Τα καρδιαγγειακά νοσήματα παραμένουν η κυρίαρχη αιτία θανάτου σε Ελλάδα και Ευρώπη, με τη συζήτηση για την πρόληψη να εστιάζει συνήθως σε γνωστούς παράγοντες κινδύνου, όπως η υπέρταση, η δυσλιπιδαιμία και ο διαβήτης. Ωστόσο, ένας λιγότερο προβεβλημένος, αλλά εξίσου κρίσιμος παράγοντας είναι η συνέπεια στη λήψη της φαρμακευτικής αγωγής, δηλαδή η προσήλωση των ασθενών στη θεραπεία τους.
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Προσήλωσης στη Θεραπευτική Αγωγή (World Adherence Day), που τιμάται στις 27 Μαρτίου, το ygeiamou.gr ανέδειξε το ζήτημα μέσα από στρογγυλό τραπέζι με θέμα «Καρδιαγγειακά νοσήματα: Από τη γνώση στην πρόληψη – Ο ρόλος της προσήλωσης στη θεραπεία», δίνοντας έμφαση στη σημασία της επικοινωνίας γιατρού – ασθενούς, της εκπαίδευσης, των ψηφιακών εργαλείων, αλλά και του ρόλου των φαρμακοποιών και της πολιτικής βούλησης.
Στους λόγους που οδηγούν τους ασθενείς στη διακοπή της θεραπείας αναφέρθηκε η πρόεδρος της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας, Μέμη Τσεκούρα, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για ένα πολυπαραγοντικό φαινόμενο, όπου συνυπάρχουν ο φόβος, η παραπληροφόρηση και η ελλιπής κατανόηση. «Η απάντηση δεν εντοπίζεται σε έναν παράγοντα, αλλά σε πολλούς ταυτόχρονα», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Όπως υπογράμμισε, η διακοπή της θεραπείας αποτελεί ένα από τα πιο σοβαρά και υποτιμημένα προβλήματα του συστήματος υγείας, με επιπτώσεις τόσο στην πορεία των ασθενών όσο και στη συνολική επιβάρυνση της περίθαλψης, θέτοντας ως βασική προϋπόθεση την ενίσχυση της εγγραμματοσύνης υγείας: «Χωρίς εγγραμματοσύνη δεν μπορεί να υπάρξει πρόληψη».
Η ίδια στάθηκε ιδιαίτερα στον φόβο, τον οποίο χαρακτήρισε «πραγματικό και πολυεπίπεδο», σημειώνοντας ότι πολλοί ασθενείς ανησυχούν για τις παρενέργειες, αμφιβάλλουν για την αποτελεσματικότητα της αγωγής ή επηρεάζονται από την παραπληροφόρηση, κυρίως στο διαδίκτυο. «Όλα αυτά συνθέτουν ένα σκηνικό, μέσα στο οποίο ο ασθενής εγκαταλείπει πάρα πολύ εύκολα τη θεραπεία του» εξήγησε.
Παράλληλα, ανέφερε ότι το 75% των ασθενών δεν γνωρίζει βασικές έννοιες, όπως η φαρμακοεπαγρύπνηση, γεγονός που ενισχύει την ανασφάλεια και οδηγεί συχνά στη διακοπή της θεραπείας. Στα εμπόδια προστίθενται και πρακτικά ζητήματα, όπως η γραφειοκρατία στις διαδικασίες αποζημίωσης και λήψης φαρμάκων, αλλά και το υψηλό ιδιωτικό κόστος, που σε πολλές περιπτώσεις ωθεί τους ασθενείς να θέτουν σε προτεραιότητα άλλες βασικές ανάγκες.
Ο ρόλος των φαρμακοποιών
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στον ρόλο των φαρμακοποιών, με τον γενικό γραμματέα του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου και πρόεδρο του Φαρμακευτικού Συλλόγου Χανίων, Μανώλη Κατσαράκη, να υπογραμμίζει τη σημασία της καθημερινής επαφής τους με τον ασθενή, που τους επιτρέπει να εντοπίζουν έγκαιρα ενδείξεις μη συμμόρφωσης. «Ένας παρατηρητικός φαρμακοποιός μπορεί να διακρίνει συμπεριφορές όπως καθυστέρηση στην ανανέωση της συνταγής ή παράλειψη εκτέλεσης επαναλαμβανόμενων συνταγών», σημείωσε, περιγράφοντας μια εικόνα που καταγράφεται συχνά στην καθημερινή πρακτική.
Όπως εξήγησε, οι ομάδες ασθενών που εμφανίζουν μεγαλύτερο κίνδυνο μη προσήλωσης είναι κυρίως όσοι λαμβάνουν πολλαπλά φάρμακα ή ακολουθούν σύνθετα θεραπευτικά σχήματα. «Η πολυφαρμακία, αλλά και τα σύνθετα δοσολογικά σχήματα, δυσκολεύουν τους ασθενείς να κατανοήσουν και να τηρήσουν σωστά τη θεραπεία», ανέφερε.
Σημαντικό ρόλο, σύμφωνα με τον ίδιο, παίζουν και οι ανεπιθύμητες ενέργειες -είτε πραγματικές είτε αποδιδόμενες λανθασμένα στα φάρμακα- καθώς και η παραπληροφόρηση, που εντείνουν την ανασφάλεια των ασθενών.
Ο κ. Κατσαράκης ανέδειξε, παράλληλα, την ανάγκη θεσμικής ενίσχυσης του ρόλου των φαρμακοποιών στην υποστήριξη της θεραπευτικής προσήλωσης, τονίζοντας: «Είναι άμεση επιδίωξή μας τα φαρμακεία να εμπλακούν θεσμικά σε αυτή τη διαδικασία». Όπως σημείωσε, η επανάληψη και η επεξήγηση της αγωγής μέχρι την πλήρη κατανόηση από τον ασθενή αποτελεί πεδίο στο οποίο το φαρμακείο μπορεί να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο.
Τέλος, υπογράμμισε τη σημασία πρόσβασης των φαρμακοποιών στον Εθνικό Ηλεκτρονικό Φάκελο Υγείας (ΕΗΦΥ), ώστε να υπάρχει πλήρης εικόνα της φαρμακευτικής αγωγής και να καθίσταται δυνατός ο έλεγχος πιθανών αλληλεπιδράσεων, ενισχύοντας έτσι την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα της θεραπείας.
Φωτογραφία κορυφή: Η πρόεδρος της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας, Μέμη Τσεκούρα με τον γενικό γραμματέα του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου, πρόεδρου του Φαρμακευτικού Συλλόγου Χανίων, Μανώλη Κατσαράκη
Δείτε το βίντεο από το στρογγυλό τραπέζι που διοργάνωσε το ygeiamou.gr:
Ακολουθήστε το HANIA.news στο Facebook και στο Twitter