Η εργασία ανηλίκων και η ανάγκη προστασίας των δικαιωμάτων των νέων, ακόμη και σε τοπικό επίπεδο όπως τα Χανιά, αναδείχθηκαν με έμφαση μέσα από τη συζήτηση που είχαν οι μαθητές της Γ’ Τάξης του Γυμνασίου Πλατανιά με τον πρόεδρο του Εργατικού Κέντρου Χανίων, Γιάννη Μανωλικάκη, και τον Σύλλογο Κοινωνιολόγων της πόλης.
Οι ίδιοι οι μαθητές κατέθεσαν εμπειρίες από περιστασιακή εργασία σε τομείς όπως η εστίαση, η οικοδομή και οι οικογενειακές επιχειρήσεις, ενώ δεν έλειψαν και οι επισημάνσεις για φαινόμενα που «έχουν γίνει να φαίνονται φυσιολογικά», όπως η απασχόληση ανηλίκων σε βραδινές ώρες.
Η επίσκεψη πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 26 Μαρτίου 2026, στο πλαίσιο του μαθήματος Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής. Στο σχολείο βρέθηκαν, εκτός από τον κ. Μανωλικάκη, και η Αρετή Μαρματάκη, υπεύθυνη Σχολικών Προγραμμάτων της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, εκπροσωπώντας παράλληλα τον Σύλλογο Κοινωνιολόγων Χανίων. Τον συντονισμό της δράσης είχε ο κοινωνιολόγος εκπαιδευτικός Σάμης Αλεξανδρίδης, ο οποίος συγκέντρωσε και την ανατροφοδότηση των μαθητών μετά την ολοκλήρωση της συζήτησης.
Στο επίκεντρο βρέθηκαν τα όρια ηλικίας και το θεσμικό πλαίσιο για την εργασία ανηλίκων. Όπως αναλύθηκε, η εργασία πριν από τα 15 έτη δεν επιτρέπεται, παρά μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις, όπως η συμμετοχή σε καλλιτεχνικές δραστηριότητες με αυστηρούς όρους, ενώ μετά τα 15 προβλέπονται συγκεκριμένα δικαιώματα και περιορισμοί. Μεταξύ άλλων, τονίστηκε ότι οι ανήλικοι δεν μπορούν να απασχολούνται σε βαριές, επικίνδυνες ή ανθυγιεινές εργασίες, δεν επιτρέπεται να εργάζονται τις ώρες 22:00 – 06:00 και δικαιούνται άδειες, διαλείμματα και ημέρες ξεκούρασης.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο γεγονός ότι, όπως συμβαίνει και σε άλλες περιοχές της χώρας, έτσι και στον Νομό Χανίων η εργασία νέων -ακόμη και κάτω των 15 ετών- αποτελεί υπαρκτό κοινωνικό ζήτημα, συνδεδεμένο με φαινόμενα απορρύθμισης των εργασιακών κανόνων. Στη συζήτηση αναδείχθηκαν οι λόγοι που οδηγούν τους νέους στην εργασία από μικρή ηλικία, όπως η ενίσχυση του οικογενειακού εισοδήματος, η επιθυμία για οικονομική ανεξαρτησία ή χαρτζιλίκι, αλλά και η πρόωρη επαφή με τον κόσμο των ενηλίκων και των ευθυνών, συχνά σε βάρος της σχολικής φοίτησης.
Η θεματική επεκτάθηκε και σε διεθνές επίπεδο, με τον κ. Μανωλικάκη να παρουσιάζει παραδείγματα παιδικής εργασίας σε ορυχεία και καλλιέργειες πρώτων υλών για προϊόντα καθημερινής χρήσης, δίνοντας στους μαθητές τη δυνατότητα να αντιληφθούν την παγκόσμια διάσταση του ζητήματος, αλλά και την αξία της εκπαίδευσης και της προστασίας της παιδικής ηλικίας.
Η ανατροφοδότηση των μαθητών κατέγραψε έντονο προβληματισμό αλλά και αυξημένη συνειδητοποίηση των δικαιωμάτων τους. «Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε τα δικαιώματά μας για να μην μας εξαπατούν», σημείωσε χαρακτηριστικά μαθητής, ενώ μαθήτρια υπογράμμισε ότι «έχει γίνει να φαίνεται φυσιολογικό ένα παιδί να εργάζεται βραδινές ώρες σε μαγαζιά διασκέδασης». Άλλοι μαθητές στάθηκαν στην ανάγκη αλλαγής νοοτροπίας και από την πλευρά των εργοδοτών, αλλά και στη σημασία της ασφάλισης, των νόμιμων ωραρίων και της προστασίας της παιδικής ηλικίας.
Ξεχωριστή βαρύτητα δόθηκε στο ζήτημα της αδήλωτης εργασίας και στις συνέπειές της, ιδίως ως προς τη σύνταξη, την ιατρική περίθαλψη και την κοινωνική προστασία σε περίπτωση εργατικών ατυχημάτων. Παράλληλα, επισημάνθηκε ο ρόλος θεσμών όπως το Εργατικό Κέντρο, ως μηχανισμών προστασίας των εργασιακών δικαιωμάτων, υπό την προϋπόθεση ότι οι ίδιοι οι νέοι γνωρίζουν και αξιοποιούν τα εργαλεία αυτά.
Το Γυμνάσιο Πλατανιά χαρακτηρίζει τη δράση ως ένα ουσιαστικό παράδειγμα συνεργασίας σχολείου και κοινωνικών φορέων, με στόχο την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των νέων γύρω από τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους, καθώς και τη συμμετοχή τους στη δημοκρατική λειτουργία της κοινωνίας. Παράλληλα, εκφράζει ευχαριστίες προς το Εργατικό Κέντρο Χανίων, τον κ. Μανωλικάκη και τον Σύλλογο Ελλήνων Κοινωνιολόγων για τη συμβολή τους στην υλοποίηση της πρωτοβουλίας, σημειώνοντας ότι οι σχετικές δράσεις θα συνεχιστούν με περαιτέρω ανάλυση των απόψεων των μαθητών.
Ακολουθήστε το HANIA.news στο Facebook και στο Twitter