Την ανάγκη προστασίας του κρίνου της θάλασσας και των ευαίσθητων οικοσυστημάτων των αμμοθινών επισημαίνει η Οικολογική Πρωτοβουλία Χανίων, καλώντας Δήμους, αρμόδιους φορείς και πολίτες να αποφεύγουν παρεμβάσεις που υποβαθμίζουν τις αμμώδεις ακτές.
Από τον Αύγουτο έως και τον Οκτώβριο, τα χαρακτηριστικά λευκά κρινάκια της θάλασσας (Pancratium maritimum) κάνουν την εμφάνισή τους σε αμμώδεις παραλίες της Κρήτης. Το φυτό συναντάται στις ακτές της Μεσογείου και του νότιου Ατλαντικού, ενώ οι σπόροι του μεταφέρονται με τον άνεμο και τα κύματα. Προστατεύονται από ένα ελαφρύ περίβλημα και, όταν καταλήγουν στην ακτή, μοιάζουν με μικρά κομμάτια κάρβουνου.
Όπως τονίζει η Οικολογική Πρωτοβουλία Χανίων, η παρουσία του είδους απειλείται από την εντεινόμενη τουριστική και οικιστική πίεση στις ακτές. Μεταξύ των παρεμβάσεων που προκαλούν προβλήματα περιλαμβάνονται η φύτευση γκαζόν πάνω σε αμμώδεις εκτάσεις, η τσιμεντοποίηση, η ισοπέδωση και το μηχανικό «καθάρισμα» της παραλίας για την τοποθέτηση ομπρελοκαθισμάτων, καθώς και οι αυθαίρετες κατασκευές και τα κτίσματα.
Η οργάνωση συνδέει την προστασία των παράκτιων οικοσυστημάτων και με το αίτημα για ελεύθερη πρόσβαση όλων των πολιτών στις ακτές, το οποίο έχει αναδείξει τα τελευταία χρόνια το κίνημα για τις ελεύθερες παραλίες σε ολόκληρη την Ελλάδα.
Η οικολογική και πολιτιστική αξία του φυτού
Ο κρίνος της θάλασσας δεν προσδίδει μόνο ένα ιδιαίτερο χρώμα στις ακτές, αλλά αποτελεί μέρος της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς του τόπου. Συμβάλλει στη διατήρηση της οικολογικής ισορροπίας, ενώ το χαρακτηριστικό άνθος του έχει συνδεθεί και με παραστάσεις της μινωικής τέχνης.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στη σημασία των αμμοθινών. Παρότι εκ πρώτης όψεως ενδέχεται να μοιάζουν με «νεκρές» εκτάσεις άμμου, στην πραγματικότητα φιλοξενούν πολυάριθμα είδη χλωρίδας και πανίδας και διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην προστασία της παράκτιας ζώνης.
Οι αμμόλοφοι λειτουργούν ως φυσικό φράγμα απέναντι στο αλμυρό νερό και τον άνεμο, ενώ απορροφούν μέρος της ενέργειας των κυμάτων. Η καταστροφή τους αφήνει τις παραλίες περισσότερο εκτεθειμένες στη διάβρωση και μπορεί να επιταχύνει τη συρρίκνωση ή ακόμη και την εξαφάνισή τους.
Παράλληλα, σε περιοχές όπου το σύστημα των αμμοθινών έχει υποβαθμιστεί, διευκολύνεται η διείσδυση του θαλασσινού νερού στον υδροφόρο ορίζοντα. Η εξέλιξη αυτή μπορεί να προκαλέσει υφαλμύρωση των υπόγειων υδάτων και να δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα στις γειτονικές αγροτικές καλλιέργειες.
Οι δραστηριότητες που προκαλούν υποβάθμιση
Η Οικολογική Πρωτοβουλία Χανίων καλεί τους Δήμους, τους συναρμόδιους φορείς και τους πολίτες να προστατεύσουν τόσο τον κρίνο της θάλασσας όσο και συνολικά τη χλωρίδα και την πανίδα των παράκτιων οικοσυστημάτων.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ανάγκη να αποφεύγεται η ισοπέδωση ή το «όργωμα» της άμμου με μπουλντόζες και άλλα βαριά μηχανήματα. Ανάλογη επιβάρυνση προκαλούν οι αμμοληψίες, η κίνηση τροχοφόρων πάνω στις παραλίες και τις αμμοθίνες, η αυθαίρετη δόμηση και γενικότερα οι επεμβάσεις που μεταβάλλουν τη φυσική μορφολογία της ακτής.
Σύμφωνα με την Οικολογική Πρωτοβουλία, η σημασία των αμμοθινικών οικοσυστημάτων έχει αρχίσει να αναγνωρίζεται εντονότερα τα τελευταία χρόνια, καθώς πρόκειται για εξαιρετικά ευαίσθητες ζώνες που χρειάζονται ουσιαστική και διαρκή προστασία. Η υποβάθμισή τους δεν περιορίζεται στην απώλεια φυτικών και ζωικών ειδών, αλλά επιταχύνει τη διάβρωση και μειώνει τη φυσική ανθεκτικότητα των ακτών.
«Η άγρια εκμετάλλευση και εμπορευματοποίηση των ακτών απειλεί όχι μόνο την ελεύθερη πρόσβαση όλων μας στις παραλίες, χωρίς να χρειάζεται να πληρώνουμε, αλλά και την ίδια την επιβίωση των ακτών και την οικολογική ισορροπία», σημειώνει η Οικολογική Πρωτοβουλία Χανίων.
Καταλήγοντας, απευθύνει έκκληση να διατηρηθούν οι παραλίες με τις αμμοθίνες και τα κρινάκια τους ελεύθερες και προστατευμένες, ώστε να παραδοθούν στις επόμενες γενιές.
Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τη σημασία των αμμοθινών και τα είδη αρκεύθου που απαντώνται σε περιοχές όπως τα Φαλάσαρνα, η Γαύδος, η Χρυσή, το Κεδρόδασος και το νότιο Αιγαίο, η Οικολογική Πρωτοβουλία παραπέμπει στο πρόγραμμα JUNICOAST.
Το πρόγραμμα, με τίτλο «Δράσεις για την προστασία των παράκτιων αμμοθινών με είδη Juniperus στην Κρήτη και στο Νότιο Αιγαίο (Ελλάδα)», υλοποιήθηκε από το Μεσογειακό Αγρονομικό Ινστιτούτο Χανίων, το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και το Περιφερειακό Ταμείο Ανάπτυξης Κρήτης.
Ακολουθήστε το HANIA.news στο Facebook και στο Twitter