Στο επίκεντρο των αλλαγών που φέρνει ο νέος Σεισμικός Χάρτης της χώρας μπαίνει και η Κρήτη. Τον χάρτη κατάρτισε η Ερευνητική Μονάδα Εδαφοδυναμικής και Γεωτεχνικής Σεισμικής Μηχανικής του ΑΠΘ, στο πλαίσιο του αναθεωρημένου Ευρωκώδικα 8 για τον αντισεισμικό σχεδιασμό, ο οποίος καθορίζει τους κανόνες για τη μελέτη, την κατασκευή, την αποτίμηση και την ενίσχυση των κτηρίων και των τεχνικών έργων.
Πρόκειται για μια συνολική αναθεώρηση της φιλοσοφίας με την οποία αποτιμάται η σεισμική επικινδυνότητα και σχεδιάζονται οι κατασκευές, με στόχο υψηλότερα επίπεδα ασφάλειας, χωρίς όμως να υιοθετείται το ανέφικτο σενάριο των μηδενικών ζημιών. Όπως επισημαίνεται, ο βασικός στόχος παραμένει η προστασία της ανθρώπινης ζωής και η αποφυγή καταρρεύσεων.
Σε αντίθεση με τον ισχύοντα χάρτη του 2003, ο οποίος βασίστηκε σε δεδομένα προ τριακονταετίας και αντιμετώπιζε μεγάλες γεωγραφικές ενότητες με πιο ομοιόμορφο τρόπο, ο νέος χάρτης εισάγει πολύ πιο λεπτομερή αποτύπωση της σεισμικής επικινδυνότητας.
Η Ελλάδα χωρίζεται πλέον σε πέντε σεισμικές ζώνες αντί για τρεις, με τιμές σχεδιασμού που στην περίπτωση της μέγιστης εδαφικής επιτάχυνσης (PGA) κυμαίνονται από 0,13g έως 0,37g, ενώ παράλληλα εισάγονται νέες φασματικές παράμετροι που αποτυπώνουν πιο ρεαλιστικά τη σεισμική συμπεριφορά των κατασκευών.
Το νέο μοντέλο βασίζεται στο ευρωπαϊκό ESHM20, το οποίο ενσωματώνει δεδομένα από περισσότερους από 55.000 σεισμούς και αποσκοπεί σε μια επιστημονικά τεκμηριωμένη και ενιαία προσέγγιση σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Ο προτεινόμενος νέος σεισμικός χάρτης της Ελλάδας
Μέσα σε αυτό το νέο πλαίσιο, αν και η Κρήτη εντάσσεται κανονιστικά σε μία ενιαία σεισμική ζώνη (Ζώνη 4), η επιστημονική ανάλυση υψηλής ανάλυσης που συνοδεύει τον χάρτη αναδεικνύει για πρώτη φορά τη σαφή εσωτερική διαφοροποίηση του νησιού.
Οι τιμές σχεδιασμού δεν είναι οριζόντιες, αλλά μεταβάλλονται χωρικά: το νότιο τμήμα, από το Ηράκλειο και το Ρέθυμνο έως το Λασίθι, καθώς και η δυτική Κρήτη, εμφανίζουν αυξημένες τιμές λόγω της εγγύτητας στο Ελληνικό τόξο και της παρουσίας ενεργών ρηγμάτων. Αντίθετα, προς τα βόρεια και ανατολικά τμήματα, όπως στην ευρύτερη περιοχή της Σητείας, οι τιμές εμφανίζονται συγκριτικά χαμηλότερες, παραμένοντας ωστόσο εντός ενός σαφώς σεισμογενούς περιβάλλοντος.
Η βασική τομή, συνεπώς, είναι ότι ο νέος χάρτης αποτυπώνει με μεγαλύτερη ακρίβεια τη χωρική μεταβλητότητα της σεισμικής επικινδυνότητας, επιτρέποντας πιο στοχευμένο αντισεισμικό σχεδιασμό εκεί όπου οι γεωδυναμικές συνθήκες το επιβάλλουν.
Οι αλλαγές αυτές έχουν άμεσες συνέπειες στον αντισεισμικό σχεδιασμό, τόσο για τα νέα όσο και για τα υφιστάμενα κτήρια. Όπως επισημαίνει, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ και τη Σμαρώ Αβραμίδου, ο επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας, Κυριαζής Πιτιλάκης, ο νέος χάρτης αφορά όχι μόνο τον σχεδιασμό νέων κατασκευών αλλά και τον έλεγχο και την πιθανή ενίσχυση του υφιστάμενου κτιριακού αποθέματος, το οποίο σε ποσοστό που κυμαίνεται από 80% έως 90% έχει κατασκευαστεί με παλαιότερους κανονισμούς ή ακόμη και χωρίς κανονισμό, ιδίως όταν πρόκειται για κτήρια προ του 1960. Το ζήτημα αυτό της αντισεισμικής προστασίας των υφιστάμενων κατασκευών αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε περιοχές με έντονη σεισμική δραστηριότητα, όπως η Κρήτη.
Σε επίπεδο εκτιμήσεων, η εφαρμογή του νέου χάρτη οδηγεί σε πιο ρεαλιστική αποτύπωση των αναμενόμενων βλαβών: περίπου το 80% των κτηρίων αναμένεται να υποστεί ασήμαντες έως μικρές ζημιές, ενώ ένα μικρό ποσοστό, της τάξης του 4%, ενδέχεται να παρουσιάσει σοβαρές έως πολύ σοβαρές βλάβες. Το συνολικό εκτιμώμενο κόστος επισκευών σε εθνικό επίπεδο ανέρχεται σε περίπου 108 δισεκατομμύρια ευρώ, αυξημένο σε σχέση με τον ισχύοντα κανονισμό, γεγονός που αποδίδεται στην ακριβέστερη εκτίμηση της σεισμικής επικινδυνότητας.
Ο νέος Σεισμικός Χάρτης βασίζεται στα πλέον σύγχρονα επιστημονικά δεδομένα και πληροί τις προδιαγραφές του Ευρωκώδικα 8, επιχειρώντας να περιορίσει τις αβεβαιότητες και να ενισχύσει την ασφάλεια των κατασκευών. Για την Κρήτη, η βασική τομή είναι ότι ο σεισμικός κίνδυνος αποτυπώνεται πλέον με μεγαλύτερη ακρίβεια, οδηγώντας σε πιο στοχευμένες απαιτήσεις σχεδιασμού και σε μια πιο ρεαλιστική προσέγγιση της αντισεισμικής προστασίας.
Ακολουθήστε το HANIA.news στο Facebook και στο Twitter