Εσείς με ποιους είστε; Με εκείνους που προέταξαν ότι ο Παναγιώτης Σημανδηράκης είναι «ο 5ος καλύτερος Δήμαρχος στην Ελλάδα» – ίσως και καλύτερος; Ή με εκείνους που επέλεξαν να προτάξουν το αρνητικό ισοζύγιο των επτά μονάδων, καθώς το 39% δήλωσε ικανοποιημένο από το έργο του Δημάρχου Χανίων, ενώ το 46% δήλωσε μη ικανοποιημένο;
Μικρή σημασία έχει. Το αποτέλεσμα της πρόσφατης διαδικτυακής «δημοσκόπησης» του aftodioikisi.gr ήταν αρκετό για να… ανάψουν τα πληκτρολόγια στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης από υποστηρικτές και «αντιπάλους».
Κλασική ελληνική σκηνή: μια «μέτρηση» δημοσιοποιείται και, προτού εξεταστεί πώς και υπό ποιες προϋποθέσεις έγινε, μετατρέπεται σε πολιτικό επιχείρημα για τη μία και την άλλη πλευρά.
Ας είμαστε ειλικρινείς, όμως. Επί της ουσίας, η συγκεκριμένη διαδικασία δεν μπορεί να θεωρηθεί δημοσκόπηση με επιστημονικούς όρους και γι’ αυτό δεν μπορεί να αποτελέσει αξιόπιστη βάση πολιτικών συμπερασμάτων.
Πρώτον, αφορά 60 από τους 325 Δήμους της χώρας. Δηλαδή λιγότερο από το ένα πέμπτο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Δεν πρόκειται για συνολική αποτύπωση, ούτε συνοδεύεται από τεκμηρίωση αντιπροσωπευτικότητας ή στάθμισης. Είναι μια αποσπασματική καταγραφή.
Δεύτερον -και σημαντικότερο- η διαδικασία έγινε διαδικτυακά μέσω ενημερωτικού portal. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι μπορούσε να συμμετάσχει, ανώνυμα, όποιος ήθελε. Χωρίς έλεγχο ταυτοπροσωπίας, χωρίς διασφάλιση ότι ο συμμετέχων είναι δημότης του συγκεκριμένου Δήμου, χωρίς μηχανισμό αποτροπής οργανωμένης συμμετοχής. Με απλά λόγια, από τις 5 έως τις 19 Ιανουαρίου 2026, χρονικό διάστημα που διήρκησε η συγκεκριμένη μέτρηση, θα μπορούσαν να συμμετάσχουν τόσο υποστηρικτές ενός Δημάρχου για να ενισχύσουν το ποσοστό του όσο και «πολέμιοί» του για να το μειώσουν. Δεν υπάρχει τυχαία δειγματοληψία. Δεν υπάρχει ελεγχόμενο δείγμα.
Τρίτον, δεν προκύπτει κανένα στοιχείο αντιπροσωπευτικότητας ανά περιοχή. Αυτό σημαίνει ότι δεν γνωρίζουμε πόσοι από τους 6.005 συμμετέχοντες (συνολικά για τους 60 Δήμους που «μετρήθηκαν») προέρχονται από τα Χανιά, όπως, επίσης, δεν γνωρίζουμε ηλικιακή, κοινωνική και γεωγραφική κατανομή. Δεν γνωρίζουμε καν αν το δείγμα αντανακλά το εκλογικό σώμα του Δήμου Χανίων. Χωρίς αυτά τα στοιχεία, κάθε ποσοστό είναι απλώς μια αριθμητική αποτύπωση συμμετοχής, όχι μια στατιστικά τεκμηριωμένη εκτίμηση της κοινής γνώμης.
Αυτό δεν σημαίνει ότι το αποτέλεσμα είναι κατ’ ανάγκην λανθασμένο. Θα μπορούσε -ενδεχομένως- να συμπίπτει με την πραγματική εικόνα. Θα μπορούσε να είναι και καλύτερο ή και χειρότερο για τους Δημάρχους που «μετρήθηκαν».
Όμως δεν προκύπτει βάσει επιστημονικής μεθοδολογίας. Και όταν δεν εφαρμόζονται βασικές αρχές -τυχαία δειγματοληψία, στάθμιση, έλεγχος αντιπροσωπευτικότητας, σαφές περιθώριο σφάλματος- τότε δεν μιλάμε για δημοσκόπηση. Μιλάμε για διαδικτυακή μέτρηση συμμετοχής.
Η πολιτική συζήτηση, ωστόσο, συχνά παρασύρεται από τίτλους και ποσοστά. Κι εκεί χάνεται η ουσία.
Σε κάθε περίπτωση, στην Αυτοδιοίκηση -όπως και στην κεντρική πολιτική σκηνή- το μόνο μετρήσιμο και αδιαμφισβήτητο αποτέλεσμα είναι το εκλογικό. Ό,τι αποτυπώνεται στην κάλπη. Εκεί δεν μετρά ποιος μπήκε σε μια διαδικτυακή πλατφόρμα, αλλά ποιος πήγε να ψηφίσει.
Και το εκλογικό αποτέλεσμα δεν διαμορφώνεται μόνο από τη «δημοφιλία». Διαμορφώνεται από τις παρασκηνιακές διεργασίες που οδηγούν -ή δεν οδηγούν- στη συγκρότηση συνδυασμών. Από συμμαχίες, αποχωρήσεις, μετακινήσεις. Στα Χανιά, στις δημοτικές εκλογές του 2023, είδαμε πόσο καθοριστικές ήταν οι προεκλογικές «ζυμώσεις» -για να το θέσω κομψά- στη διαμόρφωση του τελικού «σκηνικού».
Διαμορφώνεται, επίσης -και ίσως κυρίως- από το ποιοι τελικά πάνε στις κάλπες. Η αποχή αποτελεί τον πιο σιωπηλό αλλά και έναν από τους πιο ισχυρούς παράγοντες. Όποιος απέχει, αφήνει σε άλλους το δικαίωμα να καθορίσουν το αποτέλεσμα.
Επομένως, πριν υιοθετήσουμε ποσοστά και ισοζύγια ως πολιτική αλήθεια, καλό είναι να ξεκαθαρίσουμε τι ακριβώς μετρήθηκε και πώς. Η κριτική σε μια Δημοτική Αρχή είναι θεμιτή και αναγκαία. Όπως θεμιτή είναι και η υπεράσπισή της. Αλλά όταν η βάση της συζήτησης δεν πληροί στοιχειώδεις προϋποθέσεις επιστημονικής αξιοπιστίας, τότε η αντιπαράθεση γίνεται περισσότερο επικοινωνιακή παρά ουσιαστική.
Και η ουσία, στην Αυτοδιοίκηση, δεν κρίνεται σε μια διαδικτυακή φόρμα. Κρίνεται στο έργο, στις συμμαχίες, στις επιλογές και τελικά στην κάλπη.
Ακολουθήστε το HANIA.news στο Facebook και στο Twitter