Οι ολοένα συχνότεροι και εντονότεροι καύσωνες μεταβάλλουν τον τρόπο με τον οποίο ευρωπαϊκοί και διεθνείς οργανισμοί αντιμετωπίζουν την ακραία ζέστη. Από ζήτημα που αφορούσε κυρίως τις μετεωρολογικές προβλέψεις, οι υψηλές θερμοκρασίες συνδέονται πλέον με τη δημόσια υγεία, την ανθεκτικότητα των κατοικιών, την οικονομική δραστηριότητα και την ανάγκη προσαρμογής των θεσμών στην κλιματική αλλαγή.
Η εικόνα αυτή προκύπτει από πρόσφατες παρεμβάσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) για την Ευρώπη, τις κατευθύνσεις της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών (European Banking Authority – EBA) για τους κλιματικούς κινδύνους και την έρευνα της Greenpeace Ελλάδας για τις συνθήκες θερμικής άνεσης στις ελληνικές κατοικίες.
Ο ΠΟΥ: Η ακραία ζέστη αποτελεί ζήτημα δημόσιας υγείας
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας για την Ευρώπη επισημαίνει ότι οι καύσωνες εξελίσσονται σε μία από τις σοβαρότερες απειλές που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή στην περιοχή.
Ο περιφερειακός διευθυντής του ΠΟΥ για την Ευρώπη, Hans Henri P. Kluge, έχει τονίσει ότι η ακραία ζέστη προκαλεί χιλιάδες θανάτους κάθε χρόνο και επηρεάζει δυσανάλογα τους ηλικιωμένους, τα βρέφη και τα μικρά παιδιά, τις εγκύους, τα άτομα με χρόνια νοσήματα και όσους εργάζονται σε εξωτερικούς χώρους.
Για τον λόγο αυτό, ο Οργανισμός καλεί τις χώρες να ενισχύσουν τα σχέδια δράσης για την προστασία του πληθυσμού από τους καύσωνες, επισημαίνοντας ότι η προσαρμογή αφορά όχι μόνο τα συστήματα υγείας, αλλά και τον πολεοδομικό σχεδιασμό, τις κατοικίες, τους δημόσιους χώρους και τις κοινωνικές υπηρεσίες.
Οι φυσικοί κλιματικοί κίνδυνοι στην τραπεζική εποπτεία
Η κλιματική αλλαγή απασχολεί πλέον και τις ευρωπαϊκές εποπτικές αρχές. Η Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών (EBA), στο πλαίσιο της ενσωμάτωσης των περιβαλλοντικών και κλιματικών κινδύνων στην τραπεζική εποπτεία, έχει εκδώσει κατευθυντήριες γραμμές και αναπτύσσει μεθοδολογίες ώστε τα πιστωτικά ιδρύματα να εντοπίζουν, να αξιολογούν και να διαχειρίζονται τους φυσικούς κινδύνους που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή.
Στους κινδύνους αυτούς περιλαμβάνονται ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως οι παρατεταμένες περίοδοι υψηλών θερμοκρασιών, οι πλημμύρες, οι πυρκαγιές και η ξηρασία, στο μέτρο που μπορούν να επηρεάσουν δανειολήπτες, επιχειρήσεις, εξασφαλίσεις και, τελικά, την ανθεκτικότητα του τραπεζικού συστήματος.
Η προσέγγιση αυτή εντάσσεται στη γενικότερη προσπάθεια ενσωμάτωσης των κινδύνων που απορρέουν από την κλιματική αλλαγή στο ευρωπαϊκό εποπτικό πλαίσιο.
Η ελληνική πραγματικότητα: Σπίτια που υπερθερμαίνονται
Στην Ελλάδα, η έρευνα της Greenpeace με τίτλο «Κατοικίες σε κλιματική κρίση» καταγράφει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν πολλά νοικοκυριά κατά τη διάρκεια των περιόδων ακραίας ζέστης.
Μετρήσεις που πραγματοποιήθηκαν σε κατοικίες διαφορετικών περιοχών της χώρας έδειξαν ότι, σε ορισμένες περιπτώσεις, οι εσωτερικές θερμοκρασίες ξεπέρασαν τους 38 βαθμούς Κελσίου, ενώ ακόμη και κατά τη διάρκεια της νύχτας οι χώροι παρέμεναν ιδιαίτερα θερμοί, δυσχεραίνοντας την ανάπαυση των κατοίκων.
Η έκθεση αναδεικνύει επίσης το φαινόμενο της θερινής ενεργειακής φτώχειας, καθώς αρκετά νοικοκυριά περιορίζουν τη χρήση κλιματισμού λόγω του αυξημένου ενεργειακού κόστους ή διαμένουν σε κατοικίες με ανεπαρκή θερμική προστασία.
Σύμφωνα με τη Greenpeace, η αντιμετώπιση του προβλήματος προϋποθέτει ουσιαστική αναβάθμιση του κτιριακού αποθέματος, ώστε οι κατοικίες να προστατεύουν αποτελεσματικότερα τους κατοίκους τόσο από το ψύχος όσο και από τις ολοένα συχνότερες περιόδους ακραίας ζέστης.
Μια πρόκληση που αφορά πολλούς τομείς
Παρότι εξετάζουν το ζήτημα από διαφορετική οπτική, οι τρεις φορείς συγκλίνουν στο ότι οι επιπτώσεις της ακραίας ζέστης εκτείνονται πλέον πέρα από τον τομέα της υγείας.
Ο ΠΟΥ εστιάζει στην προστασία της ανθρώπινης ζωής και στην ανάγκη προσαρμογής των κοινωνιών, η EBA ενσωματώνει τους φυσικούς κινδύνους της κλιματικής αλλαγής στο πλαίσιο της τραπεζικής εποπτείας και η Greenpeace αναδεικνύει τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι ελληνικές κατοικίες απέναντι στις υψηλές θερμοκρασίες.
Η κοινή εικόνα που διαμορφώνεται είναι ότι η προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή δεν αφορά πλέον μόνο την περιβαλλοντική πολιτική, αλλά επεκτείνεται στη δημόσια υγεία, στις υποδομές, στην κατοικία, στην οικονομία και στη συνολική ανθεκτικότητα των κοινωνιών.
Ακολουθήστε το HANIA.news στο Facebook και στο Twitter