».

Ένα πορτοκαλί πέπλο σκέπασε και τα Χανιά, δημιουργώντας ένα απόκοσμο σκηνικό. Χαρακτηριστικές είναι οι φωτογραφίες του Παύλου Μπουζάκη.

Σύμφωνα με τον σταθμό ποιότητας αέρα του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών/meteo.gr στο Ρέθυμνο, οι συγκεντρώσεις PM10 ξεπέρασαν τα 460 μg/m³, στις 13:30 της Κυριακής.

Όπως σημείωσε ο διευθυντής Ερευνών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, Κώστας Λαγουβάρδος, ο σταθμός ποιότητας αέρα που λειτουργεί στο Δημαρχείο Ρεθύμνου κατέγραψε τις πρώτες απογευματινές ώρες της Κυριακής συγκεντρώσεις PM10 που έφτασαν τα 460 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο, με αυξητική τάση.

Πότε θα υποχωρήσει η αφρικανική σκόνη

Το φαινόμενο αναμενόταν να κορυφωθεί σήμερα, αρχικά στην Π.Ε. Χανίων και σταδιακά στο σύνολο του νησιού, με εξασθένηση από τη Δευτέρα 16 Φεβρουαρίου.

Η σταδιακή βελτίωση του καιρού, σύμφωνα με τους μετεωρολόγους, αναμένεται από το βράδυ. Οι προβλέψεις δείχνουν ότι η σκόνη θα αρχίσει να υποχωρεί κατά τη διάρκεια της νύχτας, ενώ το φαινόμενο αναμένεται να κοπάσει οριστικά έως τις 08:00 το πρωί της Δευτέρας (16/2), οπότε και η ατμόσφαιρα θα καθαρίσει πλήρως.

Η ανάρτηση Κολυδά

«Γιατί υπάρχει αύξηση της συχνότητας και της έντασης μεταφοράς σκόνης από την Αφρική; Τα επεισόδια μεταφοράς αφρικανικής σκόνης αποτελούν φυσικό φαινόμενο που παρατηρείται εδώ και χιλιάδες χρόνια, ωστόσο τις τελευταίες δεκαετίες καταγράφεται σημαντική αύξηση της συχνότητας και της έντασής τους, με αξιοσημείωτες επιπτώσεις στη Μεσόγειο, τη Νότια Ευρώπη και ιδίως την Ελλάδα. Η κατανόηση των αιτίων αυτής της αυξητικής τάσης είναι κρίσιμη, καθώς οι επιπτώσεις της σκόνης επηρεάζουν την ανθρώπινη υγεία, την αεροπορία, τη γεωργία, την ατμοσφαιρική ρύπανση και την κλιματική ισορροπία».

Meteo: Πόσο σημαντικό ήταν το επεισόδιο μεταφοράς σκόνης σήμερα;

Σύμφωνα με τις μετρήσεις του σταθμού καταγραφής σωματιδίων που λειτουργεί η μονάδα ΜΕΤΕΟ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών στο Ρέθυμνο, οι μέγιστες συγκεντρώσεις έφθασαν στα 520 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο αέρα, τιμή που αξιολογείται ως ιδιαιτέρως υψηλή.

Ταυτόχρονα λασποβροχές σημειώθηκαν σε πολλές περιοχές της χώρας, ενώ η σκόνη κάλυψε και χιονοσκεπείς επιφάνειες των ελληνικών βουνών όπως στα Καλάβρυτα, στον Παρνασσό αλλά και στην Τύμφη.

Πόσα επεισόδια μεταφοράς σκόνης έχουν σημειωθεί ήδη μέσα στο 2026;

Από την 1η Ιανουαρίου 2026, και σύμφωνα πάντα με τις μετρήσεις του σταθμού καταγραφής σωματιδίων που λειτουργεί η μονάδα ΜΕΤΕΟ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών στο Ρέθυμνο, έχουν σημειωθεί τουλάχιστον 7 επεισόδια, εκ των οποίων δύο αξιολογούνται ως πολύ σημαντικά:

07/01/2026, με μέγιστη τιμή αιωρούμενων σωματιδίων (PM10) στα 100 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο αέρα
21-22/01/2026, με μέγιστη τιμή αιωρούμενων σωματιδίων (PM10) στα 318 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο αέρα
26/01/2026, με μέγιστη τιμή αιωρούμενων σωματιδίων (PM10) στα 271 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο αέρα
29/01/2026, με μέγιστη τιμή αιωρούμενων σωματιδίων (PM10) στα 105 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο αέρα
31/01-01/02/2026, με μέγιστη τιμή αιωρούμενων σωματιδίων (PM10) στα 434 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο αέρα
05-07/02/2026, με μέγιστη τιμή αιωρούμενων σωματιδίων (PM10) στα 157 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο αέρα
15/02/2026, με μέγιστη τιμή αιωρούμενων σωματιδίων (PM10) στα 520 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο αέρα

Ποσό συχνά βλέπουμε επεισόδια σκόνης μέσα στον χειμώνα;

Παρόλο που στη περιοχή μας τα περισσότερα επεισόδια μεταφοράς ερημικής σκόνης σημειώνονται την άνοιξη, επεισόδια εμφανίζονται και τους χειμερινούς μήνες, αλλά με πολύ μικρότερη συχνότητα. Σημαντικά επεισόδια σκόνης μέσα στο πρώτο δίμηνο του έτους είχαν σημειωθεί τον Ιανουάριο του 2014, 2019 και 2021 καθώς τον Φεβρουάριο του 2015.

Πόσο αξιόπιστα προβλέπουν τα μοντέλα τη μεταφορά σκόνης στην Αν. Μεσόγειο;

Η Μονάδα ΜΕΤΕΟ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών συνεισφέρει αδιάλειπτα από το 2015 με επιχειρησιακές προγνώσεις μεταφοράς σκόνης, μέσω του μοντέλου DUST/METEO, στην πρωτοβουλία του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού (WMO) Sand and Dust Storm Warning Advisory and Assessment System (SDS-WAS). Η συμμετοχή αυτή εντάσσει τη Μονάδα ΜΕΤΕΟ σε ένα παγκόσμιο δίκτυο επιχειρησιακών κέντρων, τα οποία παρέχουν προγνώσεις και αξιολογήσεις επεισοδίων σκόνης.

Σε πρόσφατη ανεξάρτητη επιστημονική μελέτη* αξιολογήθηκε, για πρώτη φορά σε τόσο μεγάλη κλίμακα, η ικανότητα 11 επιχειρησιακών μοντέλων μεταφοράς σκόνης, μεταξύ των οποίων και το DUST/METEO (NOA-WRF-CHEM), να προβλέπουν τις συγκεντρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων, σε σύγκριση με πραγματικές μετρήσεις από σταθμούς στην Κύπρο, την Ελλάδα (Φινοκαλιά Κρήτης) και το Ισραήλ. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η απόδοση των μοντέλων διαφέρει σημαντικά ανάλογα με την περιοχή και την ένταση του επεισοδίου. Κανένα μοντέλο δεν υπερέχει σε όλες τις περιπτώσεις, ωστόσο ξεχωρίζουν ορισμένα συστήματα που παρουσιάζουν σταθερά καλή συμπεριφορά.

Το DUST/METEO, το περιφερειακό μοντέλο πρόγνωσης σκόνης που αναπτύσσεται και λειτουργεί από τη Μονάδα ΜΕΤΕΟ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, καταγράφεται στη μελέτη μεταξύ των καλύτερων μοντέλων, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια έντονων επεισοδίων σκόνης:

Σε ακραία επεισόδια πέτυχε την υψηλότερη συσχέτιση από όλα τα μοντέλα στη Φινοκαλιά Κρήτης, αποτυπώνοντας με ακρίβεια τον χρονισμό των ισχυρών επεισοδίων.
Σε περιοχές έντονης επιβάρυνσης, όπως το Ισραήλ, το DUST/METEO παρουσίασε πολύ καλή ικανότητα εντοπισμού των επεισοδίων, με υψηλές συσχετίσεις και ανταγωνιστικά σφάλματα σε σύγκριση με διεθνή μοντέλα.
Κατά την ανάλυση επιβεβαιωμένων ημερών σκόνης, το NOA-WRF συγκαταλέγεται σταθερά στα δύο κορυφαία μοντέλα (από τα 11 που εξετάστηκαν), μαζί με αντίστοιχο μοντέλο που εκτελεί η NASA.

Η μελέτη δείχνει επίσης ότι το NOA-WRF τείνει να αποδίδει καλύτερα τη χρονική εξέλιξη και την ένταση των ισχυρών επεισοδίων, στοιχείο ιδιαίτερα σημαντικό για τη λειτουργία συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης και την προστασία της δημόσιας υγείας.

Ακύρωση Καστρινού Καρναβαλιού – Κλειστά σχολεία στους Δήμους Ηρακλείου και Μαλεβιζίου

Υπενθυμίζεται ότι ο Δήμος Ηρακλείου, ακύρωσε την παρέλαση του Καστρινού Καρναβαλιού λόγω των καιρικών συνθηκών που πνέουν στο νησί μετά και το επικαιροποιημένο μετεωρολογικό δελτίο και την αυξημένη συγκέντρωση αφρικανικής σκόνης «φαινόμενο που ενδέχεται να εγκυμονεί κινδύνους για τη δημόσια υγεία», όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά.

Στο πλαίσιο των μέτρων προφύλαξης και σύμφωνα με τις οδηγίες της Διεύθυνσης Δημόσιας Υγείας της Περιφέρειας Κρήτης, αύριο Δευτέρα 16/2 στον Δήμο Ηρακλείου δεν θα λειτουργήσουν οι βρεφικοί και παιδικοί σταθμοί (ΚΕΠΑ), τα νηπιαγωγεία, τα δημοτικά σχολεία, τα γυμνάσια, τα λύκεια, τα ΕΠΑΛ και τα ειδικά σχολεία κάθε τύπου.

Ο Δήμος Μαλεβιζίου ανακοίνωσε, επίσης, ότι αύριο, Δευτέρα 16 Φεβρουαρίου, τα σχολεία (δημόσια και ιδιωτικά) όλων των βαθμίδων εκπαίδευσης εντός των διοικητικών ορίων του Δήμου, καθώς και οι βρεφικοί, βρεφονηπιακοί και παιδικοί σταθμοί και το ΚΔΑΠ ΜΕΑ θα παραμείνουν κλειστά, λόγω των υπερβολικά αυξημένων συγκεντρώσεων αφρικανικής σκόνης στην ατμόσφαιρα.

Η απόφαση ελήφθη για λόγους προληπτικής προστασίας μαθητών, εκπαιδευτικών και προσωπικού σχολικών μονάδων από παρατεταμένη έκθεση σε επιβαρυμένη ατμόσφαιρα, με γνώμονα την προστασία της δημόσιας υγείας και ιδιαίτερα των παιδιών, κατόπιν αξιολόγησης των μετεωρολογικών δεδομένων και των συστάσεων των αρμόδιων αρχών.