Σε καθεστώς αυστηρής προστασίας παραμένουν δεκάδες ακτές εξαιρετικής οικολογικής αξίας σε ολόκληρη την Ελλάδα, με την Κρήτη να καταλαμβάνει σημαντική θέση στον επικαιροποιημένο κατάλογο των λεγόμενων «Απάτητων Παραλιών».
Με νέα Κοινή Υπουργική Απόφαση, που υπογράφηκε τον Απρίλιο του 2026 από τους υπουργούς Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη και Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου, ο επίσημος κατάλογος διευρύνθηκε από τις 238 στις 251 προστατευόμενες ακτογραμμές.
Στόχος της απόφασης είναι η διαφύλαξη παραλιών που βρίσκονται μέσα σε περιοχές του ευρωπαϊκού δικτύου Natura 2000 και παρουσιάζουν ιδιαίτερη αισθητική, γεωμορφολογική ή οικολογική αξία, καθώς και η προστασία των οικοτόπων και των ειδών χλωρίδας και πανίδας που φιλοξενούν.
Στην Κρήτη καταγράφονται στο επίσημο παράρτημα 26 αυτοτελή τμήματα ακτογραμμής. Ο αριθμός αυτός προκύπτει από την καταμέτρηση των εγγραφών του παραρτήματος που φέρουν κωδικό Natura με πρόθεμα GR43 και όχι από την καταμέτρηση των γενικών ονομασιών των προστατευόμενων περιοχών. Για παράδειγμα, η Γαύδος και η Γαυδοπούλα εμφανίζονται σε έξι διαφορετικές εγγραφές, ενώ η Χρυσή σε τρεις.
Τι απαγορεύεται
Στις «Απάτητες Παραλίες» δεν επιτρέπεται η παραχώρηση του δικαιώματος απλής χρήσης του αιγιαλού και της παραλίας. Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορούν να δημιουργηθούν οργανωμένες εκμεταλλεύσεις με ξαπλώστρες, ομπρέλες, τραπεζοκαθίσματα ή καντίνες.
Παράλληλα, απαγορεύεται κάθε δραστηριότητα που μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τη μορφολογία και τις οικολογικές λειτουργίες των περιοχών και ειδικότερα:
- η παρουσία μηχανοκίνητων οχημάτων,
- οι εκδηλώσεις με περισσότερα από δέκα άτομα,
- η μουσική ή άλλοι ενισχυμένοι ήχοι μέσω ηλεκτρικών συσκευών,
- η τοποθέτηση τραπεζοκαθισμάτων, ομπρελών, ξαπλωστρών και άλλων κινητών στοιχείων,
- η εκμίσθωση θαλάσσιων μέσων αναψυχής,
- η λειτουργία αυτοκινούμενων ή ρυμουλκούμενων αναψυκτηρίων.
Οι απαγορεύσεις δεν στρέφονται κατά της απλής επίσκεψης ή κολύμβησης, αλλά κατά της οργανωμένης εκμετάλλευσης και των ενεργειών που μπορούν να αλλοιώσουν το προστατευόμενο παράκτιο περιβάλλον.
Οι «Απάτητες Παραλίες» της Κρήτης, μία προς μία
Οι επίσημες εγγραφές παρουσιάζονται ανά Περιφερειακή Ενότητα, με τη σειρά Χανιά, Ρέθυμνο, Ηράκλειο και Λασίθι. Οι ονομασίες είναι εκείνες που χρησιμοποιούνται στο παράρτημα της ΚΥΑ και, σε αρκετές περιπτώσεις, αφορούν ευρύτερες περιοχές Natura και όχι συγκεκριμένες παραλίες με κοινόχρηστη τουριστική ονομασία.
Περιφερειακή Ενότητα Χανίων – 16 τμήματα ακτογραμμής
- Παραλία από Χρυσοσκαλίτισσα μέχρι Ακρωτήριο Κριός
Δήμος Ιναχωρίου, σύμφωνα με την παλαιότερη διοικητική ονομασία που διατηρείται στην εγγραφή – Natura 2000: GR4340015. - Λευκά Όρη και παράκτια ζώνη
Δήμος Σφακίων – Natura 2000: GR4340008. - Ήμερη και Άγρια Γραμβούσα – Τηγάνι και Φαλάσαρνα – Ποντικονήσι, Όρμος Λιβάδι – Βίγλα
Δήμος Κισσάμου – Natura 2000: GR4340001. - Νήσοι Γαύδος και Γαυδοπούλα – πρώτο τμήμα ακτογραμμής
Δήμος Γαύδου – Natura 2000: GR4340013. - Νήσοι Γαύδος και Γαυδοπούλα – δεύτερο τμήμα ακτογραμμής
Δήμος Γαύδου – Natura 2000: GR4340013. - Νήσοι Γαύδος και Γαυδοπούλα – τρίτο τμήμα ακτογραμμής
Δήμος Γαύδου – Natura 2000: GR4340013. - Νήσοι Γαύδος και Γαυδοπούλα – τέταρτο τμήμα ακτογραμμής
Δήμος Γαύδου – Natura 2000: GR4340013. - Νήσοι Γαύδος και Γαυδοπούλα – πέμπτο τμήμα ακτογραμμής
Δήμος Γαύδου – Natura 2000: GR4340013. - Νήσοι Γαύδος και Γαυδοπούλα – έκτο τμήμα ακτογραμμής
Δήμος Γαύδου – Natura 2000: GR4340013. - Παραλία από Χρυσοσκαλίτισσα μέχρι Ακρωτήριο Κριός – τμήμα στον Δήμο Καντάνου – Σελίνου
Natura 2000: GR4340015. - Ήμερη και Άγρια Γραμβούσα – Τηγάνι και Φαλάσαρνα – Ποντικονήσι, Όρμος Λιβάδι – Βίγλα – δεύτερο τμήμα
Δήμος Κισσάμου – Natura 2000: GR4340001. - Παραλία από Χρυσοσκαλίτισσα μέχρι Ακρωτήριο Κριός – δεύτερο τμήμα στον Δήμο Καντάνου – Σελίνου
Natura 2000: GR4340015. - Παραλία από Χρυσοσκαλίτισσα μέχρι Ακρωτήριο Κριός – τμήμα στον Δήμο Κισσάμου
Natura 2000: GR4340015. - Παραλία από Χρυσοσκαλίτισσα μέχρι Ακρωτήριο Κριός – δεύτερο τμήμα στον Δήμο Κισσάμου
Natura 2000: GR4340015. - Νήσος Ελαφόνησος και παράκτια θαλάσσια ζώνη
Δήμος Κισσάμου – Natura 2000: GR4340002. - Παραλία από Χρυσοσκαλίτισσα μέχρι Ακρωτήριο Κριός – τρίτο τμήμα στον Δήμο Καντάνου – Σελίνου
Natura 2000: GR4340015.
Η παρουσία περισσότερων της μίας εγγραφών στην ίδια ευρύτερη περιοχή οφείλεται στο γεγονός ότι η ΚΥΑ δεν καταγράφει μόνο τοπωνύμια, αλλά οριοθετημένα τμήματα ακτογραμμής, καθένα από τα οποία προσδιορίζεται με διαφορετικές συντεταγμένες.
Περιφερειακή Ενότητα Ρεθύμνου
Στο επίσημο παράρτημα των 251 εγγραφών δεν εντοπίζεται ακτογραμμή της Περιφερειακής Ενότητας Ρεθύμνου.
Αυτό δεν σημαίνει ότι στην περιοχή δεν υπάρχουν παραλίες ή παράκτιοι οικότοποι που προστατεύονται από τη νομοθεσία ή το δίκτυο Natura 2000. Σημαίνει αποκλειστικά ότι δεν περιλαμβάνεται συγκεκριμένο τμήμα ακτογραμμής του Ρεθύμνου στον ισχύοντα κατάλογο των «Απάτητων Παραλιών».
Περιφερειακή Ενότητα Ηρακλείου – 4 τμήματα ακτογραμμής
- Αστερούσια – Κόφινας, πρώτο τμήμα ακτογραμμής
Στην εγγραφή αναφέρεται ο πρώην Δήμος Κόφινα – Natura 2000: GR4310005. - Αστερούσια – Κόφινας, δεύτερο τμήμα ακτογραμμής
Στην εγγραφή αναφέρεται ο πρώην Δήμος Αστερουσίων – Natura 2000: GR4310005. - Δυτικά Αστερούσια, από το Αγιοφάραγγο έως τον Κόκκινο Πύργο – πρώτο τμήμα
Στην εγγραφή αναφέρεται ο πρώην Δήμος Τυμπακίου – Natura 2000: GR4310004. - Δυτικά Αστερούσια, από το Αγιοφάραγγο έως τον Κόκκινο Πύργο – δεύτερο τμήμα
Στην εγγραφή αναφέρεται επίσης ο πρώην Δήμος Τυμπακίου – Natura 2000: GR4310004.
Οι αναφορές στους Δήμους Κόφινα, Αστερουσίων και Τυμπακίου προέρχονται από τις διοικητικές ονομασίες που συνοδεύουν τις εγγραφές του επίσημου πίνακα και δεν αντανακλούν τη σημερινή διοικητική διάρθρωση των δήμων της περιοχής.
Περιφερειακή Ενότητα Λασιθίου – 6 τμήματα ακτογραμμής
- Όρη Ζάκρου
Στην εγγραφή αναφέρεται ο πρώην Δήμος Ιτάνου – Natura 2000: GR4320016. - Βορειοανατολικό άκρο Κρήτης: Διονυσάδες, Ελάσα και Χερσόνησος Σίδερο, από το ακρωτήριο Μαύρο Μουρί έως το Βάι και το ακρωτήριο Πλάκας – πρώτο τμήμα
Πρώην Δήμος Ιτάνου – Natura 2000: GR4320006. - Βορειοανατολικό άκρο Κρήτης: Διονυσάδες, Ελάσα και Χερσόνησος Σίδερο, από το ακρωτήριο Μαύρο Μουρί έως το Βάι και το ακρωτήριο Πλάκας – δεύτερο τμήμα
Πρώην Δήμος Ιτάνου – Natura 2000: GR4320006. - Νήσος Χρυσή – πρώτο τμήμα ακτογραμμής
Δήμος Ιεράπετρας – Natura 2000: GR4320003. - Νήσος Χρυσή – δεύτερο τμήμα ακτογραμμής
Δήμος Ιεράπετρας – Natura 2000: GR4320003. - Νήσος Χρυσή – τρίτο τμήμα ακτογραμμής
Δήμος Ιεράπετρας – Natura 2000: GR4320003.
Δεν πρόκειται για απαγόρευση πρόσβασης
Ο όρος «Απάτητη Παραλία» μπορεί να δημιουργήσει την εντύπωση ότι απαγορεύεται η παρουσία των πολιτών. Το καθεστώς, όμως, δεν θεσπίζει γενική απαγόρευση πρόσβασης ή κολύμβησης.
Πρόκειται για ένα πλαίσιο αποκλεισμού της παραχώρησης και της οργανωμένης εμπορικής εκμετάλλευσης, σε συνδυασμό με ειδικούς περιορισμούς για δραστηριότητες που ενδέχεται να επιβαρύνουν τις ακτές. Σε ορισμένες περιοχές μπορούν να εφαρμόζονται επιπλέον μέτρα προστασίας, τα οποία απορρέουν από ειδικές περιβαλλοντικές αποφάσεις, δασικές, αρχαιολογικές ή άλλες διατάξεις.
Δείτε όλες τις «απάτητες παραλίες» της χώρας:
Ακολουθήστε το HANIA.news στο Facebook και στο Twitter