Σε πλωτό εργαστήριο επιδημιολογικής έρευνας έχει μετατραπεί το κρουαζιερόπλοιο «Hondius», με σκοπό τη λύση του μυστηρίου, που οδήγησε στον θάνατο τρεις ανθρώπους και -μέχρι στιγμής-μετρά επτά κρούσματα χανταϊού (ύποπτα και επιβεβαιωμένα), αλλά κι ένα ολόκληρο πλοίο σε καραντίνα.
Οι υγειονομικές αρχές της Νότιας Αφρικής έχουν εντοπίσει το στέλεχος των Άνδεων του χανταϊού, που μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο, σε δύο πρόσωπα που επέβαιναν στο κρουαζιερόπλοιο MV Hondius στο οποίο έχει ξεσπάσει επιδημία της ασθένειας, ανέφερε ο υπουργός Υγείας της χώρας σε παρουσίασή του στο κοινοβούλιο.
Το κρουαζιερόπλοιο αναμένεται να αναχωρήσει από τα ανοικτά του Πράσινου Ακρωτηρίου, στη δυτική Αφρική, όπου βρίσκεται για τα Κανάρια Νησιά, αφού η κυβέρνηση της Ισπανίας του έδωσε άδεια να δέσει στο λιμάνι της Τενερίφης.
Η παρουσίαση του υπουργού, την οποία έχει δει το Reuters, αναφέρει ότι οι έλεγχοι που πραγματοποιήθηκαν από το Εθνικό Ινστιτούτο Μολυσματικών Ασθενειών της Νότιας Αφρικής (NICD) ανέφερε ότι η Ολλανδή που πέθανε στο Γιοχάνεσμπουργκ είχε μολυνθεί από το στέλεχος των Άνδεων, όπως και ένας Βρετανός ο οποίος εξακολουθεί να νοσηλεύεται. Και οι δύο αρρώστησαν όσο βρίσκονταν στο κρουαζιερόπλοιο.
«Μπορεί να μεταδοθεί από άνθρωπο σε άνθρωπο»
“Αυτό είναι το μοναδικό στέλεχος που είναι γνωστό ότι μπορεί να μεταδοθεί από άνθρωπο σε άνθρωπο, αλλά αυτή η μετάδοση είναι πολύ σπάνια και, όπως δήλωσα νωρίτερα, συμβαίνει μόνο σε περίπτωση πολύ στενής επαφής”, τόνιζε η παρουσίαση.
Άλλα στελέχη του χανταϊού συνήθως μεταδίδονται στους ανθρώπους μέσω της επαφής με μολυσμένα τρωκτικά ή τα ούρα, τα περιττώματα ή το σάλιο τους.
Τρεις επιβάτες του κρουαζιερόπλοιου, το οποίο αναχώρησε τον Μάρτιο από την Αργεντινή, έχουν πεθάνει, ενώ περίπου 149 άνθρωποι από 23 χώρες παραμένουν στο πλοίο.
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας στο MV Hondius έχουν καταγραφεί επτά κρούσματα του χανταϊού, εκ των οποίων δύο είναι επιβεβαιωμένα σε εργαστήριο και πέντε ύποπτα.
Θρίλερ με το κρουαζιερόπλοιο – Αρνούνται τον ελλιμενισμό του στα Κανάρια Νησιά
Ο κυβερνήτης των Κανάριων Νησιών, Φερνάντο Κλαβίχο, αρνήθηκε τον ελλιμενισμό του κρουαζιερόπλοιου με τα κρούσματα χανταϊού και ζήτησε άμεση συνάντηση με τον Ισπανό πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσες.
Ο Κλαβίχο υποστήριξε πως η σχεδιαζόμενη στάση του πλοίου δεν στηρίζεται σε «κανένα τεχνικό κριτήριο», ενώ εξέφρασε έντονες αμφιβολίες για το αν υπάρχουν επαρκή δεδομένα που να δικαιολογούν μια τέτοια απόφαση, τόσο σε επίπεδο δημόσιας υγείας όσο και ασφάλειας του πληθυσμού των νησιών.
Σε δηλώσεις του στον ραδιοφωνικό σταθμό Onda Cero, ο πρόεδρος των Καναρίων εξαπέλυσε πυρά κατά της κεντρικής κυβέρνησης, κάνοντας λόγο για «θεσμική απιστία» και ελλιπή ενημέρωση προς τις τοπικές αρχές. Παράλληλα, άσκησε κριτική και στην υπουργό Υγείας Μόνικα Γκαρσία, υποστηρίζοντας ότι δεν δόθηκαν σαφείς απαντήσεις σχετικά με τα πρωτόκολλα και τα κριτήρια που ακολουθεί ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας.
«Δεν μπορώ να του επιτρέψω να εισέλθει στις Κανάριες Νήσους», ανέφερε χαρακτηριστικά, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η τοπική κυβέρνηση δεν προτίθεται να αποδεχθεί τη συγκεκριμένη λύση χωρίς επαναξιολόγηση.
Η αντιπαράθεση εκδηλώνεται ενώ η Ισπανία, κατόπιν αιτημάτων του ΠΟΥ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχει συμφωνήσει κατ’ αρχήν να επιτραπεί η προσέγγιση του κρουαζιερόπλοιου στα Κανάρια Νησιά, ώστε να εφαρμοστεί αυστηρό διεθνές υγειονομικό πρωτόκολλο για την αντιμετώπιση των επιβατών και του πληρώματος.
Το αρχικό σχέδιο για απομάκρυνση των ασθενών
Το υπουργείο Υγείας του Πράσινου Ακρωτηρίου είχε ανακοινώσει ότι τρεις από τους νοσούντες επιβάτες θα απομακρυνθούν άμεσα από το πλοίο με αεροδιακομιδή.
Στην επίσημη ανακοίνωση αναφέρεται:
«Η ιατρική εκκένωση των τριών ασθενών αναμένεται να πραγματοποιηθεί τις επόμενες ώρες, με τη χρήση δύο αεροσκαφών ασθενοφόρων, σε συντονισμό με τις αρμόδιες εθνικές και διεθνείς αρχές. Ένα από τα αεροσκάφη ασθενοφόρων βρίσκεται ήδη στο Πράσινο Ακρωτήριο και ένα δεύτερο αναμένεται να φτάσει σύντομα».
Οι ασθενείς χαρακτηρίζονται «κλινικά σταθεροί», ενώ, σύμφωνα με το υπουργείο, μετά την ολοκλήρωση της επιχείρησης το πλοίο θα μπορέσει να συνεχίσει το ταξίδι του. Παράλληλα, προβλέπεται η αποστολή επιπλέον ειδικών για την υποστήριξη των υπόλοιπων επιβατών.
Το ισπανικό υπουργείο Υγείας είχε επίσης ανακοινώσει ότι, μετά την ολοκλήρωση της εκκένωσης, το MV Hondius θα μετακινηθεί προς τα Κανάρια Νησιά, όπου αναμένεται να φτάσει μέσα στις επόμενες τρεις έως τέσσερις ημέρες.
Το λιμάνι υποδοχής δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί, ωστόσο θα χρησιμοποιηθεί για ιατρικούς ελέγχους, περίθαλψη και στη συνέχεια για τον επαναπατρισμό επιβατών και πληρώματος.
Οι αρχές εκτιμούν ότι οι υπόλοιποι επιβαίνοντες θα τεθούν σε καθεστώς καραντίνας, ενώ το πλοίο θα απομακρυνθεί από την περιοχή μόλις ολοκληρωθεί η επιχείρηση εκκένωσης.
Ειδικοί επισημαίνουν ότι η απομόνωση των κρουσμάτων, η ιχνηλάτηση επαφών και τα μέτρα ελέγχου λοιμώξεων είναι κρίσιμα για τον περιορισμό της διασποράς.
Ο καθηγητής ιατρικής μικροβιολογίας Mark Filder ανέφερε ότι, μετά τον κατάπλου του πλοίου, θα ακολουθήσει πλήρης ιατρική αξιολόγηση όλων των επιβατών και στη συνέχεια καραντίνα και παρακολούθηση.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας σημείωσε ότι το Πράσινο Ακρωτήριο δεν διαθέτει τις απαραίτητες δυνατότητες για την πλήρη διαχείριση της επιχείρησης, με αποτέλεσμα τα Κανάρια Νησιά να αποτελούν την πλησιέστερη κατάλληλη λύση.
Σύμφωνα με το ισπανικό υπουργείο, η χώρα ήταν διατιθεμένη να αναλάβει τη διαδικασία «με βάση το διεθνές δίκαιο και για ανθρωπιστικούς λόγους», ενώ υπογράμμιζε ότι πολλοί από τους επιβάτες είναι Ισπανοί πολίτες.
Ψαλτοπούλου: «Άνθρωποι ή ποντίκια;» – Πολλά ερωτήματα, λίγες απαντήσεις για τη μυστήρια μετάδοση
Στο προσκήνιο έρχεται ένα εξαιρετικά σπάνιο, αλλά επικίνδυνο σενάριο: Τη μετάδοση του χανταϊού από άνθρωπο σε άνθρωπο. Μία πιθανότητα που δεν αποκλείει πλέον, ούτε ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ).
Μιλώντας στο iatropedia.gr, η καθηγήτρια Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής του ΕΚΠΑ, Ντόρα Ψαλτοπούλου, αναλύει τα δεδομένα πίσω από την έξαρση στο ολλανδικό πλοίο, μην αποκλείοντας την πιθανότητα ο ιός να έχει αλλάξει τον τρόπο «συμπεριφοράς» του.
Το βασικό ερώτημα που καλούνται να απαντήσουν οι υγειονομικές αρχές είναι, πώς ο ιός εξαπλώθηκε ανάμεσα στους επιβάτες.
Ενώ παραδοσιακά ο χανταϊός μεταδίδεται μέσω της εισπνοής σταγονιδίων από περιττώματα τρωκτικών, η περίπτωση του «Hondius» βάζει στο τραπέζι την πιθανότητα της άμεσης μετάδοσης μεταξύ των ταξιδιωτών.
Η Ντόρα Ψαλτοπούλου σημειώνει χαρακτηριστικά: «Στην ουσία αυτό που αναρωτιούνται όλοι είναι, αν υπήρξε μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο. Κι αυτό επειδή όλοι οι ιοί εξελίσσονται… Υπάρχει μία -σαν- υποπαραλλαγή, που λέγεται ιός των Άνδεων (Andes virus – ANDV) -σε αυτήν την κατηγορία είναι κι άλλοι ιοί- που σπανίως μπορεί να κάνει μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο. Εμείς δεν θέλουμε αυτή τη μετάδοση —δηλαδή από άνθρωπο σε άνθρωπο— γιατί δυνητικά αυτοί οι ιοί μπορούν να προκαλέσουν και μεγαλύτερες επιδημίες».
Η ίδια προσθέτει για το μυστήριο της πηγής της διασποράς μέσα στο πλοίο:
«Το ερώτημα είναι -που μέχρι στιγμής δεν έχει απαντηθεί- τι σχέση είχαν στη μετάδοση, τα ποντίκια, τα τρωκτικά που μάλλον υπήρχαν μέσα στο πλοίο. Και αν μέσα από τα συστήματα αερισμού ή από άλλους κοινούς χώρους μεταδόθηκε ο ιός. Αν αυτά τα ποντίκια ήταν μολυσμένα και οι ιοί εισπνεύστηκαν από τους ανθρώπους, είναι μια εξήγηση. Δεν αποκλείεται, λοιπόν αυτό το σενάριο. Το δεύτερο -που είναι και το πιο πιθανό- είναι κάποιοι άνθρωποι να είχαν τον χανταϊό από πριν, δηλαδή πριν μπουν στο πλοίο, και μπήκαν μετά -ένας ή δύο άτομα- μέσα στο πλοίο και κόλλησαν τους άλλους. Επομένως, υπήρχε μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο. Αυτό που είναι κάτι πολύ σπάνιο και δεν ξέρουμε ακόμη τι ισχύει», αναφέρει η ίδια.
Χανταϊός: Η επίσημη θέση του ΠΟΥ
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) επιβεβαιώνει πως οι υποψίες στρέφονται πλέον στη στενή επαφή μεταξύ των επιβατών, καθώς το στέλεχος που εντοπίζεται στη Λατινική Αμερική (ιός των Άνδεων) έχει αυτή την ιδιαιτερότητα.
Η Μαρία Βαν Κέρχοου, προσωρινή διευθύντρια της υπηρεσίας πρόληψης και προετοιμασίας αντιμετώπισης επιδημιών του ΠΟΥ, δήλωσε:
«Με δεδομένο τον χρόνο επώασης του χανταϊού, που κυμαίνεται από μία έως έξι εβδομάδες, υποψιαζόμαστε ότι μολύνθηκαν εκτός πλοίου και πιστεύουμε ότι μπορεί να υπήρξε μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο μεταξύ ατόμων που βρέθηκαν σε πολύ στενή επαφή. Ο κίνδυνος για το ευρύ κοινό είναι μικρός. Δεν πρόκειται για έναν ιό που εξαπλώνεται όπως η γρίπη ή η COVID-19. Είναι πολύ διαφορετικός», επισήμανε συγκεκριμένα.
Το τίμημα των «εξωτικών» ταξιδιών
Η Ντόρα Ψαλτοπούλου κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τους ταξιδιώτες που αναζητούν εμπειρίες σε απομονωμένα οικοσυστήματα, χωρίς να γνωρίζουν τους βιολογικούς κινδύνους.
«Κάποιοι το βλέπουν με λίγη ελαφρότητα. Όταν πας σε ένα εξωτικό ταξίδι, πρέπει να καταλάβεις ότι το «εξωτικό» σημαίνει ότι εκεί που πας, υπάρχει και ένα εξωτικό σύστημα φυτών και ζώων. Ένα οικοσύστημα, στο οποίο ο κάθε άνθρωπος δεν είναι προσαρμοσμένος. Δεν είναι προσαρμοσμένος σε λοιμώδη νοσήματα που για μας είναι άγνωστα. Σε άλλα, μπορεί να πρέπει να εμβολιαστείς. Αυτό το συγκεκριμένο νόσημα, για παράδειγμα, δεν έχει εμβολιασμό. Είναι σπάνιο έτσι κι αλλιώς… Πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί… διότι μπορεί να πάμε έτσι για το καλό και την εμπειρία του ταξιδιού και να έχουμε περιπέτειες. Αυτοί οι άνθρωποι είδατε τι τους έτυχε: να νοσήσουν από βαριές λοιμώξεις κι κάποιοι απεβίωσαν. Κι άλλοι τώρα είναι καραντίνα. Ποιος ξέρει για πόσο καιρό…», λέει η ειδικός.
Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ / news247.gr / iatropedia.gr / kathimerini.gr
Ακολουθήστε το HANIA.news στο Facebook και στο Twitter