Στην ανάγκη ριζικού επανασχεδιασμού του πρωτογενούς τομέα, με στροφή από τη λογική της μεγιστοποίησης της παραγωγής σε ένα μοντέλο αναγεννητικής γεωργίας, ποιοτικών προϊόντων και σύνδεσης με τη βιωματική γαστρονομία και τον τουρισμό, στάθηκε ο δήμαρχος Σφακίων Γιάννης Ζερβός, μιλώντας στην παγκρήτια ημερίδα «Κρητών Καλλιεργείν 2026».
«Ο επανασχεδιασμός πρέπει να ξεφύγει από το άγχος της υπερπαραγωγής που αγχώνει τους ανθρώπους και σοκάρει τη γη», τόνισε, προτείνοντας ένα μοντέλο που θα στηρίζεται σε τρεις βασικούς άξονες:
• σεβασμό στο έργο των ανθρώπων του πρωτογενούς τομέα,
• ανάδειξη της τοπικής ταυτότητας των προϊόντων με απόλυτο σεβασμό στη φύση,
• ουσιαστική σύνδεση της παραγωγής με τη γαστρονομία και τον τουρισμό.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη μετάβαση προς την Αναγεννητική Γεωργία, με καθαρά, ποιοτικά προϊόντα από «ξεκούραστη γη», περιορισμό χημικών εισροών και ενσωμάτωση τεχνολογιών ακριβείας για εξοικονόμηση υδάτινων πόρων. Όπως υπογράμμισε, η τεχνολογία δεν θα πρέπει να υπηρετεί την υπερπαραγωγή, αλλά την ποιότητα, ώστε το τελικό προϊόν να αμείβεται με τιμή που αντανακλά τον κόπο του αγρότη, του κτηνοτρόφου, του μελισσοκόμου και του αλιέα.
Τα στοιχεία για την Κρήτη
Ο κ. Ζερβός παρέθεσε συγκεκριμένα μεγέθη για τη βαρύτητα του τομέα στην Κρήτη:
• ο πρωτογενής τομέας συμβάλλει στο 31% του περιφερειακού ΑΕΠ,
• το ΑΕΠ της Κρήτης αντιπροσωπεύει το 12% του συνολικού πρωτογενούς ΑΕΠ της χώρας,
• το 23,42% του ενεργού πληθυσμού απασχολείται στον τομέα, με ισχυρή εξειδίκευση σε προϊόντα υψηλής ποιότητας, όπως το ελαιόλαδο, το κρασί και τα τυροκομικά.
Κατά τον ίδιο, η διεθνής αναγνώριση των κρητικών προϊόντων αντανακλά την ιστορία, την παράδοση και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της κρητικής γης, ωστόσο οι προκλήσεις επιβάλλουν αλλαγή μοντέλου με έμφαση στη βιωσιμότητα και στη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος.
Σύνδεση αγροδιατροφής και βιωματικής γαστρονομίας
Η ημερίδα «Κρητών Καλλιεργείν 2026», που πραγματοποιήθηκε στο συνεδριακό κέντρο του Μεσογειακό Αγρονομικό Ινστιτούτο Χανίων (ΜΑΙΧ), είχε ως κεντρικό στόχο τον επανασχεδιασμό του πρωτογενούς τομέα μέσα από τον συνδυασμό αγροδιατροφικής καινοτομίας και βιωματικής γαστρονομίας.
Επιστήμονες, ειδικοί και εκπρόσωποι φορέων αντάλλαξαν προτάσεις και σχεδιασμούς, με τον δήμαρχο Σφακίων να επισημαίνει την ανάγκη σύμπραξης της Περιφερειακής Αναπτυξιακής Εταιρείας Κρήτης, του ΜΑΙΧ, του Επιμελητηρίου Χανίων και συναφών φορέων, αλλά και την ενεργό συμμετοχή της Περιφέρειας Κρήτης και των αρμόδιων υπουργείων.
Όπως ανέφερε, η αυξανόμενη αναζήτηση αυθεντικών εμπειριών από επισκέπτες και τουρίστες καθιστά επιτακτική τη διασύνδεση της παραγωγής με τη γαστρονομική εμπειρία. «Η τροφή είναι και ταξίδι και εμπειρία», σημείωσε, επισημαίνοντας ότι μέσα από ένα ποιοτικό πιάτο ο καταναλωτής μπορεί να «ταξιδέψει» στη διαδρομή της Κρήτης, από τον αγρότη και τον βοσκό μέχρι το τελικό προϊόν.
Το παράδειγμα των Σφακίων
Ως πεδίο εφαρμογής του προτεινόμενου μοντέλου, ο κ. Ζερβός ανέφερε τα Σφακιά, τα οποία χαρακτήρισε αντιπροσωπευτικό τερέν για έναν τέτοιο σχεδιασμό. Στο πλαίσιο αυτό πρότεινε:
• αιγοπροβατοτροφία χαμηλής έντασης,
• διατήρηση αυτόχθονων φυλών,
• αξιοποίηση ορεινών βοσκοτόπων χωρίς υπερβόσκηση,
• ενίσχυση μικρών οικογενειακών μονάδων,
• παραγωγή ορεινών προϊόντων και βοτάνων με ταυτότητα.
Κατά τον Δήμαρχο Σφακίων, ο επανασχεδιασμός του πρωτογενούς τομέα δεν αφορά μόνο οικονομικούς δείκτες ή γεωπονικές πρακτικές, αλλά και τη διάσταση της ηθικής και του σεβασμού προς τους ανθρώπους του τομέα. «Δεν είναι μόνο ζήτημα οικονομικών δεικτών. Είναι προσπάθεια να ξαναβρούμε την ανθρωπιά μας μέσα από την τροφή», σημείωσε.
Η ημερίδα ανέδειξε, μέσα από τις τοποθετήσεις και τις παρεμβάσεις, την ανάγκη για ένα νέο παραγωγικό υπόδειγμα που θα στηρίζει παράλληλα αγροδιατροφή, επιχειρηματικότητα, περιβάλλον και τουρισμό, με στόχο τη διατήρηση της ταυτότητας της Κρήτης και τη βιώσιμη ανάπτυξη της υπαίθρου.
Ακολουθήστε το HANIA.news στο Facebook και στο Twitter