Την ανάγκη για άμεσες και ουσιαστικές παρεμβάσεις στο σύστημα της συλλογικής δακοκτονίας αναδεικνύει ο Σύνδεσμος Ελαιοκομικών Δήμων Κρήτης (ΣΕΔΗΚ), με υπόμνημα που απέστειλε ο πρόεδρός του, δήμαρχος Πλατανιά Γιάννης Μαλάνδράκης προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης, τον Περιφερειάρχη Κρήτης και τους βουλευτές του νησιού.
Όπως επισημαίνεται, «τα πολλά και σοβαρά προβλήματα που έχουν συγκεντρωθεί στην εφαρμογή της συλλογικής δολωματικής δακοκτονίας και οι συνέπειες τους στην παραγωγή και ιδίως την ποιότητά του ελαιολάδου, απασχόλησαν ιδιαίτερα το Διοικητικό Συμβούλιο του ΣΕΔΗΚ κατά τη τελευταία συνεδρίασή του, κατά την οποία, μετά από εκτενή συζήτηση, αποφασίστηκε ομόφωνα όπως σας υποβληθεί το παρόν υπόμνημα και ζητηθεί η ενεργός συνδρομή όλων στους όποιους κοινοποιείται το παρόν, για μια οριστική και ολοκληρωμένη, επιτέλους, επίλυση του όλου προβλήματος».
Στη συνέχεια, γίνεται αναφορά στην υφιστάμενη κατάσταση, με τον ΣΕΔΗΚ να τονίζει ότι «τα κύρια προβλήματα και τα αίτια τα οποία τα προκαλούν, παρά το ότι δεν έχουν ανακοινωθεί επίσημα στοιχεία, είναι παγκοίνως γνωστό ότι επικεντρώνονται στην δραματική πτώση της παραγωγής και στην σοβαρή υποβάθμιση της ποιότητας του ελαιολάδου σε όλη την χώρα και ιδιαίτερα στην Κρήτη».
Όπως σημειώνεται, «η παραγωγή ελαιολάδου φέτος είναι σοβαρά μειωμένη σε επίπεδο άνω του 50% σε αρκετές περιοχές αλλά και η ποιότητα αρκετά υποβαθμισμένη σε σχέση με προηγούμενες περιόδους», ενώ «η μείωση της παραγωγής, όλοι συμφωνούν ότι, οφείλεται κατά κύριο λόγο στην ανομβρία (μειωμένες βροχοπτώσεις) η οποία πλήττει επί τρία και πλέον έτη όλη την Κρήτη και ιδιαίτερα την Ανατολική».
Παράλληλα, επισημαίνεται ότι «καίτοι εξακολουθεί να υπερέχει από εκείνη άλλων χωρών, φέτος, σύμφωνα με πολλές πληροφορίες είναι σημαντικά υποβαθμισμένη», με αποτέλεσμα «οι οξύτητες του προϊόντος είναι αυξημένες και τα ελαιόλαδα με οξύτητες χαμηλότερες του 0,3ο (κατά τους Ιταλούς extrissima) που άλλοτε αποτελούσαν 95% και άνω της παραγωγής της Κρήτης, φέτος εκτιμώνται σε ποσοστό της τάξεως μόνο του 70%».
Αναφορά γίνεται και στα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά, καθώς «σε περιοχές με μειωμένες βροχοπτώσεις όπου κάποια ελαιόλαδα χαρακτηρίζονται ως ψημένα ή καμένα και πιθανότατα οφείλονται στην πρωτόγνωρη ξηρασία που επικράτησε στις περιοχές αυτές».
Ως προς τα αίτια, τονίζεται ότι «βασική αιτία της ποιοτικής υποβάθμισης, σύμφωνα με την πλειονότητα των επιστημόνων και παραγωγών ήταν σοβαρές εκτροπές από τους βασικούς κανόνες εφαρμογής της μεθόδου που είναι η επικαιρότητα και η γενικότητα της εφαρμογής».
Ειδικότερα, «η έναρξη της πρώτης γενικής διαβροχής σε πολλές περιοχές της Κρήτης καθυστέρησε κατά 20-30 ημέρες (άρχισε περί τα τέλη Ιουνίου) και ως ήταν αναμενόμενο, επέτρεψε στο έντομο να πραγματοποιήσει αρκετές εναποθέσεις ώστε η κρίσιμη πρώτη του γενεά να εξελιχθεί σε βαθμό αρκετά επικίνδυνο», ενώ «η εφαρμογή των ψεκασμών διακόπηκε πρόωρα λόγω έλλειψης φαρμάκων η οποία επέτρεψε τον μαζικό πολλαπλασιασμό του εντόμου».
Παράλληλα, επισημαίνεται ότι «η εξαίρεση από δολωματική δακοκτονία ολόκληρων Κοινοτήτων με δικές τους αποφάσεις, αλλά και σημαντικού ποσοστού δύσβατων ελαιώνων λόγω περιφράξεων και αδυναμίας προσέγγισης τρακτέρ», καθώς και «η εξαίρεση από δολωματική δακοκτονία των βιολογικών καλλιεργειών για τις οποίες τα επιτρεπόμενα μέσα δακοπροστασίας δεν έχουν υψηλή αποτελεσματικότητα και αναγκάζουν τους κατόχους τους σε αναγκαστική πρόωρη συγκομιδή», δημιουργούν πρόσθετα προβλήματα.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις διοικητικές δυσλειτουργίες, καθώς «η εμπλοκή τριών Υπουργείων αλλά και Περιφερειών στην χρηματοδότηση, τις διαγωνιστικές διαδικασίες προμήθειας και τις διοικητικές πράξεις προσλήψεων προκάλεσε ιδιαιτέρως φέτος σημαντικές καθυστερήσεις απολύτως κρίσιμες για την αντιμετώπιση του εντόμου», ενώ «η προμήθεια και παράδοση των φαρμάκων να γίνεται μετά τον Οκτώβριο όταν η περίοδος εφαρμογής της μεθόδου έχει πλέον λήξει».
Επιπλέον, σημειώνεται ότι «υπάρχει σημαντική καθυστέρηση και περίπλοκες διαδικασίες για τις προσλήψεις του απαραίτητου επιστημονικού προσωπικού», καθώς και «υπερβολικά απαιτητική και συγκεντρωτική διαδικασία για την επιλογή εργολάβων ψεκασμού», ενώ «η κεντρική προμήθεια φαρμάκων με διαγωνιστικές διαδικασίες στις οποίες εμπλέκονται δύο Υπουργεία επαυξάνει τις ποσότητες και τους προϋπολογισμούς με συνέπεια να απαιτείται διεθνής διαγωνισμός που παραδίδει τα προμηθευόμενα κατόπιν εορτής».
Σε ό,τι αφορά τη χρηματοδότηση, επισημαίνεται ότι «οι διατιθέμενες πιστώσεις δακοκτονίας, οι οποίες είχαν μειωθεί δραστικά κατά την περίοδο των μνημονίων, παρά την σταδιακή επαύξηση τους κατά τα επόμενα έτη, υστερούν ακόμη σημαντικά από τα αρχικά επίπεδά τους», ενώ «το κόστος υλικών και φαρμάκων αλλά και το κόστος μέσων και εργατικών εφαρμογής έχει αυξηθεί σχεδόν στο τριπλάσιο», με αποτέλεσμα «η χρηματοδότηση αυτή πρέπει να επαυξηθεί ώστε να καλύπτει επαρκώς τις αναγκαίες δαπάνες».
Με βάση τα παραπάνω, ο ΣΕΔΗΚ υπογραμμίζει ότι «πρέπει να αντιμετωπιστούν όχι με απλές σημειακές διορθωτικές λύσεις αλλά με μια ριζική αναδιοργάνωση του συστήματος της συλλογικής δακοκτονίας», προτείνοντας:
Συγκέντρωση σε ένα φορέα της επιστημονικής, διοικητικής αρμοδιότητας αλλά και της χρηματοδότησης σε ένα φορέα με κεντρικό συντονισμό και περιφερειακή διάρθρωση.
• Επαύξηση των πιστώσεων της δακοκτονίας.
• Εξασφάλιση απαραίτητων πιστώσεων για κάλυψη πραγματικού κόστους ψεκασμών και των δύσβατων ελαιώνων.
• Ένταξη της δολωματικής δακοκτονίας στα οικολογικά σχήματα της ΚΑΠ.
• Απλοποίηση των διαδικασιών για προμήθειες φαρμάκων και προσλήψεις προσωπικού.
• Επικαιροποίηση των κανόνων εφαρμογής.
• Σύνδεση των εργολαβικών αμοιβών με την ποιότητα.
• Επανεξέταση των εξαιρέσεων ελαιώνων.
• Η εξαίρεση από την δολωματική δακοκτονία ελαιώνων με παραγωγή κατώτερη του 25% πρέπει να ακυρωθεί.
• Ενημέρωση ελαιοπαραγωγών, ελαιουργείων και καταστημάτων για τα απαγορευμένα φυτοφάρμακα και τα όρια υπολειμμάτων.
• Οργάνωση τυχαίων δειγματοληψιών σε ελαιόλαδα παραγωγών κατά την έκθλιψη στα ελαιουργεία.
Κλείνοντας, επισημαίνεται ότι «ευελπιστώντας στην θετική σας ανταπόκριση για εξέταση των παραπάνω σας ενημερώνουμε ότι είμαστε στην διάθεση σας για αναλυτικότερη έκθεση τους σε προσωπική συνάντηση».
Ακολουθήστε το HANIA.news στο Facebook και στο Twitter