Η δημιουργία ενός ενιαίου φορέα που θα εκφράζει συλλογικά το σύνολο του τουριστικού οικοσυστήματος της Κρήτης αναδεικνύεται πλέον ως κρίσιμη -έως και αδιαπραγμάτευτη- προϋπόθεση για το μέλλον του μεγαλύτερου τουριστικού προορισμού της χώρας, με στόχο τη διαμόρφωση κοινής στρατηγικής και ισχυρής εκπροσώπησης προς την κεντρική διοίκηση.
Αφορμή για την επαναφορά της συζήτησης αποτέλεσε πρόσφατη επιστολή της Ένωσης Ξενοδόχων Ν. Χανίων στους τουριστικούς πράκτορες του νησιού προκειμένου να συνδράμουν, όπως τους ζητήθηκε, στην προσπάθεια που επιχειρούν οι Χανιώτες ξενοδόχοι για επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου στο νησί. Η εν λόγω επιστολή δεν θα μπορούσε να έχει ευήκοα ώτα, αφού στην απάντησή τους, οι τουριστικοί πράκτορες, ορθά επεσήμαναν ότι η όποια προσπάθεια στο μέτωπο της διεύρυνσης της τουριστικής περιόδου, εμπλέκει όλους τους κλάδους του νησιού και δεν μπορεί να φέρει αποτελέσματα με αποσπασματικές προσπάθειες ενός μόνο φορέα.
Την ίδια στιγμή επανήλθε στο προσκήνιο η προσπάθεια των τουριστικών πρακτόρων του νησιού, που διά του προέδρου τους Μιχάλη Βλατάκη, είχε γίνει σοβαρή προσπάθεια για συνένωση όλων των τουριστικών φορέων της Κρήτης (περί τους 23 φορείς) με γνώμονα το κοινό καλό της ναυαρχίδας του ελληνικού τουρισμού. Η συγκυρία μάλιστα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία σε ένα περιβάλλον αυξανόμενης γεωπολιτικής αβεβαιότητας, με τις τελευταίες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή να υπενθυμίζουν για ακόμη μία φορά πόσο ευάλωτη μπορεί να είναι η τουριστική δραστηριότητα στις διεθνείς αναταράξεις.
Μέσα σε αυτή τη συνθήκη, η ανάγκη συντονισμένης εξωστρέφειας και στρατηγικής παρουσίας των προορισμών στις διεθνείς αγορές καθίσταται πιο επιτακτική από ποτέ. Στο μεταξύ, η εμπειρία των τελευταίων ετών δείχνει ότι στον τουρισμό της Κρήτης έχουν αναπτυχθεί κατά καιρούς αποσπασματικές πρωτοβουλίες, χωρίς όμως να εντάσσονται σε ένα συνολικό και ολιστικό σχέδιο δράσης. Ως αποτέλεσμα, δεν δημιουργείται η αναγκαία μόχλευση για την προώθηση του προορισμού και την επίλυση χρόνιων ζητημάτων.
Την ίδια στιγμή, ακόμη και ο δημόσιος τομέας εμφανίζεται συχνά κατακερματισμένος, καθώς δήμοι, περιφέρεια, ΕΟΤ και άλλοι φορείς κινούνται με διαφορετικές προτεραιότητες και ρυθμούς, σπάνια συναντώνται σε ένα κοινό στρατηγικό πλαίσιο. Σε αυτό το περιβάλλον, θέματα όπως η επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου, η διαχείριση της αυξημένης επισκεψιμότητας, οι υποδομές, η βιωσιμότητα και η προστασία εμβληματικών τοπίων συνιστούν πεδία που υπερβαίνουν τις δυνατότητες ενός μεμονωμένου φορέα. Πρόκειται για σύνθετες προκλήσεις που απαιτούν συντονισμό, σύμπραξη και κοινό βηματισμό.
Το παράδειγμα της Ρόδου
Ως ενδεικτικό μοντέλο συνένωσης δυνάμεων προβάλλει η περίπτωση της Ρόδου. Ο πρόεδρος του Συλλόγου Διευθυντών Ξενοδοχείων Ρόδου Γιώργος Ματσίγγος, μιλώντας στο tornosnews.gr, επισημαίνει ότι η ίδρυση του ΠΡΟΤΟΥΡ πριν από περίπου τρεις δεκαετίες συνέβαλε καθοριστικά στο άνοιγμα διεθνών αγορών και στην εδραίωση ισχυρής ταυτότητας προορισμού.
Η αποτελεσματικότητα της συγκεκριμένης δομής, όπως επισημαίνουν παράγοντες της αγοράς, οφείλεται στο γεγονός ότι η Protour απαρτίζεται μετοχικά τόσο από δημόσιους όσο και από κλαδικούς φορείς, ενώ ταυτόχρονα λειτουργεί με δομή και λογική ιδιωτικού οργανισμού. Με ενιαία παρουσία και προμετωπίδα τον ίδιο τον προορισμό -και όχι μεμονωμένες επιχειρήσεις- άνοιξαν «πόρτα – πόρτα» αγορές όπως η γαλλική και η ρωσική, ενώ η συμμετοχή με κοινό περίπτερο επιτάχυνε τη διείσδυση και ενίσχυσε την αναγνωρισιμότητα. Η πρωτοβουλία στηρίχθηκε οικονομικά από όλους τους δήμους του νησιού και λειτούργησε ως πλατφόρμα εξωστρέφειας και στρατηγικού συντονισμού, αναδεικνύοντας ότι η συνένωση δυνάμεων αποτελεί βασική προϋπόθεση για την αναπτυξιακή πορεία ενός προορισμού.
Η πρόταση για την Κρήτη και το κενό συντονισμού
Σύμφωνα με τον πρόεδρο της Παγκρήτιας Ομοσπονδίας Διευθυνών Ξενοδοχείων Γιώργο Σφακιανάκη, ο οποίος μίλησε στο tornosnews.gr, η πρόταση που είχε τεθεί στο τραπέζι δεν αφορούσε τη δημιουργία ενός κλασικού οργανισμού διαχείρισης προορισμού, αλλά τη συγκρότηση ενός φορέα που θα ένωνε όλους τους τουριστικούς φορείς του νησιού ώστε να διαμορφώνεται μία κοινή γραμμή και μία ενιαία θέση. Η πρωτοβουλία δεν προχώρησε, παρότι υπήρξαν σχετικές συζητήσεις, ενώ τα περισσότερα ζητήματα που απασχολούν τον τουρισμό της Κρήτης παραμένουν κοινά για όλους τους κλάδους. Η ύπαρξη ενιαίας φωνής θα επέτρεπε συντονισμένες παρεμβάσεις και θα απέτρεπε την αποσπασματική έκφραση θέσεων από πολλαπλές πλευρές.
Στο μεταξύ, διευκρινίζεται ότι ένας οργανισμός τύπου DMO επικεντρώνεται κυρίως στην προώθηση και διαχείριση του προορισμού, ενώ ένας ενιαίος φορέας θα μπορούσε να λειτουργήσει ως πλατφόρμα συντονισμού, εκπροσώπησης και διαμόρφωσης πολιτικής για το σύνολο του τουριστικού οικοσυστήματος. Την ίδια στιγμή, για τους μεγάλους tour operators και τους διεθνείς συνεργάτες των προορισμών, αυτό που συχνά απουσιάζει είναι ένας σταθερός συνομιλητής με τη λογική του «one – stop – shop». «Αυτό που λείπει για τους «έξω» (tour operators) είναι ένας σταθερός συνομιλητής με τη λογική του «one – stop – shop».
Αυτό τον ρόλο θα μπορούσε να ενσαρκώσει ο νέος φορέας. Μια σταθερά, που δεν αλλάζει κάθε φορά που αλλάζει ένας Δήμαρχος ή ο Ταχυδρομικός Κώδικας του Προέδρου της Ένωσης ξενοδόχων ή ο Αντιπεριφερειάρχης Τουρισμού. Μια υγιής και σταθερή δομή, όπως υπάρχει στους ανταγωνιστικούς προορισμούς (ευρωπαικούς αλλά και βορειοαφρικανικούς), σημειώνουν χαρακτηριστικά φορείς του κλάδου.
Επιμήκυνση περιόδου και σύγχρονες προκλήσεις
Όπως σημειώνει η πλειονότητα των φορέων στο νησί, η επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου και η μετάβαση σε μοντέλο προορισμού τεσσάρων εποχών δεν μπορούν να αποτελέσουν ευθύνη ενός μόνο κλάδου. Πρόκειται για στόχο που απαιτεί σύμπραξη όλων των κρίκων της τουριστικής αλυσίδας, συνεννόηση με την Πολιτεία και σταθερό στρατηγικό σχεδιασμό. Σε αυτή τη λογική, η συζήτηση για το μέλλον του τουρισμού της Κρήτης συνδέεται όλο και περισσότερο με την ανάγκη διαμόρφωσης ενός νέου πλαισίου συνεργασίας γύρω από τον προορισμό.
«Για να υπάρξει ουσιώδης αλλαγή και πρόοδος στα θέματα της ανάπτυξης δεν απαιτείται μεμονωμένη προσπάθεια από ένα κλάδο, αλλά ένα νέο “κοινωνικό συμβόλαιο” όπου όλοι οι παίχτες, επιχειρηματίες, εργαζόμενοι, παραγωγοί, Αυτοδιοίκηση και κοινωνία θα πιστέψουν σε αυτό και θα συνεργαστούν».
Ενότητα για την επίλυση κοινών ζητημάτων
Στο πλαίσιο αυτό, της ανάγκης δηλαδή ενιαίας εκπροσώπησης του κλάδου, ο πρόεδρος του Συνδέσμου Τουριστικών και Ταξιδιωτικών Γραφείων Κρήτης «Ηνίοχος» Παράσχης Τζόρβας επισημαίνει στο tornosnews.gr ότι ένας φορέας – ομπρέλα θα μπορούσε να συμβάλει στην απορρόφηση των αιτημάτων του κλάδου και στην ταχύτερη επίλυση προβλημάτων. Όπως σημειώνει, ζητήματα όπως η προστασία του Μπάλου αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα κοινών θεμάτων που μπορούν να ενώσουν τουριστικά γραφεία, ξενοδοχεία, εταιρείες ενοικίασης οχημάτων και τοπικούς φορείς γύρω από έναν κοινό στόχο.
Προϋπόθεση για το επόμενο βήμα
Η Κρήτη διαθέτει διεθνή αναγνωρισιμότητα, ισχυρή τουριστική οικονομία και κρίσιμη μάζα επιχειρηματικής δραστηριότητας. Εκείνο που εξακολουθεί να απουσιάζει είναι ένας μηχανισμός συλλογικής έκφρασης και στρατηγικού συντονισμού. Η διαμόρφωση ενιαίας φωνής δεν αποτελεί απλώς οργανωτική επιλογή. Αποτελεί προϋπόθεση για την επίλυση χρόνιων προβλημάτων, την αντιμετώπιση των σύγχρονων προκλήσεων και τη μετάβαση σε ένα βιώσιμο και ανταγωνιστικό μοντέλο ανάπτυξης. Η «ισχύς εν τη ενώσει» δεν είναι σύνθημα. Είναι προϋπόθεση για το επόμενο βήμα του μεγαλύτερου τουριστικού προορισμού της χώρας.
Πηγή: tornosnews.gr
Κώστας Χαλκιαδάκης
Φωτογραφία αρχείου: Παύλος Μπουζάκης
Ακολουθήστε το HANIA.news στο Facebook και στο Twitter