Υπάρχουν δύο τρόποι να δει κανείς μια πόλη. Ο ένας είναι μέσα απ’ όσα λέγονται γι’ αυτήν και ο άλλος μέσα από το πώς λειτουργεί στην πράξη. Συνήθως, οι δύο αυτές εικόνες δεν ταυτίζονται πλήρως. Κι εκεί, ακριβώς, αρχίζει η συζήτηση να αποκτά ενδιαφέρον.
Τα στοιχεία του νέου «Κόμβου Παρακολούθησης Επιδόσεων Τοπικής Αυτοδιοίκησης» του Υπουργείου Εσωτερικών για το έτος 2024 προσφέρουν, για πρώτη φορά, τη δυνατότητα αυτή της σύγκρισης με όρους μετρήσιμους και όχι μόνο περιγραφικούς.
Ο Δήμος Χανίων βρίσκεται στην κορυφή της Περιφερειακής Ενότητας Χανίων -με δεύτερο τον Δήμο Πλατανιά– με συνολικό δείκτη 0,55, κάτι που είναι απολύτως λογικό – για λόγους οικονομικούς, πληθυσμιακούς και τεχνικούς, τους οποίους εύκολα μπορεί κανείς να αντιληφθεί.
Εξειδικεύοντας στη βαθμολογία των επιμέρους κατηγοριών, ο επισκέπτης στον νέο αυτό Κόμβο διαπιστώνει ότι ο ψηφιακός μετασχηματισμός στον Δήμο Χανίων αγγίζει το 0,90, η προσχολική αγωγή το 0,85 και η οικονομική λειτουργία το 0,70. Πρόκειται για επιδόσεις που δείχνουν μια διοίκηση οργανωμένη, με κατεύθυνση και αποτελεσματικότητα.
Ταυτόχρονα, όμως, υπάρχει ένας δείκτης που προβληματίζει έντονα και θα μπορούσε να προσγειώσει απότομα κάθε -ενδεχόμενο- ενθουσιασμό: 0,03 στη βιώσιμη κινητικότητα. Ναι, δεν διαβάσατε λάθος. Μηδέν κόμμα μηδέν τρία.
Σε αυτό το σημείο, αναπόφευκτα η συζήτηση αλλάζει επίπεδο. Γιατί η βιώσιμη κινητικότητα δεν είναι ούτε εφαρμογή, ούτε πλατφόρμα, ούτε ψηφιακή υπηρεσία. Είναι το αν η πόλη λειτουργεί στην πράξη.
Η Δημοτική Αρχή του Παναγιώτη Σημανδηράκη μιλά σε κάθε ευκαιρία -και όχι άδικα- για το Σχέδιο Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας, η εκπόνηση του οποίου ξεκίνησε επί δημαρχίας Τάσου Βάμβουκα (η υπενθύμιση γίνεται απλά και μόνο για να κατανοήσουμε τους… ρυθμούς εξέλιξης), για μια πιο ανθρώπινη πόλη, για εναλλακτικές μετακινήσεις, για ποδηλατόδρομους, για περιφερειακούς χώρους στάθμευσης και μικρά ηλεκτρικά λεωφορεία. Το πλαίσιο υπάρχει, ο σχεδιασμός επίσης, βήματα γίνονται, αν και οι χρόνοι δεν ικανοποιούν κατά κοινή ομολογία.
Δεν μπορεί, για παράδειγμα, κανείς να αγνοήσει ότι οι περιφερειακοί χώροι στάθμευσης (δύο προς το παρόν, αναμένεται και τρίτος) διευκολύνουν την καθημερινότητα αρκετών συμπολιτών μας. Ούτε ότι στο κέντρο της πόλης έχουν γίνει σημαντικές παρεμβάσεις – αναπλάσεις, που βελτιώνουν την εικόνα και την προσβασιμότητα. Είναι έργα που φαίνονται και, κυρίως, έργα που χρησιμοποιούνται. Κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση και αξίζουν αναγνώριση.
Αλλά -κι εδώ είναι το «αλλά»- δεν αρκούν.
Γιατί η βιώσιμη κινητικότητα δεν είναι μεμονωμένες παρεμβάσεις, εν αναμονή των επόμενων. Είναι ένα ολόκληρο σύστημα. Είναι το αν ο πεζός, ο ποδηλάτης και ο οδηγός συνυπάρχουν σε ένα λειτουργικό πλαίσιο. Είναι το αν ο ποδηλατόδρομος δεν ξεκινά από το πουθενά και δεν καταλήγει… κάπου αλλού εξίσου τυχαία. Είναι, τελικά, το αν το αυτοκίνητο παύει να είναι η μόνη ρεαλιστική επιλογή για την πλειονότητα των πολιτών.
Κι εκεί, η εικόνα της πόλης έχει αλλάξει, έχει βελτιωθεί, αλλά όχι σημαντικά. Η κυκλοφοριακή πίεση παραμένει κατά διαστήματα, οι εναλλακτικές μετακινήσεις δεν έχουν αποκτήσει κρίσιμο ρόλο, οι αποσπασματικοί ποδηλατόδρομοι θυμίζουν περισσότερο… πρόχειρες ζωγραφιές στο οδόστρωμα, ενώ οι χώροι στάθμευσης, ειδικά στην τουριστική περίοδο, παραμένουν το… αγαπημένο θέμα συζήτησης για ντόπιους και επισκέπτες.
Τι μας δείχνουν, λοιπόν, τα στοιχεία του «Κόμβου Παρακολούθησης Επιδόσεων Τοπικής Αυτοδιοίκησης»; Ότι ο Δήμος Χανίων είναι ήδη αρκετά «έξυπνος» ψηφιακά, αλλά συνεχίζει να απογοητεύει στην κρίσιμη κατηγορία της βιώσιμης κινητικότητας.
Κατανοητό και αναμενόμενο, εν πολλοίς. Ο ψηφιακός μετασχηματισμός είναι, σε μεγάλο βαθμό, υπόθεση διοίκησης. Η βιώσιμη κινητικότητα είναι υπόθεση πολιτικής στην πράξη. Απαιτεί αποφάσεις -και μάλιστα στον σωστό χρόνο- που αλλάζουν συνήθειες χρόνων, δημιουργούν ενιαίο σχεδιασμό κι έχουν κόστος, όχι μόνο οικονομικό.
Συμπερασματικά, τα στοιχεία του 2024 δεν δείχνουν έναν Δήμο που αποτυγχάνει. Δείχνουν έναν Δήμο που πετυχαίνει εκεί όπου έχει επενδύσει και υστερεί εκεί όπου τα πράγματα είναι πιο δύσκολα, πιο σύνθετα.
Σε κάθε περίπτωση, αξίζει να θυμούνται στην οδό Κυδωνίας 29 ότι όσο καλή κι αν είναι μια ψηφιακή υπηρεσία, δεν θα λύσει το κυκλοφοριακό. Γιατί η πόλη δεν βιώνεται μέσα από μια οθόνη – όσο χρήσιμη και αν αποδειχθεί ακόμη και στο συγκεκριμένο ακανθώδες ζήτημα. Βιώνεται στον δρόμο. Εκεί, δηλαδή, όπου ο Δήμος Χανίων πήρε 0,03. Βαθμολογία που είμαι βέβαιος ότι θα βελτιωθεί στο μέλλον. Εκείνο για το οποίο δεν είμαι καθόλου βέβαιος είναι πόσο… κοντά βρίσκεται -σήμερα- αυτό το μέλλον.
Ακολουθήστε το HANIA.news στο Facebook και στο Twitter
1 Σχόλιο
Σε θέματα βιώσιμης κινητικότητας είναι σίγουρο ότι θα βελτιωθεί ο Δήμος, για τον απλούστατο λόγο ότι …ξεκινάει από πολύ χαμηλά (0,03). Αρκεί να μην περιοριστεί στην επικοινωνία και να ασχοληθεί λίγο με θέματα ουσίας, ώστε να αυξηθούν οι βαθμολογίες αλλά το κυριότερο να βελτιωθεί η καθημερινότητα μας. Υπάρχουν φορείς της κοινωνίας των πολιτών, σκαπανείς σε θέματα βιώσιμης κινητικότητας, που στηρίζουν προς αυτή την κατεύθυνση, ο Δήμος δεν πρέπει να τους βλέπει σαν αντίπαλους αλλά σαν σύμμαχους, έστω κι αν στις σημερινές συνθήκες φαίνονται εξωτικά όντα. Για παράδειγμα οι ΠοδηΛάτρεις, αρκεί να δει κάποιος δράσεις που έχουν πυροδοτήσει όχι στους πάλαι ποτέ ένδοξους καιρούς αλλά στο πρόσφατο παρελθόν, τα τελευταία 1-2 χρόνια.