Η επίσημη ένταξη του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου στη Γαλλική Ακαδημία Ηθικών και Πολιτικών Επιστημών, σε μία τελετή με έντονο θεσμικό και συμβολικό χαρακτήρα που πραγματοποιήθηκε σήμερα, Δευτέρα 30 Μαρτίου 2026, στο Ινστιτούτο της Γαλλίας στο Παρίσι, επιβεβαίωσε τον διεθνή ρόλο του Πατριαρχείου και τη σημασία του διαλόγου μεταξύ θρησκείας, πολιτικής και σύγχρονων κοινωνιών.
Πρόκειται για την κορύφωση μιας διαδικασίας που είχε ξεκινήσει έναν χρόνο νωρίτερα, όταν είχε ανακοινωθεί η εκλογή του Οικουμενικού Πατριάρχη ως αντεπιστέλλοντος μέλους της Ακαδημίας, σε μία ιδιαιτέρως τιμητική θέση, την οποία κατείχε προηγουμένως ο διακεκριμένος θεολόγος Joseph Ratzinger, μετέπειτα Πάπας Βενέδικτος ΙΣΤ’. Η εκλογή επικυρώθηκε επισήμως στις 28 Απριλίου 2025 με διάταγμα που υπέγραψε ο πρόεδρος της Γαλλικής Δημοκρατίας Emmanuel Macron.
Η τελετή πραγματοποιήθηκε υπό τους θόλους του Ινστιτούτου της Γαλλίας, παρουσία ακαδημαϊκών, πολιτικών και θρησκευτικών προσωπικοτήτων, ενώ τον Οικουμενικό Πατριάρχη υποδέχθηκαν ο πρόεδρος της Ακαδημίας Jean-David Levitte και ο μόνιμος γραμματέας Bernard Stirn. Τον έπαινο του τιμώμενου εκφώνησε ο ακαδημαϊκός Thierry de Montbrial, ενώ ο ίδιος ο Πατριάρχης, σύμφωνα με την ακαδημαϊκή παράδοση, αφιέρωσε την ομιλία του στον προκάτοχό του στην έδρα, Πάπα Βενέδικτο ΙΣΤ’.
Η παρουσία του στο Παρίσι συνοδεύτηκε και από υψηλού επιπέδου πολιτικές επαφές, καθώς την ίδια ημέρα έγινε δεκτός από τον πρόεδρο Emmanuel Macron και τον πρωθυπουργό Sébastien Lecornu, γεγονός που ανέδειξε και τη διπλωματική διάσταση της επίσκεψης.
Ο Οικουμενικός Πατριάρχης είχε αναχωρήσει για τη γαλλική πρωτεύουσα στις 28 Μαρτίου 2026, συνοδευόμενος από εκκλησιαστική και διοικητική αντιπροσωπεία, μεταξύ των οποίων ο μητροπολίτης Γέρων Χαλκηδόνος Εμμανουήλ, ο Μεγάλος Εκκλησιάρχης Αέτιος, στελέχη του Πατριαρχείου και συνεργάτες του, ενώ στο Παρίσι εντάχθηκαν στην αποστολή ο μητροπολίτης Γαλλίας Δημήτριος και ο επίσκοπος Σινώπης Αμβρόσιος.
Η Ντόρα Μπακογιάννη
Στο ίδιο κλίμα υψηλού συμβολισμού και διεθνούς αναγνώρισης, ιδιαίτερη ήταν και η παρουσία της βουλευτή Χανίων της ΝΔ Ντόρας Μπακογιάννη, η οποία ανήκει ήδη στο σώμα των ξένων εταίρων της Ακαδημίας από το 2008. Σε δήλωσή της, χαρακτήρισε την ένταξη του Οικουμενικού Πατριάρχη ως «ημέρα μεγάλης τιμής και βαθιάς συγκίνησης για τον Ελληνισμό και την Ορθοδοξία», προσθέτοντας και την προσωπική της διάσταση: «Από σήμερα μπορώ να αποκαλώ, με ταπεινότητα, την Α.Θ.Π. τον Οικουμενικό Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίο, συνάδελφο».
Η ίδια υπογράμμισε ότι η εκλογή του Παναγιωτάτου αποτελεί υπενθύμιση ότι «οι αξίες, το ήθος και η πνευματικότητα της Ορθοδοξίας και του Ελληνισμού συνεχίζουν να εμπνέουν και να αναγνωρίζονται διεθνώς», κάνοντας λόγο για μια στιγμή που «θα μείνει βαθιά χαραγμένη» στη μνήμη της.
Υπενθυμίζεται ότι στους κόλπους της Ακαδημίας έχουν κατά καιρούς ενταχθεί κορυφαίες διεθνείς προσωπικότητες, μεταξύ των οποίων αρχηγοί κρατών, διανοούμενοι και νομπελίστες, ενώ από ελληνικής πλευράς έχουν προηγηθεί μορφές όπως ο Ελευθέριος Βενιζέλος και ο Νικόλαος Πολίτης.
Η ομιλία Βαρθολομαίου
Στον λόγο του, που εκφωνήθηκε στα γαλλικά, ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στον συμβολισμό της διαδοχής του Πάπα Βενεδίκτου ΙΣΤ’, τονίζοντας ότι η συγκεκριμένη έδρα μετατρέπεται σε «τόπο ζωντανής μνήμης και σημείο ελπίδας». Όπως ανέφερε, η ανάληψη της θέσης από τον Οικουμενικό Πατριάρχη προσδίδει ένα βαθύτερο νόημα, που υπερβαίνει την προσωπική τιμή, αναδεικνύοντας τον διαχρονικό διάλογο μεταξύ Ρώμης και Κωνσταντινούπολης.
Κεντρικός άξονας της ομιλίας του υπήρξε η προσωπικότητα και το έργο του Βενεδίκτου ΙΣΤ‘, τον οποίο χαρακτήρισε ως έναν στοχαστή που κατόρθωσε να ενώσει τη θεολογία με την πνευματικότητα και τη σκέψη με την ποιμαντική ευθύνη. Αναφέρθηκε στη διαδρομή του Joseph Ratzinger, από τα χρόνια των σπουδών του σε μια Ευρώπη τραυματισμένη από ολοκληρωτικά καθεστώτα, μέχρι την ανάδειξή του σε κορυφαία θεολογική μορφή και τελικά στον παπικό θρόνο.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη συμβολή του στη Β’ Σύνοδο του Βατικανού, υπογραμμίζοντας ότι η θεολογική του σκέψη συνδύαζε την πιστότητα στην παράδοση με το άνοιγμα σε μια ζωντανή ανανέωση της Εκκλησίας. Όπως τόνισε, για τον Βενέδικτο ΙΣΤ’ η αυθεντική μεταρρύθμιση δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς βαθιές ρίζες στην παράδοση.
Ο Πατριάρχης στάθηκε επίσης στην κεντρική ιδέα της σκέψης του Βενέδικτου, ότι η πίστη και η λογική δεν βρίσκονται σε αντίθεση, αλλά λειτουργούν συμπληρωματικά. Επισήμανε ότι η σύγχρονη κρίση των κοινωνιών δεν είναι πρωτίστως ηθική, αλλά κρίση της αλήθειας, σημειώνοντας ότι όταν η αλήθεια υποβαθμίζεται σε υποκειμενική αντίληψη, πλήττεται συνολικά η πνευματική και κοινωνική συνοχή.
Στο ίδιο πλαίσιο, ανέδειξε τη σημασία των θεμελιωδών αξιών της ευρωπαϊκής παράδοσης -ελευθερία, ισότητα, αδελφοσύνη- υπογραμμίζοντας ότι χωρίς αναφορά σε μια σταθερή αλήθεια, οι αξίες αυτές αποδυναμώνονται και κινδυνεύουν να μετατραπούν σε κενά σχήματα.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε και στη σύνδεση της ευρωπαϊκής ταυτότητας με τις τρεις μεγάλες πνευματικές της ρίζες –Ιερουσαλήμ, Αθήνα και Ρώμη– προσθέτοντας σε αυτές την Κωνσταντινούπολη ως ζωντανό φορέα της πατερικής παράδοσης. Όπως σημείωσε, η ενότητα πίστης, λογικής και δικαίου αποτελεί θεμέλιο της ευρωπαϊκής ιστορίας και προοπτικής.
Ξεχωριστή θέση στην ομιλία του κατέλαβε η αναφορά στην οικολογική κρίση, την οποία χαρακτήρισε πρωτίστως πνευματική κρίση. Υπογράμμισε ότι η σχέση του ανθρώπου με το περιβάλλον δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως τεχνικό ζήτημα, αλλά ως θέμα ευθύνης απέναντι στη δημιουργία, επισημαίνοντας ότι η εκμετάλλευση της φύσης συνδέεται με την απώλεια της πνευματικής διάστασης της ανθρώπινης ύπαρξης.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στις προκλήσεις της σύγχρονης εποχής, όπως η τεχνητή νοημοσύνη, τονίζοντας ότι η αλήθεια δεν μπορεί να περιοριστεί σε τεχνικούς ή υπολογιστικούς όρους, καθώς συνδέεται με τη σχέση, την αποκάλυψη και το νόημα της ανθρώπινης ύπαρξης.
Ο λόγος του περιλάμβανε και προσωπικές αναφορές στη σχέση του με τον Βενέδικτο ΙΣΤ’, κάνοντας ιδιαίτερη μνεία στην επίσκεψη του Πάπα στην Κωνσταντινούπολη το 2006 και στη μεταξύ τους πνευματική επικοινωνία, την οποία χαρακτήρισε ως σχέση εμπιστοσύνης και αδελφοσύνης.
Ολοκληρώνοντας την ομιλία του, ο Οικουμενικός Πατριάρχης ανέδειξε την ευθύνη που απορρέει από τη συμμετοχή του στην Ακαδημία, τονίζοντας ότι η αναζήτηση της αλήθειας αποτελεί κοινό καθήκον που υπηρετεί την ενότητα της Εκκλησίας και την ειρήνη του κόσμου.
Η τελετή έκλεισε με την αναφορά στην παραδοσιακή βυζαντινή φράση «Αἰωνία σου ἡ μνήμη», ως φόρο τιμής στον Βενέδικτο ΙΣΤ’, επισφραγίζοντας τον συμβολισμό μιας συνέχειας που συνδέει θεολογική σκέψη, εκκλησιαστική παράδοση και σύγχρονο διάλογο.
Ακολουθήστε το HANIA.news στο Facebook και στο Twitter