📍 Πλατεία Δικαστηρίων: Ανοίγουμε συχνότητα.
Δεν ξέρω αν η πρόσφατη ανακοίνωση του Συλλόγου Αδειούχων Λογιστών – Φοροτεχνικών Ν. Χανίων για τον νέο Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας και όσα συμβαίνουν στην πόλη μας και στα πέριξ θα αλλάξει κάτι στην πολιτική του Υπουργείου ή στις πρακτικές της Τροχαίας.
Ξέρω όμως ότι πέτυχε κάτι πιο δύσκολο. Να βάλει στο ίδιο κείμενο λογιστές, αστυνομικούς, οδηγούς, τον Δήμο Χανίων, το κράτος, τα πρόστιμα, τα διπλώματα και… τα παιδιά που δεν είχαν χρήματα να σπουδάσουν!
Και κάπου εκεί, ομολογώ, με έπιασαν τα γέλια – και σταμάτησα για λίγο την ανάγνωση. Όχι όταν διάβασα για τα πρόστιμα, ούτε όταν διάβασα για τις αφαιρέσεις διπλωμάτων, αλλά όταν… έμπλεος συγκίνησης διάβασα για τα παιδιά της Τροχαίας.
Γιατί οι λογιστές μάς εξηγούν ότι πολλοί από τους αστυνομικούς που γράφουν σήμερα κλήσεις στους δρόμους των Χανίων είναι παιδιά πελατών τους, παιδιά που μπήκαν στην Αστυνομία επειδή οι οικογένειές τους δεν μπορούσαν να πληρώνουν 1.000 ή 1.200 ευρώ τον μήνα για να σπουδάσουν κάτι άλλο και τα οποία σήμερα βρίσκονται αντιμέτωπα με την οργή των πολιτών χωρίς να φταίνε.
Κι εκεί εμφανίζεται ένα από τα ωραιότερα ελληνικά παράδοξα που έχω διαβάσει τελευταία. Όταν μας κόβει κλήση, ο αστυνομικός είναι συνήθως το πρόσωπο του -αυταρχικού- κράτους. Όταν διαβάζουμε την ανακοίνωση του Συλλόγου, ο ίδιος άνθρωπος μετατρέπεται στο κακόμοιρο παιδί που μπήκε από ανάγκη στην Αστυνομία και τώρα υποφέρει επειδή το αναγκάζουν να μας γράφει!
Η κλήση, πλέον, δεν σου κοστίζει μόνο χρήματα. Πρέπει να αισθάνεσαι και ενοχές. Μην τυχόν και στεναχώρησες το παιδί του πελάτη του λογιστή σου. Βρε τι έχουμε πάθει…
Αφήνοντας στην άκρη αυτή την -ομολογουμένως ευρηματική- συναισθηματική επίκληση, η ανακοίνωση περιέχει αρκετά σοβαρά ζητήματα που δεν μπορούν να απορριφθούν με ευκολία. Και κυρίως ένα. Ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας δεν μοιάζει με τον προηγούμενο. Η φιλοσοφία του είναι διαφορετική. Περισσότερα πρόστιμα. Ακριβότερα πρόστιμα. Περισσότερες αφαιρέσεις διπλωμάτων. Μεγαλύτερες αφαιρέσεις διπλωμάτων. Μεγαλύτερη έμφαση στην αποτροπή μέσω της ποινής.
Μπορεί κανείς να συμφωνεί ή να διαφωνεί με αυτή την επιλογή. Δεν μπορεί όμως να ισχυριστεί ότι δεν παράγει συγκεκριμένα αποτελέσματα. Τα στοιχεία μιλούν από μόνα τους. Το 2024 τα έσοδα του Δήμου Χανίων από κλήσεις της Τροχαίας ήταν περίπου 520.000 ευρώ. Το 2025 ανήλθαν περίπου σε 1.380.000 ευρώ. Σχεδόν τριπλασιάστηκαν!
Αυτό δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι ο Δήμος Χανίων ευθύνεται για κάτι. Ούτε ότι η Τροχαία λειτουργεί απαραιτήτως μόνο με εισπρακτικά κίνητρα, όπως υποστηρίζουν στην ανακοίνωσή τους οι λογιστές. Ούτε ότι υπάρχει κάποια σκοτεινή συνωμοσία μεταξύ υπηρεσιών και φορέων. Σημαίνει όμως κάτι πολύ απλό. Ότι ο νέος ΚΟΚ δεν έμεινε στα χαρτιά. Εφαρμόζεται. Και εφαρμόζεται με ένταση.
Το ίδιο ισχύει και για τις αφαιρέσεις διπλωμάτων. Εδώ, κατά τη γνώμη μου, βρίσκεται ίσως το πιο ισχυρό επιχείρημα. Γιατί το πρόστιμο πονάει, αλλά τελειώνει. Για να είμαστε δίκαιοι, ωστόσο, το ίδιο πρόστιμο δεν πονά όλους το ίδιο. Τα 700 ευρώ μπορεί να είναι μια ελαφρώς δυσάρεστη ενόχληση για κάποιον και οικονομικός «σεισμός» για κάποιον άλλο. Ο νόμος αντιμετωπίζει όλους τους πολίτες ως ίσους απέναντι στην παράβαση. Η ζωή, όμως, δεν αντιμετωπίζει όλους τους πολίτες ως ίσους απέναντι στις συνέπειές της.
Η αφαίρεση διπλώματος, από την άλλη, είναι εντελώς διαφορετική ιστορία. Ειδικά σε μια πόλη όπου οι δημόσιες συγκοινωνίες δεν αποτελούν πάντοτε ρεαλιστική εναλλακτική. Ειδικά για κάποιον που δουλεύει με το αυτοκίνητο ή το μηχανάκι του. Ειδικά για κάποιον που φροντίζει ηλικιωμένους γονείς. Ειδικά για κάποιον που πρέπει να μετακινείται καθημερινά.
Εκεί η συζήτηση παύει να είναι θεωρητική. Γίνεται απολύτως πραγματική. Γι’ αυτό και η κουβέντα που άνοιξαν οι λογιστές έχει αξία. Όχι επειδή έχουν δίκιο σε όλα. Δεν έχουν. Για παράδειγμα, η εμφανώς εσκεμμένη προσπάθεια να εμπλακεί ο Δήμος Χανίων στη συζήτηση είναι μάλλον αδύναμη ως προς την επιχειρηματολογία που χρησιμοποιείται.
Ο Δήμος δεν νομοθετεί τον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, δεν καθορίζει τα πρόστιμα, ούτε σχεδιάζει τους ελέγχους της Τροχαίας. Το γεγονός ότι εισπράττει μέρος των προστίμων δεν αρκεί για να του αποδοθεί ευθύνη για την πολιτική που τα παράγει. Όπως επίσης δύσκολα μπορεί να σταθεί το επιχείρημα των λογιστών -που το θέτουν… κομψά- ότι ο Δήμος Χανίων ίσως να βολεύεται με την αφαίρεση των διπλωμάτων γιατί έτσι, λέει, αντιμετωπίζεται… το κυκλοφοριακό, αλλά και η έλλειψη χώρων – θέσεων στάθμευσης στην πόλη – που αποτελεί όντως ένα οξύ πρόβλημα ειδικά την καλοκαιρινή περίοδο! Αστεία πράγματα! Το κυκλοφοριακό δεν λύνεται αφαιρώντας διπλώματα. Όπως δεν αντιμετωπίζεται η παχυσαρκία πετώντας τις ζυγαριές.
Από την άλλη πλευρά, θα ήταν εξίσου εύκολο και εξίσου λάθος να απορρίψει κανείς συλλήβδην όσα λένε οι λογιστές. Γιατί πίσω από κάποιες υπερβολές υπάρχουν πραγματικά ερωτήματα, που αφορούν πραγματικές συνθήκες και πραγματικά δεδομένα. Πόσο αυστηρός πρέπει να είναι ένας Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας; Πότε η ποινή λειτουργεί αποτρεπτικά και πότε γίνεται δυσανάλογη; Πότε προστατεύεις την κοινωνία και πότε τιμωρείς απλώς τον παραβάτη; Πού πάνε τα έσοδα από τις κλήσεις; Γιατί η σύσταση -τη θεσμοθέτηση της οποίας προτείνουν οι λογιστές- απουσιάζει ως πρακτική στις περιπτώσεις εκείνες που θα μπορούσε να υφίσταται;
Δεν έχω εύκολες απαντήσεις. Υποψιάζομαι ότι δεν έχουν ούτε οι λογιστές, ούτε η Τροχαία, ούτε το Υπουργείο. Αλλά τουλάχιστον η συζήτηση αξίζει να γίνει. Χωρίς συνωμοσίες και δακρύβρεχτες περιγραφές, χωρίς να βαφτίζουμε κάθε κλήση αδικία, αλλά και χωρίς να θεωρούμε ότι κάθε αυστηρό πρόστιμο είναι αυτομάτως δείγμα αποτελεσματικής πολιτικής.
Γιατί ανάμεσα στο «έλα μωρέ, μέχρι πιο κάτω πήγαινα» και στο «πάρε 700 ευρώ και δώσε το δίπλωμα» υπάρχει ένας αρκετά μεγάλος χώρος. Eκεί, λοιπόν, βρίσκεται η πραγματική συζήτηση, που πρέπει να γίνει – και γι’ αυτό η ανακοίνωση των λογιστών, πέραν των όποιων υπερβολών, είναι εξαιρετικά χρήσιμη ως προς την ουσία ενός απολύτως υπαρκτού ζητήματος.
📍 Πλατεία Δικαστηρίων, over and out!
Ακολουθήστε το HANIA.news στο Facebook και στο Twitter